Betonarme binaların deprem performanslarının türkiye bina deprem yönetmeliği 2018'e göre değerlendirilmesi

Türkiye, aktif deprem kuşağında yer aldığı için meydana gelen depremler sonucunda can ve mal kayıpları yaşanmaktadır. Bu kayıpların yaşanması depreme dayanıklı yapı tasarımına daha fazla önem verilmesi gerektiğini göstermektedir. 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) mevcut yapıların deprem performansının yanı sıra yeni yapıların da deprem performansı konusuna dikkat çekmiştir. Yapı sistemlerinin deprem etkisi altında analizleri yapılırken doğrusal ve doğrusal olmayan hesap yöntemleri kullanılmaktadır. Doğrusal davranışa göre analizlerde, malzemenin doğrusal elastik davranış gösterdiği ve yer değiştirmelerin çok küçük olduğu varsayılmaktadır. Doğrusal olmayan hesapta ise malzemenin doğrusal elastik sınırın ötesinde davranışı hesaba katılmakta ve/veya yer değiştirmelerin çok küçük olmadığı göz önüne alınmaktadır. Bu tez çalışmasında TBDY 2018 esaslarına göre boyutlandırılmış betonarme binaların deprem performanslarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Doğrusal hesap yöntemi kullanılarak 4 katlı betonarme bir binanın deprem analizi Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi ve Mod Birleştirme Yöntemi ile yapılmış ve iki yöntemden elde edilen etkin göreli kat ötelemeleri ve taban kesme kuvvetleri karşılaştırılmıştır. Doğrusal olan hesap yöntemlerinin ikinci kısmında ise biri konsolsuz diğer üçü farklı konsol boylarına sahip dört adet 5 katlı betonarme binanın Mod Birleştirme Yöntemi kullanılarak dinamik analizleri yapılarak etkin göreli kat ötelemeleri karşılaştırılmıştır. Doğrusal olmayan hesap yöntemi olarak zemin kat yükseklikleri 3.5 m ve 4.5 m olan 8 katlı iki adet betonarme binanın Statik İtme Analizi Yöntemi ile analizleri yapılarak itme eğrileri, taban kesme kuvvetleri ve plastik mafsal oluşum düzenleri karşılaştırılmıştır. Plastik mafsalların kolonlardan önce kirişlerde oluşması esasına göre boyutlandırma ve kesit hesabının yapılması gerektiği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: TBDY, Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi, Spektrum Analizi, Statik İtme Analizi