Beton dayanımının farklı CFRP tipleri ile güçlendirilmiş kesme kirişlerinin davranışına olan etkisi

Bu çalışmada kesme kapasitesi yetersiz denge altı dikdörtgen kesitli 5 farklı beton sınıfında imal edilmiş betonarme kirişlerin kesme açıklıklarında bölgesel olarak dıştan CFRP ile güçlendirilmesi sonucunda düşey yük altında değişen davranışı deneysel olarak incelenmiştir. çalışmada yönetmeliklerdeki normlara göre kiriş davranışını dayanım dayanım ve süneklik açısından ideal seviyeye getirecek olan CFRP'nin gramaj ve üç tür sargılama şekline göre davranışı gözlenmiştir. Deneysel çalışmada, 1/3 ölçekli 35 adet 100x150x1000 mm boyutlarında betonarme kiriş numunesi hazırlanmıştır. kirişlerde boyuna donatılar 2Φ8 ve 2Φ10, kesme kapasitesinin yetersiz olması için etriyeler ise sadece mesnetlerde ikişer ve orta açıklık bölgesinde beş adet olmak üzere Φ6/50 mm olarak seçilmiştir. çalışmada kullanılan CFRP'nin kirişlerin kesme kırılmasından değil eğilme kapasitesine ulaşmasını sağlayabildiği veya betonun çatlaması ile beraber ani kopmalar yaşadığı görülmüştür. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018)'de kirişlerin kesmeye karşı güçlendirilmesinde yalnızca tam sargılama tipine yer verilmesi ve ACI 440.2R-17 (2017) (Beton Yapıların Güçlendirilmesi için Dıştan Yapıştırılmış FRP Sistemlerinin Tasarım ve Yapım Kılavuzu)'nda kirişin iki veya üç taraftan güçlendirilmesi için dıştan karakteristik beton basınç dayanımının en az 17 MPa ve karakteristik beton çekme dayanımının en az 1,4 MPa olması şartı bulunmaktadır. Bu çalışmada da özellikle 5 20 MPa beton dayanımları için tam sargılamanın iki ve üç taraftan sargıya göre kirişin dayanımı ve davranışı konusunda daha etkili olduğu görülmüştür. yönetmeliklerde güçlendirme yapılacak yapı elemanlarının beton sınıfı ve CFRP'nin gramaj bilgileriyle ilgili detaylı bilgilerin olmasının daha uygun ve daha ekonomik çözümleri getireceği düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: karbon fiber malzeme (cfrp), kemse, eğilme, güçlendirme, betonarme kiriş, beton sınıfı, sargı türü