Dicle University
Discipline

Civil Engineering

Dicle University

2,125

Archived Theses

5

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Kaplamalı ve kaplamasız perlit agregasıyla üretilen harçların fiziksel ve mekanik özelliklerinin karşılaştırılması

Perlit ülkemizde rezerv olarak yer alan en önemli yeraltı kaynaklarımızdandır. Isı ile genleştirildiğinde ilk hacminin 20 katına kadar genleşebilen bir kayaçtır. Genleştirilmiş perlit inşaat sektörü, tarım sektörü, gıda sektörü, tıbbı ilaç ve kimya sektörü gibi sanayi sektörlerinde kullanılmaktadır. Genleştirilmiş perlit yüksek ısı ve ses yalıtımı özellikleri nedeni ile düşük yoğunluklu yapı malzemesi olarak en fazla inşaat sektöründe kullanılmaktadır. Hafif olmasından dolayı binanın ölü yükünün azalmasını sağlamakta bu nedenle yapının depreme karşı performansını arttırmaktadır. Ancak yüksek su emme kapasitesi nedeniyle genleştirilmiş perlit betonun fiziksel ve mekanik özeliklerini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle genleştirilmiş perlit agregalar polimerle kaplanarak su emmesinin azaltılmasına dönük çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada; genleştirilmiş perlit kaplamalı ve kaplamasız olmak üzere sırasıyla %0, %20, %40, %60, %80 oranlarında rilem kumu ile yer değiştirilerek harç üretimleri gerçekleştirilmiştir. Üretilen tüm harç numunelerinin etkin su/çimento oranı 0,6 olarak belirlenmiştir. Kaplamalı ve kaplamasız genleştirilmiş perlit agregalı harç serilerinde; kuru birim hacim ağırlık, basınç dayanımı, eğilmede çekme dayanımı, kılcal su emme katsayısı, ultrases geçiş hızı, su emme oranı ve ısıl iletkenlik hesap değeri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar genleştirilmiş perlitin artış oranına bağlı olarak harç numunelerin birim ağırlığının düştüğünü bununla beraber fiziksel ve mekanik özeliklerinin de değiştiğini göstermiştir. Isıl iletkenlik değerinin düşmesi ile birlikte daha iyi ısı yalıtım özelliğine sahip harç numuneler elde edilmiştir. Genleştirilmiş perlitin polimer kaplanması fiziksel ve mekanik özellikleri iyileştirmiştir.

Basınç dayanımıHarç
Fırat Şanlitürk
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Elektromanyetik kalkanlama özellikli nano malzeme katkılı yapı malzemelerinin üretimi

Ülkemizde yapı sektöründe temel malzeme olan betonun endüstriyel üretimi son zamanlarda hızlı bir gelişim ve yaygınlaşma sürecine girmiştir. Beton; agrega, çimento, su ve gerektiğinde bazı katkı maddelerinin karıştırılmasıyla elde edilen bir yapı malzemesidir. Teknolojideki gelişmeler, bilim insanlarına malzemeleri en küçük boyutlarda inceleme, irdeleme ve üretme imkânı vermiştir. Yakın geçmişteki teknolojik gelişmelerin sunduğu makro ve mikro inceleme teknikleri sayesinde daha mümkün olmuştur. Dolayısıyla, nano bilimdeki gelişmeler yapı malzemesi alanında önemli etkiler yaratmıştır. Bunlardan biri de nano malzemelerin beton teknolojisi üzerindeki etkileridir. Nano teknolojiden faydalanılarak üretilen bazı nano malzemeler de beton teknolojisinin gelişmesindeki etkin rol oynamıştır. Nano teknoloji, çok amaçlı akıllı malzemelerin üretilmesi için bize yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada yapılarda kullandığımız malzemelerin, çok amaçlı özelliklere sahip yeni tip malzemeleri geliştirmek hedeflenmiştir. Nano malzemenin katkı oranlarını belirlemek ve harç üzerine etkisinin araştırılması önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın sonucunda karbon nano tüp katkı oranı yüzdesi arttıkça elektromanyetik kalkanlamanın oluştuğu elektromanyetik kirliliğin ise kısmen engellendiği sonucuna varılmıştır.

AgregaBetonElektromanyetik kirlilik+2
Özer Durmaz
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Çelik lif katkılı betonlarda lif dağılımını etkileyen değişkenlerin etki düzeylerinin belirlenmesi

Günlük ihtiyaçların değişimi ve sürdürülebilir üretim istenilen beton özelliklerini etkilemektedir. Beton endüstrisi bu amaçla kendini sürekli geliştirmektedir. Lifli beton son yıllarda inşaat sektöründe yoğun olarak kullanılan beton türüdür. Bu nedenle lifli beton özelliklerinin tahmin edilebilirliği oldukça önem kazanmaktadır. Bu çalışmada lifli betonlarda lif dağılımını etkileyen etki değişkenlerinin lif dağılımı üzerindeki etki düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışma kapsamında lif hacim oranı (%1, %2 ve %3), karıştırma süresi (5 dk., 8.5 dk. ve 12 dk.) ve lif uzunluğu (35 mm, 50 mm ve 60 mm) etki değişkeni, lif dağılımı ise tepki değişkeni olarak seçilmiştir. Lif dağılımının belirlenmesi için 15 deneme noktasında toplam 45 adet 150150600 mm boyutlarında kare prizma kiriş numuneleri üretilmiştir (beton sınıfı C30/37 seçilmiştir). Her bir numune üç ara kesite bölünmüştür. Kesitlerdeki lif dağılımları, göz ve dijital görüntü işleme yöntemi ile belirlenen lif adedinin numunedeki toplam lif adedine bölünmesiyle hesaplanmıştır. Seçilen etki değişkenlerinin lif dağılımı üzerindeki etki düzeyleri ANOVA ile belirlenmiştir. Ayrıca lif dağılımı ile ultrasonik atımlı dalga hızı ve eğilme dayanımı arasındaki etkileşim incelenmiştir. Bunlara ek olarak kalıplara beton döküm yönünün (mala yüzeyi alt bölgesi) kesitteki lif dağılımına etkisi de belirlenmiştir. En yüksek mala yüzeyi alt bölgesi lif dağılımı üçüncü ara kesitte %61.12,birinci ara kesitte ise 55.92'dir. Bu nedenle çalışma kapsamında üretilen beton için genel olarak beton döküm yönünün kesitteki lif dağılımının homojenliğini etkilemediği söylenebilir. Lif dağılımları üzerinde sadece lif uzunluğu değişkeni anlamlı etkiye (p –değeri < 0.0001) sahiptir. Birinci ve üçüncü kesit yüzeyi lif dağılımı için elde edilen modellerin R2 değerleri sırasıyla 0.9055 ve 0.9604 olarak elde edilmiştir. R2'lerin yüksek olması modellerin tahmin doğruluğunun yüksek olduğunu göstermektedir. Göz ile sayım sonucu elde edilen lif dağılım oranları ile dijital görüntü işleme yöntemi ile belirlenen lif dağılım oranlarının farkı maksimum 0.58'dir. Anahtar Kelimeler: Lifli Beton, Lif Dağılımı, Dijital Görüntü İşleme, Ultrasonik Atımlı Dalga Hızı, Eğilme Dayanımı

Dalga hızıEğilme dayanımıLif takviyeli beton+1
Betül Atasever
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Sodyum karbonat ile aktive edilmiş cüruf esaslı sistemlere dolomit etkisinin araştırılması

Betonun en önemli bileşenlerinden Portland çimentosunun (OPC) açığa çıkardığı yüksek miktardaki CO2 emisyonu nedeniyle, günümüz çalışmaları alternatif bağlayıcı malzemelerin araştırılmasına odaklanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte betonun ana bağlayıcısı olan çimento yerine çevre dostu yeni malzemelerin önerilmesi önem kazanmıştır. Son zamanlarda alkalilerle aktive edilmiş malzemeler (AAM) bu amaca ulaşmak için birçok araştırmacının odak noktası olmuştur. Geri dönüştürülemeyen ve doğada depolanması uzun vadede zararlı olan atık malzemelerin katkı malzemesi olarak tekrar kullanılması mümkündür. Bir başka seçenek ise cüruf, uçucu kül (UK) gibi malzemelerin ana bağlayıcı olarak kullanılması ve alkaliler ile aktive edilmesidir. Bu doğrultuda en geçerlilik kazanan uygulamalar uçucu küllerin ve yüksek fırın cürufunun (YFC) alkalilerle aktivasyonudur. Bu tez çalışmasıyla tek bileşenli, alkali solüsyonu hazırlamadan bağlayıcı ve aktivatörün kuru karıştırılması ve sonra su ilave edilmesi şeklinde hazırlanan, sodyum karbonatla (NC) aktive edilmiş kalsine dolomit (CD) ve yüksek fırın cürufu esaslı sistemlerin üretilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca alkali ile aktive edilmiş cüruf/kalsine dolomit sistemlerine nano- silika (NS) ilave edilerek basınç dayanım gelişimleri ve içyapı özellikleri incelenmiştir. Yüksek fırın cürufu %5-20 oranında kalsine dolomit ile ikame edilerek priz süresi, yayılma, basınç dayanımı, rötre ve içyapı analizleri yapılmış olup bu oranlar karşılaştırılarak incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Alkaliler ile aktive edilmiş malzemeler, Basınç dayanımı, Kalsine dolomit, Nano silika, İçyapı.

Alkali-aktif malzemelerAlkalilerBasınç dayanımı+3
Halil İbrahim Akgül
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

İnce daneli zeminlerin jet grout tekniği ile zemin iyileştirmesinin yapılabilirliğinin optimizasyonu

Gelişen nüfus ve artan yapılaşma ihtiyacı sebebi ile sağlam, yeterli taşıma kapasitesinde ve uygun mekanik özelliklerde zemin bulabilmek İnşaat Mühendisliği'nin en önemli unsurlarından biri haline gelmiştir. Bu sebeple inşaat yapılacak zeminlerin iyileştirmesi gereksinimi ortaya çıkmıştır. İnşaat Mühendisleri oluşan bu gereksinim sonucunda çeşitli zemin iyileştirme metotları geliştirilmişlerdir. Jet grout zemin iyileştirme metodu hem ülkemizde hem de dünyada yaygın olarak kullanılan bir derin zemin iyileştirme metodudur. Bu metot kısaca; jet grout delgi makinesinin tijler yardımı ile zemini delerek, tijlerde bulunan nozuller vasıtası ile zemin içerisine grout harcı enjekte etmesi ve grout harcı ile birleşen zeminin özelliklerinin iyileşmesidir. Bu çalışma kapsamında jet grout imalatı, kullanım alanları, jet grout türleri ve jet grout zemin iyileştirme metoduyla ilgili literatür araştırmalarının yanı sıra uygulanabilirliği, üretim sürecinin maliyet ve adam x saat verileri ortaya konulmuştur. Bu tez çalışmasına ilişkin çalışmalarım 2 aşamadan oluşmaktadır. İlk olarak Afyonkarahisar ilinde yapılan konut projesine ait zemin ıslahı ile imalat öncesi ve sonrası zemin değerlerinin karşılaştırılması ve maliyet analizinin yapılması.İkinci aşamadaise Afyonkarahisar ilinde yapılmış olan jet grout projesinin kazık taşıma kapasitesi sabit bırakılarak, kazık çapı, kazık boyu ve uygulanan jet grout yöntemi değiştirilerekyapılacak olan jet kolon imalatının optimum değerleri hesaplanmıştır.

Furkan Hüseyin Ataş
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Rüzgâr yükü nedeniyle çevre yapıların konumuna bağlı olarak oluşacak burulma etkisinin yüksek binalar için incelenmesi

Bu tez çalışmasının amacı çevre yapıların oluşturduğu rüzgâr etkileşimlerinin burulmaya etkisini ve rüzgâr geliş açısına göre burulmada oluşan değişimleri incelemektir. Bu tez çalışmasında 100 m yüksekliğinde 20x20 m ebadında kare kesitli çelik bina referans teşkil etmesi için tasarlanmıştır. Rüzgâr esiş yönü referans binanın ön cephesine dik olacak şekilde belirlenmiştir. İkinci aşamada, rüzgâr yönü ön cepheye dik olarak etki ettirilen beton prizmatik katı model ve çelik bina tasarımı kullanılmıştır. Beton prizmatik katı model bina tasarımlarına engel bina olarak yer verilmiştir. Beton prizmatik katı model bina, analiz süresinin kısa olması ve analizler sonucunda elde edilen rüzgâr yüklerinin çelik bina ile aynı olmasından dolayı tercih edilmiştir. Üçüncü aşamada tekli çelik bina, rüzgâr geliş yönüne göre döndürülerek maksimum burulma momentini veren açı tespit edilmiştir. Son aşama da ise burulma momentinin en yüksek olduğu açıyı bulmak için ikili bina kombinasyonları kullanılmıştır. Bina modelleri tasarlanırken RFEM yapısal analiz programından yararlanılmıştır. İhtiyaç duyulan rüzgâr yükü değerleri, RFEM programı ile uyumlu çalışan RWIND dijital rüzgâr tüneli simülasyonu programı ile hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda hesaplanan burulma momenti değerleri referans binaya göre karşılaştırılmıştır ve referans tasarıma göre diğer kombinasyonlardan elde edilen burulma momenti değerlerinde önemli artışların olduğu tespit edilmiştir.

Akışkanlar dinamiğiBurulmaRüzgar tüneli+3
Semih Okuroğlu
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Tekirdağ Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesi zeminlerinin sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada Tekirdağ ili Ergene ilçesi Vakıflar OSB mahallesinde yer alan Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesi zeminlerinin sıvılaşması açısından durumu değerlendirilmektedir. Toplam da 49 parsel için yapılmış olan standart penetrasyon deneylerinden elde edilen zemin verileri kullanılarak https://tdth.afad.gov.tr adresinden alınan maksimum yatay yer ivmesinde, 6, 7 ve 8 deprem magnitüdü için Prosıvı v2 sıvılaşma analiz programıyla Idriss & Boulanger (2014) ve 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği yöntemleriyle sıvılaşma riski analiz edilmiştir. Emniyet faktörünün (EF) 1,1'den küçük olması durumunda sıvılaşma olacağı öngörülmüştür. Yapılan analizlerde, 6 deprem magnitüdünde Idriss & Boulanger (2014) yönteminde emniyet faktörü 233 ada 1 parselde 1-1,1 aralığında olup sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. 7 deprem magnitüdünde Idriss & Boulanger (2014) yönteminde emniyet faktörü 237 ada 16 parselde 1, 233 ada 1 parselde 0,8-0,85 aralığında olup sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. 8 deprem magnitüdünde Idriss & Boulanger (2014) yönteminde emniyet faktörü 237 ada 16 parselde 0,78-1,1, 233 ada 1 parselde 0,64-0,7 aralığında bulunmuş olup sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. Ayrıca 6, 7 ve 8 deprem magnitüdünde 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği yönteminde yapılan analizlerde ise yalnızca 8 deprem büyüklüğünde emniyet faktörü 0,79-1,07 aralığında olan 237 ada 16 parselde sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. Yapılan analiz sonuçları ve inceleme alanında daha önce yapılmış olan zemin etütlerinden elde edilen yeraltı su seviyeleri verileri ArcGIS programına aktarılarak deterministik bir yöntem olan Ters Mesafe Ağırlıklı enterpolasyonu ile Ergene 1 Organize Sanayi Bölgesi sıvılaşma haritası ve yeraltı su tablası haritası oluşturulmuştur. Sıvılaşma bölgesinin dere yatağında olduğu ve yeraltı su seviyelerinin 4,5-5 metre civarında olduğu belirlenmiştir.

Yasin Maraba
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sonlu farklar yöntemi kullanılarak zemin tabakalarında kirlilik taşınımının incelenmesi

Bu çalışma, üç tabakalı bir zemin yapısında kirletici taşınımının 3 boyutlu analizini sunmaktadır. Analiz, Kartezyen koordinatlarda ve sonlu farklar yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kirletici kaynağından yayılan kirleticilerin yeraltı suyunun durgun ve hareketli olduğu zemin ortamlarında yayılma ve taşınma analizi incelenmiştir. Çalışmada belirli zaman aralıklarında (T) ve sabit bir kirletici kaynağı süresi (tp = 10 yıl) boyunca kirletici konsantrasyonlarının değişimi analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, kirletici konsantrasyonlarının zamanla nasıl değiştiğini ve konumlarının nasıl etkilendiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, kirleticilerin farklı zemin tabakalarına ve doğrultulara göre farklılık gösterdiğini vurgulamaktadır. Bu çalışmanın, çevresel koruma stratejilerinin ve yeraltı suyu kirliliği yönetiminin geliştirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Yeraltı Suyu Kirliliği, Kirletici Taşınımı, Üç Boyutlu Analiz, Sonlu Farklar Yöntemi, Advetif Difüzyon Denklemi, Kirletici Yayılımı

Barış Kaçak
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Öngerme halatlı kompozit kirişlerin yapısal davranışının incelenmesi

Son yıllarda yüksek katlı binalarda ve köprü türü yapılarda ekonomik olmasından dolayı çelik-beton kompozit kirişlerin kullanılması artış göstermiştir. Tasarımcılar tarafından beton basınç dayanımı yüksek çekme dayanımı düşük bir malzeme olarak kabul edilmektedir. Yapısal çeliğin ise çekme ve basınç etkisi altında benzer davranış göstereceği düşünülmektedir. Ancak, basınç etkisi altındaki çelik kirişlerde yerel burkulma problemleri görülebilmektedir. Bu nedenler, tasarımcıları beton ve çelik malzemenin birlikte tasarlandığı kompozit kesitli kirişlere yönlendirmektedir. Kompozit kesitli kirişler, betonarme döşemenin basınç etkisinde yapısal çelik kirişin ise çekme etkisinde çalıştırılması ile betonarme yapılara göre daha hafif yapı tasarımına imkân sağlamaktadırlar. Bu hafiflik sayesinde, daha geniş açıklıklar daha az kiriş yüksekliği ile geçilebilmektedir. Ancak, beton ve çelik gibi iki farklı malzeme kullanılarak oluşturulan kompozit kesitin verimli çalışabilmesi için beton tabliye ve çelik kiriş arasındaki yük aktarımının sağlanması gereklidir. Kompozit kirişlerde beton tabliye ile çelik kiriş arasındaki yük aktarımı kayma çivileri ile sağlanmaktadır. Kiriş boyunca kullanılacak kayma çivisi sayısı kompozit kirişin kesme bağlantı derecesini ve buna bağlı olarak yapısal davranışını değiştirmektedir. Kompozit kirişlerde beton ezilmesi, boyuna kesme, kayma çivisi kopması gibi farklı göçme durumları oluşabilmektedir. Bu göçme durumları tasarım aşamalarında eleman boyutlarının ve malzeme özelliklerinin seçimine göre değişkenlik göstermektedir. Çelik-beton kompozit kirişler farklı malzemelerin bir arada çalıştırılarak ekonomik kesitler elde edilebilmesine olanak sağlamaktadır. Bu ekonomik kesitlere öngerme halatı eklenerek daha verimli kesitler elde edilebilmektedir. Ancak, zaten birçok elemanın bir araya getirilmesinden dolayı farklı göçme durumlarına sahip olan çelik-beton kompozit kirişlere öngerme halatı eklendiğinde kompozit kirişlerin göçme durumlarında da değişiklikler meydana gelmektedir. Öngerme halatlı çelik-beton kompozit kirişlerin geleneksel çelik-beton kompozit kirişlere kıyasla yapısal davranışındaki bu değişiklikleri belirleyebilmek amacıyla bu tez çalışmasında sonlu eleman analizlerine dayanan detaylı bir çalışma yürütülmüştür. Sonlu eleman modelleri oluşturulurken malzeme hasar parametreleri dikkate alınmıştır ve doğrusal olmayan statik analizler gerçekleştirilmiştir. Sonlu eleman modellerinin oluşturulmasında kullanılan modelleme tekniği, literatürde kabul görmüş 2 adet deneysel çalışma ile doğrulanmıştır. Doğrulanan modelleme tekniği ile öngerme halatlı kompozit kirişlerin yapısal davranışını ve kapasitesini etkileyebilecek etkin boyutsal parametreleri (halat yerleşimi, enine donatı yerleşimi, bağlantı derecesi, ardgerme oranı) belirleyebilmek için sonlu eleman modelleri oluşturulmuştur. Oluşturulan sonlu eleman modelleri 4 noktalı eğilme için analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarında, enine donatılar kayma çivilerinin arkasında konumlandırılırsa boyuna kesme davraşının iyileştirilebileceği bulunmuştur. Açıklık ortasında çekme bölgesine yerleştirilen öngerme halatının beton tabliyede sıkıştırma etkisi oluşturarak beton ezilme hasarını daha erken oluşturduğu tespit edilmiştir. Öngerme halatlı kompozit kirişler için etkin halat yerleşimi, donatı yerleşimi ve bağlantı derecesi belirlenmiştir. Etkin boyutlar belirlendikten sonra parametrik çalışma için 600 adet sonlu eleman modeli analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarında, malzeme hasar parametreleri detaylı incelenerek göçme durumlarına ait veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak öngerme halatlı kompozit kirişlerin kapasitesini 3 boyutlu modellemeye ihtiyaç duymadan hesaplanabilmesine olanak sağlayan denklem önerisinde bulunulmuştur.

Yusuf Öztürk
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'de demiryolu yük taşımacılığında lojistik merkezler ve iltisak hatları

Bu tez çalışmasında, demiryolu yük taşımacılığı sektöründe stratejik rollere sahip olan lojistik merkezler ve iltisak hatları incelenmiştir. Türkiye'deki lojistik merkezlerinin altyapı, kapasite ve verimlilikleri literatür taraması, resmi veri analizi ve fizibilite raporlarıyla detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Bulgular, Türkiye'deki lojistik merkezlerinin ve iltisak hatlarının giderek artan bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu merkezler, demiryolu yük taşımacılığının rekabetçiliğini artırarak, karayolu ve deniz taşımacılığına alternatif seçenekler sunmaktadır. Dolayısıyla, lojistik merkezler Türkiye'deki demiryolu yük taşımacılığının gelişiminde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, sektördeki durumu ve potansiyel iyileştirmeleri vurgulayarak, demiryolu taşımacılığının daha rekabetçi ve sürdürülebilir hale gelmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, Türkiye'deki demiryolu yük taşımacılığının gelecekteki gelişimine ışık tutmayı hedeflemektedir. Bu amaçlar doğrultusunda yapılan araştırmalar, Türkiye'deki demiryolu yük taşımacılığındaki lojistik merkezlerinin ve iltisak hatlarının son yıllarda önemli gelişmeler kaydettiğini göstermektedir. Bu gelişmeler, demiryolu taşımacılığının payının artırılması ve lojistik sektörünün verimliliğinin ve rekabet gücünün artırılması açısından olumlu adımlardır. Ancak, bu gelişmelerin sürdürülebilirliği için, demiryolu altyapısına yapılan yatırımların artırılması, lojistik sektörünün daha da geliştirilmesi ve demiryolu taşımacılığının rekabet gücünü artırmaya yönelik politikaların etkin bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Demiryolu yük taşımacılığı, lojistik merkez, iltisak hattı

Murat Çiğil
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Atık kırmızı çamurun geoteknik özellikleri ve polisülfon esaslı farklı kompozit malzemelerin hazırlanarak geosentetik bariyer olarak kullanımının araştırılması

Bu çalışmada, Seydişehir Eti Alüminyum üretim tesislerinde boksit cevherinden Bayer prosesi ile alüminyum üretimi sonucu çıkan kırmızı çamur atığının fiziksel, kimyasal, mineralojik ve mekanik özellikleri deney çalışmaları ile araştırılmış olup sonuçları farklı ülkelerdeki kırmızı çamurların özellikleri ile karşılaştırılmış ve atığın inşaat alanında dolgu malzemesi olarak kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Kırmızı çamurun inşaat malzemesi olarak potansiyel kullanımı, çevresel kaygılar nedeniyle birçok soru işaretini beraberinde getirmektedir. Dolgu malzemesi olarak kullanımında, yağmur sonucu oluşacak yüksek pH'lı sızıntı suyu ile yeraltı sularını kirletebilme potansiyeli ve pH değerinin fauna ve flora için uygun olmaması gibi çeşitli sorunlar ilk akla gelenlerdir. Bu sorunlar, sadece kırmızı çamurun yeniden değerlendirilmesi değil aynı zamanda atık barajlarında depolanmasında da ortaya çıkmaktadır. Geçmişte kırmızı çamur atık barajlarında yaşanan kazalar da bunu doğrulamaktadır. Yıkılan dolgu seddesinden dağılan kırmızı çamur çok ciddi çevre problemlerine neden olmuştur. Bu nedenle kırmızı çamurun pH değerinin kabul edilebilir seviyelere düşürülerek depolanması veya yeniden kullanılması, potansiyel sorunların çözümü olabilir. Ancak, depolanan atığın miktarı oldukça fazladır ve inşaatlarda atığın potansiyel kullanımında büyük miktarlarda malzeme gerekecektir. Bu nedenle pH'ın düşürülmesi için ucuz ve pratik yöntemlerin tercih edilmesi gerekir. Bu tez çalışmasında ayrıca bu sorunlara da cevaplar aranmıştır. Bu amaçla ucuz ve pratik bir yöntem olduğu için, kırmızı çamuru damıtılmış su ile süzerek pH değeri düşürülmüştür. pH değişiminin kırmızı çamurun özelliklerine olası etkisini belirlemek üzere, pH değeri düşürülen kırmızı çamur numuneleri ile deneyler tekrarlanmış ve elde edilen sonuçlar tartışılmıştır. Çalışmaların sonraki bölümünde taşıyıcı matris polimeri olarak polisülfon (PSF) ve katkı malzemeleri olarak kırmızı çamur, bentonit, eşen kili ve pomza kullanılarak geosentetik bariyer amaçlı çeşitli kompozitler hazırlanmıştır. Hazırlanan bu polimer kompozitler hem organik polimerin hem de inorganik katkı malzemelerin avantajlarını bir arada sunabilmektedir. Polimer kompozitler, organik malzemeler gibi hafif, esnek ve iyi kalıplanabilir olmanın yanı sıra, inorganik malzemeler gibi yüksek mukavemet ve termal stabilite gibi özelliklere de sahip olabilmekle birlikte kullanılan katkının atık malzemeler olması nedeniyle atıkların değerlendirilebilmesine de imkan tanımaktadır. Bu amaçla faz inversiyon yöntemi kullanılarak hazırlanan kompozitlerin mekanik, yapısal ve su geçirgenliği özellikleri araştırılmış ve baraj, göl, katı atık depolama alanlarında kullanılabilirliği değerlendirilmiştir.

Halil İbrahim Günaydın
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Enine sarılmış kolonların eksenel yük altındaki davranışı

Betonarme binaların güçlendirilmesi ile ilgili yeni yöntemlerin araştırılması dikkat çeken bir konudur. Özellikle, son yıllarda yapılan çalışmalarda FRP (Fiber Takviyeli Polimer) ile güçlendirmeye alternatif olarak TRM (Tekstil ile Güçlendirilen Harç) gibi malzemelerin güçlendirmede etkinliğinin araştırılması üzerine yoğunlaşılmıştır. Bu çalışmanın amacı, betonarme kolonların yenilikçi malzemelerle eksenel yük kapasitesinin artırılması ve güçlendirme detaylarının deneysel olarak davranış üzerindeki etkinliğinin ortaya konulmasıdır. Betonarme (BA) kolonlar, binanın en önemli yapı elemanlarıdır. Bu nedenle gerekli görüldüğü durumlarda güçlendirilmesi son derece önemlidir. Tez çalışması kapsamında, kısa kare kolon elemanların hem FRP hem de yenilikçi bir malzeme olan TRM kullanılarak güçlendirilmesinin eksenel yük taşıma kapasitesi üzerindeki etkinliği araştırılmıştır. Çalışmanın içeriği iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda (Çalışma 1) piyasada çokça uygulanan bir teknik olan FRP ile güçlendirmede kullanılan detayların davranış üzerindeki etkinliği incelenmiş ve en etkin uygulama detayları belirlenmiştir. İkinci kısımda (Çalışma 2) ise hem Çalışma 1 ile detayları belirlenen FRP hem de teknik şartnamesindeki gibi uygulanan TRM ile güçlendirmenin sonuçlar üzerindeki etkinliği karşılaştırılmıştır. Her iki kısımdaki incelemeler için kesit boyutları 150 mm ve yüksekliği 300 mm olan otuz üç adet kare betonarme kolon eleman üretilmiş ve güçlendirilmiştir. Tüm numuneler eksenel yük altında deneye tabi tutulmuştur. Deneylerin sonucunda numunelere ait eksenel yük ve eksenel kısalma grafikleri elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar kıyaslanmıştır. Anahtar Kelimeler: Eksenel yük, FRP, güçlendirme, kolon, TRM, yanal sargı

Alı Sına Bakhtyarı
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Sürdürülebilir asfalt kaplamalar için atık yağların bitüm modifikasyonunda kullanımı

Sürdürülebilir ulaşım hedeflerinin ön plana çıktığı günümüzde, yol yapımında kullanılan malzemelerin çevresel etkilerini azaltmak ve kaynak kullanımını daha verimli hâle getirmek büyük önem arz etmektedir. Özellikle bitümlü bağlayıcıların üretimi ve kullanımı sırasında karşılaşılan çevresel sorunlar, alternatif malzeme çözümlerine olan ilgiyi artırmıştır. Bu kapsamda, atık malzemelerin yeniden kullanımı ve mevcut malzemelerin hizmet ömrünün uzatılması üzerine çalışmalar yoğunlaşmaktadır. Atık yağların bitümlü bağlayıcılarda gençleştirici olarak değerlendirilmesi ise hem çevre dostu bir yaklaşım sunmakta hem de yaşlanma kaynaklı performans düşüşlerini gidermede etkili bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Bu tez kapsamında, atık yağlarla modifiye edilen yaşlanmış bitümlü bağlayıcıların yeniden işlevselleştirilmesi hedeflenerek hem sürdürülebilirlik hem de performans odaklı bir çözüm önerisi geliştirilmektedir. Çalışmada, kısa ve uzun dönem yaşlanmış bitümlü bağlayıcıların atık yemeklik, endüstriyel ve motor yağlarla gençleştirilmesi ele alınmıştır. Laboratuvar ortamında yaşlandırılmış bağlayıcı temininde mevcut yöntemlerin yetersiz kalması göz önüne alınarak, yeterli miktarda ve homojen şekilde yaşlanmış bağlayıcı elde edebilmek amacıyla yeni bir laboratuvar yöntemi olarak hava sirkülasyonlu etüv sistemi geliştirilmiştir. Tez çalışmasında referans değer olan saf bitümlü bağlayıcı ve geliştirilen yöntem ile laboratuvar ortamında yaşlandırılan kısa ve uzun dönem yaşlandırılmış bitümlü bağlayıcılara ek olarak her bir atık yağ türü için üç farklı modifikasyon oranında (%1, %3 ve %5) hazırlanan numuneler dahil olmak üzere toplam 21 bağlayıcı numunesi değerlendirmeye alınmıştır. Bitümlü bağlayıcıların fiziksel özellikleri standart bağlayıcı deneyleri ile analiz edilmiştir. Bitüm ve atık yağ örneklerinin fizikokimyasal ve yapısal özellikleri; FTIR Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) ile fonksiyonel grup analizi, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile yüzey morfolojisi, Enerji Dağılımlı X-ışını Spektroskopisi (EDS) ile elementel bileşim ve X-ışını Difraktometresi (XRD) ile kristal yapı belirleme yöntemleri kullanılarak karakterize edilmiştir. Reolojik performansın değerlendirilmesi amacıyla Superpave sistemine uygun olarak Dinamik Kesme Reometresi (DSR) ve Eğilen Kiriş Reometresi (BBR) testleri gerçekleştirilmiş; bu sayede yüksek sıcaklık deformasyon direnci ve düşük sıcaklık çatlama eğilimi analiz edilmiştir. Karışım düzeyinde ise Superpave karışım tasarımı doğrultusunda agrega gradasyonları belirlenmiş, optimum bağlayıcı içerikleri tespit edilmiştir. Hazırlanan karışımların nem etkisi altındaki dayanımları, İndirekt Çekme Dayanımı (ITS) ve Çekme Dayanımı Oranı (TSR) testleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca Hamburg Tekerlek İzi (HWT) testi uygulanarak karışımların tekerlek izi direnci ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Elde edilen deneysel bulgular, farklı atık yağ türlerinin ve modifikasyon oranlarının bitümlü bağlayıcılar üzerindeki etkilerinin yaşlandırma koşullarına bağlı olarak önemli ölçüde değişkenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Gençleştirme performansı açısından atık yemeklik yağ, özellikle fiziksel ve kimyasal özellikler bakımından öne çıkarken; karışım performansında ise atık motor yağı, dayanım, nem hassasiyeti direnci ve tekerlek izi dayanımı gibi kritik parametrelerde üstün sonuçlar vermiştir. Kısa dönem yaşlandırmada en yüksek TSR değerleri atık yemeklik yağ ile elde edilirken, uzun dönem yaşlandırmada %1 atık motor yağı ile %110.5'lik en yüksek TSR değeri kaydedilmiştir. Ayrıca, tekerlek izi performansı bakımından da en düşük derinlik değeri olan 1.71 mm yine %1 atık motor yağı ile elde edilmiş, bu da söz konusu modifikasyonun uzun vadeli performans açısından öne çıktığını göstermiştir.

Sürdürülebilir ulaşım
Gülşah Öz Kıcı
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Bitümlü karışımların sıcaklık ve nem hassasiyetlerinin incelenmesi ve iyileştirilmesi

Esnek üstyapılarda gözlemlenen bozulmaların meydana gelmesinde, birer çevresel faktör olan sıcaklık ve nemin önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Bu tez çalışması kapsamında, öncelikle esnek üstyapıların inşasında kullanımı en çok tercih edilen bitümlü karışım türlerinden olan sıcak ve ılık asfalt karışımlarının, sıcaklık ve nem hassasiyetlerine karşı dirençleri incelenmiştir. Daha sonra, her iki karışım türünün de bu çevresel faktörler karşısında yetersiz görülen mühendislik özelliklerinin, çeşitli yöntemler vasıtasıyla iyileştirilmesi hedeflenmiştir. İlk aşamada, 50/70 ve 70/100 penetrasyon dereceli bitümlü bağlayıcılarla üretilen sıcak asfalt karışımlarının düşük ve yüksek sıcaklık ile nem etkisi altındaki davranışları belirlenmiştir. Daha sonra, karışımların bu faktörlere karşı direncini artırmak amacıyla, nano genişletilmiş vermikülit iki farklı metot (ıslak ve kuru) kullanılarak sıcak asfalt karışımlarına dahil edilmiştir. Islak metotta, her iki referans bitümlü bağlayıcı, ağırlığınca belirli oranlarda (%1, 2 ve 3) nano genişletilmiş vermikülit ile modifiye edilmiştir. Kuru metotta her iki referans bitüm sınıfı için hazırlanan sıcak asfalt karışımlarının agrega gradasyonlarındaki filler, belirli oranlarda (‰0.5, 1 ve 1.5) nano genişletilmiş vermikülit ile ikame edilmiştir. İkinci aşamada ise ılık asfalt karışımlarının üretilebilmesi amacıyla, öncelikle 50/70 ve 70/100 penetrasyon dereceli bitümlü bağlayıcılar, sırasıyla kimyasal (ılık karışım katkısı – ‰2, 3 ve 4) ve organik (süzülmüş atık yağ – %1, 3 ve 5) katkı malzemeleriyle modifiye edilmiştir. Daha sonra, söz konusu modifiye bitümlü bağlayıcılarla hazırlanan numuneler üzerinden ılık asfalt karışımlarının sıcaklık ve nem hassasiyetleri belirlenmiştir. Ilık asfalt karışımlarının da bu faktörler karşısındaki eksikliklerini giderebilmek için, her iki ılık asfalt karışımının agrega gradasyonlarındaki filler, ‰0.5, 1 ve 1.5 oranlarında nano genişletilmiş vermikülit ile ikame edilmiştir. Tüm sıcak ve ılık asfalt karışımları için, sıcaklık ve nem hassasiyetlerinin değerlendirilmesine yönelik deneysel yöntemler ortaktır. Kullanılan referans ve modifiye bitümlü bağlayıcıların özellikleri, kimyasal karakterizasyon yöntemleri ve geleneksel bitüm deneyleri yardımıyla belirlenmiştir. Ayrıca bu bağlayıcılar ve agregalar kullanılarak hazırlanan gevşek karışımların sıcaklık ve nem maruziyeti altındaki davranışları soyulma deneyleri ile incelenmiştir. Bu faktörlerin asıl etkileri ise malzemenin sahada kullanıldığı esas hali olan sıkıştırılmış karışımlar üzerine uygulanan çeşitli deneylerle tespit edilmiştir. Ancak çalışmada birden fazla malzeme ve/veya yöntem aynı anda kullanıldığı için karışım kombinasyonlarının sayısı oldukça fazladır. Bu nedenle, numunelerin hazırlanması esnasında meydana gelen malzeme ve zaman kaybını en aza indirmek için, bazı değerlendirmeler yalnızca belirli karışım kombinasyonları üzerinden yapılmıştır. Hem numune sayısını azaltmak hem de deneylerden elde edilen sonuçlar ile değişkenler arasındaki ilişkileri, türetilen matematiksel denklemler vasıtasıyla modellemek için istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Üretilen karışımları ekonomik açıdan değerlendirmek amacıyla basit bir fayda – maliyet analizi yapılmıştır. Tüm değerlendirmelerden sonra, sıcak ve ılık asfalt karışımlarının sıcaklık ve nem hassasiyetlerine karşı dirençlerinin nano genişletilmiş vermikülit kullanımı ile iyileştirilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu tez çalışması, katkı malzemelerinin kullanım şekilleri ve amaçları, uygulamaların gerçekleştirildiği karışım tasarım yöntemi ve elde edilen sonuçlar açısından mevcut literatüre önemli bir katkı sağlayacaktır. Ayrıca, sıcaklık ve nemin iki farklı bitümlü karışım türü üzerindeki etkilerini incelemek ve mühendislik özelliklerini iyileştirmek amacıyla atılan adımlar, ülkemizde ve dünyada sıcaklık ve nem etkilerine karşı daha dayanıklı, uygun maliyetli ve sürdürülebilir üstyapıların inşasını kolaylaştıracaktır.

Gizem Kaçaroğlu
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Isparta bölgesi ve çevresindeki bazı derelerde aylık akımların tahmini

Ülkemizdeki su kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması insan hayatı için çok önemli bir faktördür. Su kaynaklarının doğru bir biçimde kullanılması için bu çalışmada Isparta ve çevresinde yer alan Akarçay Çayında, Çandır Çayında, Dalaman Çayında ve Yalvaç Çayında Devlet Su İşlerinden alınan veriler ışığında geçmiş yıllardan bu yana izlenen ve raporlanan aylık akımlar kullanılarak bir sonraki aya ait aylık akım tahmini yapılacaktır. Akım tahmini basit regresyon yöntemini ve yine bu çalışmada geliştirilmiş olan yeni bir basit regresyon denklemini ele almaktadır. Belirtilen bu yöntemlerle aylık akarsu akımlarının tahmini bize mevcut su kaynaklarını inceleme fırsatı verecek olup, su kaynaklarını etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır. Ayrıca ileride olması muhtemel taşkın durumlarında gerekli önlemlerin alınması hususunda etkili bir çalışma olup, olası can ve mal kaybını en aza indirecektir. Ülkemizin su politikalarını belirleyen Devlet Su İşleri yukarıda belirtilen Çaylarda AGİ (Akım Gözlem İstasyonu) bulundurmakta ve geçen akımları günlük olarak tespit ederek raporlamaktadır. Devlet Su İşlerinden alınan aylık ortalama akımlar yardımı ile oluşturmuş olduğumuz regresyon denklemi yardımıyla önceki veriler ışığında ileride gelecek aylık akımlar tahmin edilmiştir.

Özkan Acar
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Erzincan ili merkez ilçesi zemin sıvılaşma potansiyelinin yapay sinir ağıları ile tahmin edilmesi

Zeminlerin kendine özgü fiziksel, kimyasal ve mineralojik özellikleri, farklı mühendislik davranışları sergilemelerine neden olmaktadır. Bu tür zeminlerde deprem gibi dinamik yükler altında sıvılaşma davranışı sıkça gözlemlenebilir. Sıvılaşma potansiyeli, zeminlerin güvenliğini ve yapıların stabilitesini ciddi şekilde etkileyebilen bir durumdur. Zeminlerin sıvılaşma davranışlarının doğru tahmin edilememesi durumunda yıkıcı hasarlar meydana gelebilmektedir. Bu nedenle sıvılaşmanın ön görülebilmesi geoteknik mühendisliği alanın da dikkat çeken bir araştırma konusu olmuştur. Zeminlerin sıvılaşma potansiyellerinin incelenmesi için laboratuvar ve arazi deneyleri kullanılmaktadır. Geleneksel hesaplama yöntemlerinde yaşanabilecek olan insan kaynaklı hatalardan dolayı bu yöntemler yetersiz kalabilir. Bu sebepten ötürü Yapay Sinir Ağı (YSA) modellerinin, veri odaklı modern yaklaşımların kullanımı giderek önem kazanmaktadır. YSA modellerinin büyük veri kümelerinden öğrenerek yüksek doğrulukla tahmin etme kapasitesinden faydalanmak amaçlanmıştır. Erzincan ili şehir merkezinin birinci dereceden deprem bölgesi olması ve gerek bölgenin gerekse çevre bölgelerin ciddi depremlere maruz kalması yapılan çalışma için hedef bölge olarak seçilmesine sebep olmuştur. Bu çalışmada, zemin sıvılaşma potansiyelini tahmin etmek amacıyla üç farklı veri kümesi kullanılmıştır. Modellerin eğitimi için Genel Gözlem Veri Kümesi (GGVK) kullanılmış, geliştirilen modelin başarımını değerlendirmek amacıyla ise test aşamasında hem GGVK hem de Sentetik Veri Kümesi (SVK) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Erzincan şehir merkezine ait Hedef Alan Veri Küme (HAVK) üzerinde bölgesel sıvılaşma tahminleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmada sıvılaşma tahmini amacıyla Yapay Sinir Ağı (YSA) ve Polinomal Regresyon yöntemleri kullanılmış, Python ve MATLAB ortamlarında oluşturulan YSA modelleri karşılaştırılmıştır. Girdi değişkenlerinin modele etkisi permütasyon önem skoru yöntemiyle analiz edilmiştir. Regresyon temelli formül, hem SVK hem de GGVK üzerinde test edilerek doğruluk ve genellenebilirlik düzeyi değerlendirilmiştir. Son aşamada formül HAVK ait veriler üzerinde uygulanarak bölgesel sıvılaşma tahminleri yapılmış ve sıvılaşma riski taşıyan alanlar belirlenmiştir. Modelin başarısı F1-score ve Doğruluk Oranı (Accuracy) gibi metriklerle değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlar, geliştirilen modellerin sıvılaşma potansiyelini tahmin etmede etkili ve güvenilir araçlar sunduğunu ortaya koymuştur. Çalışma sonucunda, özellikle farklı veri setlerine uygulanabilirliği test edilen modellerin, mühendislik karar süreçlerinde kullanılabilecek derecede güçlü ve genellenebilir yapılar sunduğu anlaşılmıştır.

Zemin sıvılaşması
Abdullah Bekir İpek
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Elastik ortamda ankastre mesnetli fonksiyonel derecelendirilmiş silindirik kabukların yanal basınç etkisi altında stabilitesinin incelenmesi

Fonksiyonel derecelendirilmiş malzemeler (FDM), malzemenin yapısal özelliklerinin konuma göre sürekli veya kademeli olarak değiştiği gelişmiş malzeme türleridir. Günümüzde, yapı mühendisliğinin hemen hemen tüm alanlarında kulanılabilmekle birlikte, ağır ve hafif sanayide de sıklıkla tercih edilen bir malzeme formudur. Tez çalışmasında, elastik bir ortamda Fonksiyonel derecelendirilmiş (FD) melzemelerden oluşan silindirik kabukların yanal dış basınç etkisi altında stabilite analizi geometrik doğrusal Donnell tipi teori çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. FDM'ler ve dış basınç yükü matematiksel olarak modellendikten sonra silindirik kabuk yapısal şekline ait temel bağıntılar geometrik doğrusal durum için oluşturulmuştur. Ardından, Pasternak temeli üzerinde bulunan FD silindirik kabukların stabilite ve deformasyon uygunluk denklemleri Kirchhoff-Love teorisine (KLT) dayalı olarak çıkarılmıştır. Ankastre sınır koşulları için yaklaşım fonksiyonları belirlendikten sonra temel kısmi türevli diferansiyel denklemlerin çözümü için Galerkin prosedürü uygulanmıştır. İntegralleme sonrası elde edilen cebirsel denklemlerden, Pasternak-Winkler temeli üzerinde bulunan FD silindirik kabukların kenetlenmiş sınır koşullarında kritik yanal dış basınç yükü (KYDBY) için analitik ifade elde edilmiştir. Elastik ortam etkisi dikkate alınmadığında, FD silindirik kabukların KYDBY'ü için analitik ifade özel hal olarak elde edilmektedir. Söz konusu ifadeler, burkulma moduna göre minimize edilerek KYDBY'nin elastik ve in-elastik olmayan ortamda minimum değerleri analitik olarak elde edilmiştir. Değişik hacim kesir fraksiyonları, Pasternak-Winkler elastik temel katsayısı ve silindirik kabuğun geometrik karakteristikleri dikkate alınarak KYDBY'nin minimum değerleri için kapsamlı analitik çözümler yapılıp FDM'lerin yapısal davranışı incelenmiştir.

Kabuklar
Kemal Ertunç
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Katmanları nanokompozilerden oluşan sandviç dikdörtgen plakların tek ve çift eksenli basınç yükleri etkisi altında stabilite davranışlarının araştırılması

Yapı mühendisliğinde, malzeme karakteristikleri açısından yüksek dayanım, hafiflik, korozyon direnci ve yalıtım gibi özelliklere sahip olan nanokompozit sandviç diktörtgen plakların dış etkiler altındaki yapısal davranışının belirlenmesi yapı güvenliği açısından oldukça önem taşımaktadır. Tez çalışmasında, tek ve çift eksenli basınç yüklerine maruz, katmanları üniform ve heterojen (HT) olarak değişken karbon nanotüp takviyeli polimer bazlı sandviç dikdörtgen plakların burkulma davranışları klasik plak teorisi çerçevesinde araştırılmıştır. İlk olarak, karbon nanotüp katmanlı ve polimer bazlı nanokompozitlerin özellikleri, avantajları ve uygulama alanları tanımlanmıştır. Temel bilgileri takiben katmanları polimer nanokompozitlerden oluşan sandviç dikdörtgen plakların her tabakasının mekanik özellikleri genişletilmiş karışım kuralına göre modellenmiştir. Polimer bazlı nanokompozit katmanlardan oluşan sandviç plakların temel bağıntıları inşa edildikten sonra stabilite ve şekil değiştirme uyumluluk denklemleri klasik plak teorisinin varsayımlarına dayanarak türetilmiştir. Basit mesnetli sınır koşulları altındaki polimer bazlı nanokompozit katmanlara sahip sandviç plakların stabilite ve şekil değiştirme uyumluluk denklemler sistemi birlikte analiz edilerek çift eksenli kritik basınç yükü için analitik ifade bulunmuştur. Elde edilen kapalı çözüm dikkate alınarak polimer nanokompozit katmanlardan oluşan sandviç plakların çift eksenli basınç burkulma yükünün en küçük değeri dalga sayılarına bağlı sayısal olarak bulunmuştur. Ayrıca tek eksenli kritik basınç yükü terimi çift eksenli kritik basınç yükünün analitik ifadesinden özel olarak elde edilmiştir. Katmanlarda değişik hacim kesir oranları, katmanlardaki beş farklı karbon nanotüp deseni, tabaka dizilimi ve çeşitli plak boyutları için tek ve çift eksenli kritik basınç yüklerinin en küçük değerleri detaylı analitik hesaplar yapılarak yorumlanmıştır.

Çağatay Bozkurt
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Doğu Anadolu Bölgesindeki iklim değişikliklerinin yağış, sıcaklık ve buharlaşma verileri üzerindeki etkilerinin trend analizi yöntemleriyle incelenmesi

Küresel iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha belirgin hale geldiği günümüzde, hidro-meteorolojik parametrelerdeki (yağış, sıcaklık, buharlaşma vb.) eğilimlerin belirlenmesi; su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, planlaması ve mühendislik projelerinin tasarımı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, eğilim analizine yönelik çeşitli yöntemler geliştirilmiş ve iklim verileri üzerinde uygulanarak iklimsel değişimlerin bölgesel düzeyde ortaya konulmasına yönelik çalışmalar artmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'nin doğusunda yer alan Doğu Anadolu Bölgesi araştırma alanı olarak seçilmiş olup, bölgeye ait 13 ilin merkezlerinde bulunan Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) istasyonlarından temin edilen 1977–2023 su yıllarını kapsayan aylık toplam yağış, sıcaklık ve buharlaşma verileri analiz edilmiştir. Trend analizlerinde; Mann-Kendall (MK) testi, Wilcoxon Kombinasyon Testi (WKT) ve Yenilikçi Eğilim Analizi (YEÇ) yöntemleri kullanılmıştır. Sıcaklık verilerinde, çoğu istasyonda %95 güven düzeyinde anlamlı pozitif trend tespit edilmiştir. Yağış verilerinde ise eğilimler daha zayıf ve mekânsal olarak değişken bulunmuş, sadece Ardahan istasyonunda tutarlı bir pozitif eğilim saptanmıştır. Buharlaşma verilerindeki eksiklikler nedeniyle bu parametreye yönelik analiz yapılamamıştır. Genel olarak bölgedeki sıcaklık artışı belirginleşmiş, yağış trendleri ise daha karmaşık bir yapıya sahiptir. MK, WKT ve YEÇ yöntemleri sıcaklık verilerinde birbirini büyük ölçüde desteklemiş; yağış verilerinde ise sadece bazı istasyonlar için tutarlı sonuçlar üretmiştir. Özellikle Ardahan istasyonu tüm yöntemlerde tutarlı pozitif eğilim göstermesi bakımından öne çıkmaktadır. Elde edilen bulgular, Doğu Anadolu Bölgesi'nde iklim değişikliğinin sıcaklık parametresi üzerinde belirgin etkiler yarattığını göstermekte olup, gelecekteki iklim modellemeleri ve bölgesel su yönetimi politikaları için önemli bir veri kaynağı sunmaktadır.

Ayşenur Aksakal
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Sezgisel optimizasyon yöntemleri tarafından yönetilen yapay zeka algoritmaları ile eksik akım verilerinin tamamlanmas

Bu tez çalışmasında, eksik akım verilerinin tamamlanması amacıyla sezgisel optimizasyon algoritmaları ile yönetilen Yapay Sinir Ağları (YSA) modelleri geliştirilmiştir. Türkiye'nin Yeşilırmak Havzası'nda yer alan sekiz akım gözlem istasyonuna (1401, 1412, 1413, 1414, 1424, 1428, 1409 ve hedef istasyon 1402) ait veriler kullanılarak, eksik verilerin tahmini yapılmıştır. Temel model olarak YSA kullanılmış, modelin öğrenme ve genelleme performansını artırmak amacıyla üç farklı sezgisel optimizasyon algoritması entegre edilmiştir: Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO), Gri Kurt Optimizasyonu (GKO) ve Karınca Kolonisi Optimizasyonu (KKO). Her hibrit model, farklı parçacık ve iterasyon sayıları (5–10, 10–50, 50–100) ile 30 tekrarlı çalıştırmalar sonucu optimize edilmiştir. Modellerin performansı MAE, RMSE ve R² ölçütleriyle değerlendirilmiş; ayrıca tahmin kararlılığını görsel olarak ortaya koymak amacıyla Taylor diyagramları ve debi gidiş eğrileri kullanılmıştır. Sonuçlar, klasik YSA modeline kıyasla hibrit yapıların genel olarak daha düşük hata değerleri ve daha yüksek korelasyon katsayıları ürettiğini göstermiştir. Özellikle PSO-YSA ve GKO-YSA modelleri, doğruluk-kararlılık dengesi açısından öne çıkarken; KKO-YSA modeli test aşamasında en yüksek R² ve en düşük RMSE değerlerini sağlayarak genelleme başarısı açısından en güçlü performansı sergilemiştir. İstasyon bazlı analizlerde, 1413, 1424 ve 1428 numaralı istasyonların model doğruluğuna en yüksek katkıyı sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca, 5 ve üzeri giriş değişkeni kullanan modellerin hata seviyelerini önemli ölçüde azalttığı gözlemlenmiştir. Bulgular, optimizasyon algoritmalarının model hiperparametrelerinin belirlenmesinde etkin olduğunu ve farklı sezgisel yapıların model başarısını anlamlı biçimde artırdığını göstermektedir. Bu çalışma, hidrolojik modelleme alanında eksik akım verilerinin tamamlanmasında sezgisel optimizasyon ile çalıştırılan YSA etkinliğini ortaya koymaktadır.

Nazım Nazımı
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
DoctorateOpen AccessEN

Development of low alkalinity activated construction and demolition waste based geopolymer binder systems for 3D printing application

The extent of environmental damage caused by construction activities executed to address the increasing population's housing and infrastructure needs and to construct a more livable world has been more clearly observed in recent years, especially as the magnitude of encountered natural phenomena is witnessed. The rises in greenhouse gas emissions, escalating soil and water pollution, the excavation use of clean and arable lands, significant depletion of natural resources, and various other factors can be detected as aspects missed by the construction sector in its pursuit of building a more livable world. Concrete stands out as the dominant material in the construction sector, with an annual global consumption of approximately 30 billion tons, making it the most commonly utilized material in the world after water. This widespread use contributes significantly to the consumption of Portland cement, the primary binder in traditional concrete production, which is energy-intensive and has high carbon emissions. To slow down this negative trend and lower the environmental burdens associated with the construction sector, various steps have been taken. At this point, some studies are being conducted on decreasing the clinker ratio in cement production, changing fuels and raw materials in cement production, substituting industrial by-products for cement, utilizing waste in cementitious systems, and developing alternative binding systems to cement. As a result of these studies, it has been discovered that a new generation binding system, synthesized through the alkali activation of precursor materials called geopolymers, which reduces the environmental impact of cementitious systems, can be used as an alternative to cementitious systems in the construction sector. Its ability to utilize industrial waste as precursor materials in synthesis has led to rapid progress in its use as a construction material, providing both environmental and economic benefits. While the precursors used in traditional geopolymer synthesis are industrial by-products, their elevated demand by the cement/concrete industry, as they can serve as substitutes, has diminished the ready availability of these materials and climbed their costs. Increasing costs and supply-related issues have induced researchers to explore the incorporation of innovative aluminosilicate precursors in geopolymer synthesis. The objective is to use easily accessible and affordable materials while dealing with the challenge of currently unvalorized wastes. These dual objectives endeavor to design more economical and environmentally friendly materials while simultaneously addressing issues coupled with generated wastes. In this context, considering that construction and demolition wastes (CDW) are predominantly composed of aluminum, silicon, and calcium sources, coupled with the global prevalence of CDW generation where it is mostly either disposed of in appointed landfill areas or used for low-tech applications, the incorporation of CDW-based materials in geopolymer production emerges as a promising avenue for effective and innovative material development, along with the high-quality valorization of wastes. In addition to material-sourced issues in the construction sector, despite holding a considerable market share among industrial sectors, the construction industry has fallen behind in keeping pace with emerging technology in the past few decades and has been indecisive in taking required steps in traditional production processes to improve productivity compared to the other sectors. The growing demand for housing because of ongoing population growth, disasters, and wars, has resulted in the recognition in recent years by academics and companies that manufacturing processes in the construction sector required to be more efficient, cheap, and fast. Given this context, three-dimensional additive manufacturing (3D-AM), whose usage is rapidly gaining popularity due to the numerous advantages it offers in other sectors, has started to be employed in the construction industry. 3D-AM systematically constructs tailored structures through the successive deposition of layers following the digital models, offering a high degree of design freedom. With the adaptation of 3D-AM in the construction industry, digitalization, automation and individualization in built environments can be acquired. The key benefits provided by the 3D-AM technique involve the reduction of production-related errors, shortened production time, decreased occupational safety risks, reduced need for skilled workforce, increased customization, and lowered costs. Furthermore, 3D-AM which provides moldless production and the reduced generation of waste materials during the operation process, contributes significantly to mitigating the high environmental burdens caused by the construction sector. Considering all these circumstances, within the scope of this thesis, studies have been conducted to (i) evaluate the effects of incorporation of the industrial wastes into CDW-based geopolymer mixtures, (ii) to provide comprehensive insights and knowledge about tailoring the fresh and hardened properties of the CDW-based geopolymer mixtures considering environmental burdens, (iii) to develop more environmentally friendly, economical, sustainable, and value-added 3D-AM-compatible geopolymer binder systems using CDW, (iv) to minimize the use of alkaline activators and maximize waste materials, (v) to investigate the effects of various additives on the engineering properties of geopolymer mortars, (vi) to mitigate shrinkage-related crack formation in 3D-printed filaments and efflorescence issues in CDW-based geopolymer mixtures, (vii) to investigate reinforcing strategies for 3D-printed structures and possibility of modular system in 3D-printed construction. The study utilized a comprehensive testing approach, encompassing a range of assessments such as flow table, setting time, flow curve, three-interval thixotropy, ram extruder, LCA, compressive and flexural strength, direct tensile, water absorption, sorptivity, efflorescence, drying shrinkage, wet-dry and freeze-thaw cycling tests. This comprehensive methodology facilitated a thorough exploration of the properties and performance of the geopolymer mixtures, effectively fulfilling the research objectives.

Hüseyin İlcan
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessEN

Development of lightweight foam concrete panels with high amount of construction and demolition waste

The construction sector faces significant sustainability challenges due to its high resource consumption, CO2 emissions, and the environmental impact of building insulation practices. Portland cement, a key industry component, is a major contributor to CO2 emissions, necessitating greener practices to align with global sustainability goals. Lightweight foamed concretes, known for their low thermal conductivity and density, are gaining importance in insulation applications, but their reliance on Portland cement and aggregates raises sustainability concerns. To address this, the use of construction and demolition waste (CDW) as substitutes or binders in building materials is being explored. CDW can reduce the carbon footprint of cement production and improve building energy efficiency, promoting a circular economy in the construction sector. This study focuses on developing non-structural, lightweight building insulation materials using a significant amount of CDW. An eco-hybrid cement was created as the binder phase, and fine recycled concrete aggregate (FRCA) was used as the aggregate phase. The physical, mechanical, and thermal properties of the mixtures were evaluated by varying the content of eco-hybrid cement, FRCA, foaming agent, silica-aerogel, and the water-binder ratio. The research successfully developed an ultra-lightweight green foam concrete with low dry density and thermal conductivity, making it suitable for insulation applications. The incorporation of CDW in these materials enhances sustainability and reduces the environmental footprint, aligning with global sustainability objectives.

Atakan Oskay
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessEN

Development of mathematical models for predicting the capacity of waste-based sustainable green structural elements for new-generation rapid construction techniques

The escalation of natural disasters globally is evidenced by a significant increase in frequency and severity over recent years. Earthquakes worldwide, spanning 20 years from 1998 to 2017, resulted in approximately 750,000 fatalities and impacted over 125 million people. Turkey is located in a critical seismic belt with over 500 active faults; 92% of the population resides close to active faults. Unfortunately, due to this critical location, the 7.8 magnitude earthquake in Kahramanmaraş, Turkey, in 2023 caused significant damage to thousands of buildings and spurred urgent demolition and reconstruction efforts by government authorities. These catastrophes leave millions displaced, lacking necessities, and suffering significant economic setbacks. Alongside disasters, political instability in many regions further exacerbates housing challenges, necessitating rapid, safe, and sustainable urbanization efforts to accommodate the growing population. To overcome these challenges, it is necessary to develop structural systems that are adaptable, cost-effective, and can be quickly transported to desired locations. Circular economy principles, essential for waste reduction, extend beyond material usage to encompass production practices. Sustainable construction necessitates reducing environmental impacts across the building's lifecycle and value chain, aligning with circular economy principles. At this point, Design for Manufacture and Assembly (DfMA) and Design for Deconstruction (DfD) play a crucial role in simplifying processes to minimize disadvantages while maximizing the benefits of modular construction. Addressing these challenges motivates the present thesis, which focuses on designing a building system that integrates circular economy principles, maximizes waste recycling, and allows for the reuse of elements. It includes an in-depth analysis of Construction and Demolition Waste (CDW) based geopolymers to develop mathematical models for predicting the capacity of building elements. By encompassing a broad parameter range, the study seeks to develop a new stress-strain model applicable to various types of geopolymers, facilitating sustainable construction practices. To this end, a stress-strain model was initially developed on compressive behavior, followed by the formulation of geopolymer's flexural behavior based on experimental findings. In estimating the ultimate moment capacities, the proposed stress-strain model was validated by 36 bending tests from the literature, demonstrating minor deviations and enhanced accuracy compared to ACI318. A soft database of 50 beam specimens with varying mechanical properties and reinforcement patterns was also established, generating numerical models for all possible parameter combinations to determine load capacities. The performance of the proposed method, stress-strain models from the literature and the ACI318 procedure were investigated and provided promising results with an absolute mean percentage error of 5.13% regardless of the failure mode. Continuing the mathematical modeling of geopolymer concrete, a comprehensive material model was developed to predict the flexural capacities of geopolymer columns, inspired by Kent and Park's confinement model. The proposed stress-strain model, validated with 41 test results, accurately estimated moment capacity. Comparison with moment-curvature curves from six recent experiments confirmed the model's accuracy for performance-based design calculations. Additionally, comparisons with four international codes (ACI318, BS8110-97, TS500, and AASHTO) revealed significant deviations in flexural capacity calculations; however, highlighting the proposed model's strong correlation with the experimental data, ensuring accurate predictions for geopolymer columns.

Öznur Kocaer Kul
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessEN

Effect of the pile properties and soil parameters on the dynamic behavior of piled foundations

The rapid urbanization in today's world has resulted in decrease of suitable lands for new constructions, forcing people to construct new buildings on challenging soils with bearing capacity and settlement issues. To overcome these challenges, various methods are implemented in the past few decades. Piled foundations are one of the most frequently used solutions for the structures built on problematic soils. The proper design of piled foundation system is an important aspect from engineering point of view. In the design of structures, it is crucial to consider the interactions between the structure, foundation system and soil under seismic effects. For instance, a building with identical foundation systems on the same soil layer may exhibit varying behavior during different earthquake scenarios. Moreover, numerous variables impact the seismic behavior of piled foundations, such as soil parameters and structural properties. To ensure the structural integrity and safety of a structure against seismic effects, thorough analysis of the earthquake-soil-structure interaction is significantly important. In this study, the behavior of piled foundations under the effect of seismic forces was investigated using Plaxis 2D finite element software. A parametric study was conducted involving kinematic interaction analysis of piles of different diameters, spacing, and lengths in layered soil profiles consisting of loose sand, dense sand, and rock units using earthquake records with different peak ground accelerations. Analysis results, including the accelerations in the soil and the internal forces of piles (bending moments and shear forces), were compared and the influence of different variables on the analysis results were discussed.

Serkan Nuri Taştekin
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessEN

Effects of top-soil properties on seismic deformations of underground structures

Underground structures have become an indispensable part of modern urban life, such as tunnels, metro stations and pipelines. As the design and construction of these structures evolve, their behavior during earthquakes has become an increasingly significant consideration. Contrary to above-ground structures, the earthquake response of underground structures is not controlled by the internal forces of the structure but by the ground with whom it is in interaction. In addition, the response of the structure is influenced by the structural parameters and the expected earthquake characteristics. In particular, the depth of burial is one of the main parameters affecting the seismic response of the structure. Experience shows that the behavior during an earthquake is relatively better with increasing depth. However, the effect of surface soil characteristics, defined as soil along the burial depth, on underground structure behavior has been relatively understudied. The purpose of this study is to investigate the effect of changes in the strength and plasticity of the surface soil on the behavior of underground structures under earthquake excitation. For this purpose, one-dimensional soil response analyses were performed with different surface soil scenarios to determine the free field deformations, and the soil structure interaction response behavior in these scenarios was investigated by two dimensional pseudo-static analyses. In addition, to determine the dominant effects of surface soil properties on the behavior, the changes in shear wave velocity, shear strength and plasticity index, which are important parameters of the complex structures of cohesive soils, were focused on. The results of the investigations are a description of the variation of the racking coefficient, which is defined as the ratio of the differential deformation of the soil in free field conditions to the differential deformation experienced by the structure along its height, with different surface soil properties and the soil property that plays the dominant role in this variation.

Fatmanur Erciyes
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessEN

DETERMINING THE CORRELATION BETWEEN UNIAXIAL COMPRESSIVE STRENGTH, MODULUS OF ELASTICITY AND POINT LOAD STRENGTH INDEX OF ROCKS

In order to classify rocks according to their strengths, point load strength index, uniaxial compressive strength and modulus of elasticity are the most commonly used parameters. They are used in geotechnical calculations very often and affect many calculations in the field of geotechnical engineering. Rock strength parameters are required for many important geotechnical calculations such as rock socket piles, rock stability analyses, tunnel analyses etc. It is possible to determine these parameters with the tests performed on the samples obtained from the boreholes. However, the lack of sufficient samples, the condition of the rock structure, the quality of the machinery and equipment used do not make it possible to obtain these parameters directly in some cases. In this case, it is necessary to use correlations and make conversions between parameters. Within the scope of these thesis, it is aimed to determine the correlation coefficients of the rocks belonging to certain formations in our country and to compare these values with the literature. There are significant numerical differences among the correlations in the literature. Within the scope of these thesis, the acceptable ranges for the specified parameters are presented graphically. Suggestions are given in the content of the thesis about the points to be considered in the use of correlations. It will be beneficial for geotechnical engineers to consider these suggestions for safer and more realistic designs.

Abdulkadir Çintesun
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessEN

An updated strong-motion database of Türkiye with an automatic data processing algorithm

The earthquake strong-motion database of Türkiye (SMD-TR) is the updated version of the dataset that is initially compiled by Akkar et al. (2010). The updated dataset is composed of 9244 earthquakes of magnitudes 3.0 ≤ M ≤ 7.8 that occurred between 1976 and 2023. It includes 95890 three-component waveforms recorded at 1,022 stations (55375 records are processed). The database includes event metadata compiled from national and international seismological agencies as well as literature. Events were classified according to their tectonic environments (i.e., active crustal and subduction) and the aftershocks were flagged. The station information provided by AFAD was used to compute the main site parameters, including time-based average of shear-wave velocity of uppermost 30 m (VS30) and depth-to-rock horizon at which the shear wave-velocity (VS) attains 1 km/s (Z1). Necessary finite-fault distance metrics were calculated and records with hanging wall effects were flagged, as well as pulse-like records. An automatic processing scheme was developed to determine the waveform quality, apply appropriate filters to remove low- and high-frequency noise, and compute ground motion parameters. The automatic processing was applied to small magnitude (M<5.5) events whereas manual processing scheme is preferred for waveforms recorded from larger events (M≥5.5). The peak ground motion values, spectral ordinates, and ground-motion duration are provided along with the key data processing parameters in the flatfile.

Baran Güryuva
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessEN

Assessment of dynamic effects of soils with in-situ tests and numerical methods on Adapazari-Karasu state road

Earthquakes are natural events that cannot be prevented. However, with the measures taken, the loss of life and property in earthquakes can be reduced. To take this importance, it is necessary to understand the relationship of the earthquake with both the ground and the structure. Considering the ground relations of the earthquake, liquefaction and related settlement and lateral deformations have an important place. Türkiye is located in fault zones that can cause major earthquakes and is in a problematic area as a result. For this reason, it is necessary to carefully examine the behavior of the ground during an earthquake. Sakarya province, which is close to the North Anatolian Fault Zone route, is located on the Sinanoğlu-Limandere route of Adapazarı-Karasu State Road. This area is one of the most dangerous areas in terms of earthquakes. 1999 Kocaeli and Düzce Earthquakes confirm this situation. The entire study area consists of gravel, sand, and clay deposits in flat areas that have been developed in older depressions in stream beds located in the flooded alluvial plain of the Sakarya River. It consists of floodplain sediments that have not undergone little or no consolidation. In general, these units containing silt, clay, and sandy character are also rich in organic matter content. The plain elevation is very close to the water level of the Sakarya River and it is seen that the groundwater level is at the surface for a significant part of the year. In cities such as Sakarya that contain alluvium and have high precipitation, the probability of ground damage due to earthquakes is high. The liquefaction potential of the soil can be examined by in situ geotechnical experiments and laboratory experiments in the field. Since it is difficult to take undisturbed samples for cohesionless soils in the field, field tests are used extensively in the literature to determine liquefaction potentials. Over the years, many studies and related case studies have been conducted to determine the liquefaction potential of SPT and CPT. In the thesis, the soils that are thought to have liquefaction potential and which are located at the Adapazarı-Karasu State Road Sinanoğlu-Limandere transition in Sakarya province will be investigated. Alternatives have been considered instead of the road crossing to prevent the settlements that will occur and will occur at the road crossing. The bridge alternative, which is seen as the most economical solution, has been studied. While studying the bridge alternative, earthquake records specific to the region were selected. One-dimensional free-field analyses were carried out. The related bridge alternative has been modeled in three dimensions with the finite element program. By using the obtained free field displacements, the effect on bridge piles under dynamic displacements has been investigated. The analytical and numerical analysis results were then compared and suitable remedial measures have been proposed.

Furkan Can Yaşar
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
DoctorateOpen AccessEN

Machine learning-adapted rapid visual screening method for prioritizing seismic risk states of masonry structures

The majority of earthquake-related losses are associated with fully collapsed buildings. So, the determination of the seismic risk of buildings is essential for building occupants located in active earthquake zones. Unfortunately, the existing techniques employed to assess the risk status of extensive building inventories lack the requisite speed and precision for dependable decision-making. Furthermore, post-catastrophe risk categorizations of structures heavily rely on the expertise of engineering teams. Consequently, the decision on risk distributions of building stocks before and after hazards requires more sustainable and precise methodologies that include other means of technological advancement. In this study, using a database consisting of 4,356 masonry buildings provided by the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change (general directorate of geographical information systems), Engineering Firms and Gazi University, the building properties were determined, and detailed static analyzes were made. Then, for the first time in the literature, a new, fast and accurate seismic evaluation method has been proposed, which is associated with detailed evaluation results of structures with the help of machine learning algorithms. Within the scope of the study, the data set was subjected to data preprocessing methods (Synthetic Minority Oversampling Technique (SMOTE), Backward Feature Elimination and Forward Feature Selection, Feature Importance, and Feature Correlation methods). First, fifteen parameters obtained from detailed seismic analysis results, building drawings and building photographs were selected by applying data preprocessing and reduced to six parameters with the highest success impact. To achieve this, size reduction methods were used and considering some selected parameters from the street walking. In addition, the minority data classes were reproduced synthetically with the Synthetic Minority Oversampling Technique Method (SMOTE) during the training phase, and the success rate for test data was maximized. In this study, nine machine learning algorithms, namely; Logistic Regression, Decision Tree, Random Forest, Multivariate Adaptive Regression Spline, Support Vector Machine, K-Nearest Neighbor, Gradient Boosting Algorithm, Extreme Gradient Boosting Algorithm, LightGBM Algorithm and where all these algorithms work together with Voting Classifier Method are used. The risk layers of the buildings were estimated by creating risk classes according to the ratio of the floor shear force of the risky walls to the total floor shear force (Ve/Vr = RVS) or the damage detection level.. At the end of the study, this vulnerability assessment method that creates the risk layers of existing buildings in the literature and can determine the most dangerous or non-risk buildings class has been proposed. This is important for deciding the starting point of urban transformation and assessing the seismic vulnerability of buildings in different regions. As a result of the analysis of the algorithms in the study, the correct prediction rates of the three-tier risk class (RVS values) for the learning database (i.e., 3,484 buildings) and the test database (i.e., 872 buildings) of the proposed method were determined as approximately 99.19% and 86.58%, respectively. High success rates were also obtained in the estimation of RVS values with two and four layers. The parameter selections of the proposed method in the study were determined in a way that can be obtained from the photographs of the buildings with the Convolutional Neural Network structures. Therefore, without the need for technical personnel and without entering the building, with the automation methods of the structures, after the parameter selection, the estimations of the RVS values using machine learning methods can be made with high accuracy. This process is employed to identify, catalog, and prioritize the buildings at highest risk of sustaining damage in designated regions during an upcoming earthquake.. For this reason, this method is of great importance in order to determine and strengthen Turkey's weak structures and minimize the loss of life and property.

Onur Coşkun
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Üniversite yerleşkesinin şekillendirilmesinde karar verme süreci : AHP uygulaması

Bu çalışmada Üniversite Yerleşkesinin Şekillendirilmesinde karar mekanizmalarının belirlenmesine 2 aşamalı olarak AHP yöntemi ile ulaşılmaya çalışılmıştır. 1. Aşamada Bu karar mekanizmalarında Mütevelli Heyet Başkanlığı'ndan, Rektörlük'ten, Genel Sekreterlik'ten ve Öğrenci Temsilciliği'nden kişiler bulunmaktadır. Bu karar mekanizmalarına ait karar vericilerden "Mütevelli Heyet Başkanlığı, Rektörlük, Genel Sekreterlik ve Öğrenci Temsilciliği", alınan kararlardaki etkilerine ait göreceli olarak etkinlik değeri verilmesi istenmiştir. Daha sonra yine karar vericilerden üniversitenin özniteliklerinin göreceli olarak önem sıralaması için değer verilmesi istenmiştir. Öznitelikler olarak Eğitim-Öğretim, Araştırma, Yaşam Alanı ve Destek Hizmetleri başlıkları altında toplanmıştır. Daha sonra bu öznitelikleri Maliyet, Aciliyet ve Süre ölçütlerine göre önemlilik esaslı olarak değerlendirmeleri istenmiştir. Tüm bu toplanan verilen, AHP kullanılarak işlenmiş ve tüm bakış açıları, öznitelikler ve ölçütler için karar verme sürecindeki göreceli ağırlıkları hesaplanmıştır. 2. Aşamada ise üniversiteye ait öznitelikleri ve ölçütleri içeren seçenekler sunulmuştur. Bu aşamada belirtilen ve birbirinden farklı öznitelik ve ölçüt kombinasyonlarından oluşan seçeneklere göreceli olarak önem sıralaması yapılması için değerlendirme yapılması istenmiştir. 1. Aşamada çıkan göreceli değerlendirme sonucu ile 2. Aşamada çıkan göreceli değerlendirme sunucu arasında tutarlılık oranı belirlemeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler 1. Analitik Hiyerarşi Prosesi 2. Bakış Açısı 3. Öznitelik 4. Ölçüt 5. Tutarlılık Oranı

İbrahim Doğan
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Biyolojik arıtma tesisi projeleri proje yönetim metodolojisi

Su, insan yaşamının ve doğal dengenin devam edip korunabilmesi için en önemli unsurlardan biridir. Suyun sürekli olarak değişik şekillerde kullanılması ve tüketilmesi, dünya üzerindeki su kaynaklarının kirlenmesine ve kullanım olanaklarının azalmasına neden olmakta, dünyamız üzerindeki mevcut temiz su kaynakları da günden güne azalmaktadır. Bu durum, kullanılan suların tekrar temizlenerek doğaya bırakılma gereksinimini çok önemli hale getirmektedir. Su arıtma tesisleri, suyun canlıların sağlığını etkilemeyecek şekilde dezenfekte edilmesini ve atık halde bulunan suların tekrar kullanılmasını sağlar. Bu çalışmanın ilk bölümünde, atık su arıtma tesislerinin fonksiyonları ve inşaat metodlarından bahsedilmiş olup, daha sonra tipik bir ikinci dereceden biyolojik atık su arıtma tesisi yapım projesi, Proje Yönetim Metodları kullanılarak analiz edilmiş ve işin yapımındaki önemli aşamaların ve iş kalemlerinin maliyet ve süreye etkileri gösterilmiştir. Bu çalışmada öncelikle, ele alınan örnek iş yerindeki gerçek performans değerleri, günlük kayıt altına alınmak sureti ile elde edilmiştir. Projenin İş Kırılım Yapısı(IKY) oluşturulmuştur. Bu IKY altındaki kaynakların da maliyet ve performansları daha önce saha kayıtları ile elde edilen gerçek değerler ile eşleştirilmiştir. Bu sayede bir atık su arıtma tesisinin,aktiviteleri, her aktivitenin süresi, ve gerekli olan kaynakları, iş programı oluşturulmuştur. Böylece kullanılan her kaynağın toplam süreleri, miktarları, maliyetleri ve bunların herbirinin işin toplamındaki önem dereceleri vurgulanmaya çalışılarak, bundan sonra yapılacak olan arıtma tesisi inşaatlarının yapımına ve bunu yapacak olan profosyonellere bir nebze de olsa ışık tutulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisleri, Proje Yönetim Metodolojisi, Atıksu Arıtma Tesisi Projeleri, İstanbul Avrupa Yakası 1. Kısım Atıksu ve Yağmursuyu Kanal İnşaatı, Proje İş Kırılım Yapısı

Mustafa Kırmızı
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Proje yönetimi yaklaşımı ile yol yapımında kum oranını artırarak verimliliğin sağlanması

Her yıl ülkenin bütçe ve mali kaynaklarının büyük bir kısmı yol yapımı gibi projelerin gelişimine yönelik yatırımlara sarf edilmektedir. Yol yapımında meydana gelen zaman, maliyet ve kalite, yönetim stratejilerinin önemi, güvenirlilik gibi sayısız sorunların varlığı, gelişmekte olan çağımız bilimine olan ihtiyacı artırmaktadır. İlaveten devlet ve milli projelerdeki mühendislik yönetim sistemi kullanımında doğan hukuki gereklilikler, bu projelerin uzmanlarının ve bilirkişilerinin ihtiyacı olan kapsamlı çözümler, evrensel ve uygulamaların yardımının eksikliğini göstermektedir. Bahsedilenlerin önemi özellikle yönetim ve programlama kurumu gibi devlet kuruluşlarını kanunları düzenleme ve düzenlenmiş uygulamalara başvurmaya itmiştir. Ancak buna rağmen şartları düzeltmek için üretilen çözümler amacıyla yapılan araştırmalar devlet projelerindeki sorunların ölçümü zaman, maliyet ve kalite açısından ülke mühendisliğinde mevcut bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu araştırmada atılacak ilk adımın düzgün ve bütün etkenleri kapsamayı güdecek şekilde atılması gayretini taşımakta ve projenin doğuracağı sonuçların özellikle kanunların düzenlenmesine ve uygulamalara yoğunlaşan bölümlerin bilimsel ve akademik çalışma merkezlerinde yararlanılması umut edilmektedir. Bu projede proje yönetiminin değerini değerlendirme mühendisliğinin kullanımı ile yol yapımı ve çalışma prosedürü alanında yenilikler odak noktaya oturtulmuştur. Projelerin yüksek maliyeti, uygulamalardaki zorluklar ve geniş zaman ihtiyacının (zaman eksikliği) proje yönetiminin değerini değerlendirme mühendisliğinin yol yapımında kullanılmasının önemini vurgulayan faktörler olması sebebiyle aynı zamanda proje yönetim mühendisliğinin yol yapımında neden kullanıldığının önemini de gösteren projelerdeki yüksek maliyet, uygulamalardaki zorluklar ve uzun zaman süreci gibi faktörlerden dolayı yenilikçi bir senaryo en temel yaklaşım olarak çalışma prosedüründe kullanılacaktır. Dağ taşlarını kullanarak alt temelin eldesi ve uygulanması için kum eşdeğerinin artırılması yenilikçi bir çalışma olmuştur ve sonuç olarak teknik usullere dayanarak kalitenin artması, maliyetin ve zamanın azalması, makine ve aletlerde randımanın artmasına yeni bir bakış açısı getirmiştir. Anahtar Kelimeler: Yol Yapım Projeleri, Proje Yönetiminin Değerini Değerlendirme Mühendisliği, Kum Eşdeğeri

Masoud Reihanifar
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Kentsel dönüşümün deneysel verileri ışığında doğrusal olmayan analiz yöntemleri ile riskli yapıların yeniden kullanılabilirliği ve yararları

Bu tez çalışması dahilinde, kentsel dönüşüm kanunu kapsamında yıkılıp yeniden yapılacak olan birçok bina arasından yapılmış olan saha çalışmalarından ve laboratuvar çalışmalarından elde edilen gerçek verilerden yararlanılmıştır. Bu yapılar arasından 20 adet bina seçilmiş olup 10 tane en kritik olan binanın altısına Sta4Cad programı kullanılarak Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, 2007 (DBYBHY2007)'ye göre güçlendirilip denetlenmiştir. Kentsel dönüşüm kanununa göre yapılan çalışmalardan elde edilen veriler bütün binaya genellenerek hızlı bir çalışma olması amacı ile bu binaların ilk olarak mevcut performans seviyeleri bulunmuştur. Konut tipi olan bu yapılarda DBYBHY2007' ye göre can güvenliği performans seviyesinin sağlanması hedeflenmiştir. Seçilmiş olan yapılardan bir kısmına perde duvarlar eklenerek, bir kısmına kolonlarda mantolama uygulanarak, bazılarında ise karma olarak hem perde duvar hem de kolonlara mantolama uygulanarak can güvenliği performans seviyesine ulaşılmıştır. Bu güçlendirme teknikleri modellemeler üzerinde uygulanmış olup doğrusal olmayan hesap yöntemlerinden Artımsal Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi (AEDYY) ve Artımsal Mod Birleştirme Yöntemi (AMBY) kullanılmıştır. Analizler gerçekleştirilmeden programa mevcut malzeme dayanımları, donatı ile ilgili koşullar ve zemin özellikleri ile ilgili değerler gerçekte yapılmış ve kullanılmış olan zemin parametrelerinden yararlanılarak programa aktarılmıştır. Kentsel dönüşüm kapsamında bütün binaların hemen hemen rapor alınarak yıkılmasının gerekli olup olmadığı bu tez kapsamında araştırılmış olup güçlendirilemeyecek kadar kötü durumda olan yapılar dışında seçilen binalar arasında güçlendirme yöntemleri kullanılarak gerekli performans seviyelerinin elde edildiği görülmüştür. Her binanın yıkılmasına gerek olmadan, güçlendirilerek sağlam yapılarda oturulabileceği ve estetik açıdan da binaların dış cephesinde yenilemeler yapılarak hem çevre hem de insan sağlığı açısından yararlar sağlayabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Mustafa Olbak
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı yükler altında yarı rijit bağlantıların davranışının ve kırılganlık eğrisinin incelenmesi

Bu çalışmada, yapı güvenliği sorununu, mantıksal şekilde, olasılık yöntemleri ile inceleyip, yapının servis süresince performansı için uygun bir platform oluşturmaya çaba göstereceğiz. Eklenen parametrelerin bazıları sabittir ve olası değerlerin bir örneği olabilirler. Bu nedenle, bu bağlantıların laboratuvar kurulumu (yapı çerçevesinde uygun davranış gösteren bağlantı bölgesi ve ona bağlı olan kolon ve kirişin yarısı) ABAQUS yazılımında modellenmiştir. Çerçevede her katın ivme kayıtları, belirli kayıtlar kümesine maruz bırakılır. Ortalama yükseklikte bir özel çerçeveli yapıda bağlantı incelenmiştir. Öncelikle bağlantı için performans seviyesi, bağlantı yıkımı baz alınarak, uygun önlemler ile belirlenir. Sonra belirlenmiş performans seviyelerine göre, kırılganlık eğrileri çizilir ve doğrusal olmayan statik analiz, artımsal itme yükleme ile yapılmış bağlantı modelleri ve döngüsel yükleme moment-dönme eğrisi ile karşılaştırılır. Bağlantıda artımsal itme yük ve döngüsel yükleme eğrileri, bağlantının performans seviyelerini tespit etmek için, bağlantının yıkımı baz alınarak belirtilecektir. Anahtar Kelimeler: Yarı rijit bağlantı, Bağlantının kırılganlık eğrisi, Bağlantıların sismik davranışı, Bağlantının IDA eğrisi, Artımsal itme yük eğri, Döngüsel yük eğri.

Ansar Mikaeili
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Betonarme binaların performans düzeylerinin farklı yazılımlar kullanılarak incelenmesi

Bilgisayar teknolojisinde her öten gün oluşan yenilikler analiz programları açısından da ilerlemelere sebep oluyor. Tüm bu ilerlemeler yapı mühendisliğinde de büyük gelişmelerin yaranmasında önemli katkılara sahiptir. Bu gelişmeler yanı sıra malzeme bilimine de yenilikler getirmektedir ve bundan dolayıdırki mühendsiler deprem haraketini ve deprem sonrası yapılarda oluşan etkileri daha realize bir şekilde analiz ederek aslına uygun olarak belirlerler. Bu türlü gelişmeler hem de yapının deprem olduğu sürede sistematik davranışlarının daha yakından görülmesine ve farklı performanslar gereğince göçme güvenliklerinin daha realize analiz olunmasına imkan yaratmaktadır. Bu tez çalışmasında önemli olan esas konu alternatif analiz yöntemlerini farklı program yazılımları ile uygulayarak ve aralarındaki farklılıkları gözönüne alarak öncelikle DBYBHY-07'ye göre 1 katlı, düzenli aks sistemi olan, taşıyıcı sistemi kolon ve kirişlerden oluşan yeni bir bina tasarlanıp mevcut bir bina olarak kabul edilmiştir. Binadan DBYBHY-07'de tanımlanmış olan "Kapsamlı Bilgi Düzeyi"-de bilgi toplandığı varsayılmıştır. Yapının ''Doğrusal Elastik Performans Analizi'' (DEPA) yapılmış ve yönetmelikte bildirilmiş olan tanımlar esasında farklı yazılımlarla genel olarak ve bina düzeyinde performans analizi gerçekleştirilmiştir. Bu ve diğer örneklerle performans değerlendirme kriterlerinin analiz programlarına göre uyumluluğu kontrol edilmiştir. İkinci örnek olarak, taşıyıcı sistemi yine de kolon ve kirişlerden oluşan, farklı aks sistemi olan, 3 katlı betonarme yapı ele alınmış olup performans analizleri doğrusal elastik analiz yöntemleri ile yapılarak sonuçlar her üç programla karşılaştırılmıştır. Deprem sonrası kullanım gözönüne alınarak hesap yöntemleri bina önem katsayısı I=1.5 kabul edilmiş şekilde hesaplamalar oluşturulmuştur. Üçüncü örnek olarak ise ikinci örnekte yapmış olduğumuz binanın konut olduğunu varsayarak bina önem katsayısını I=1 şeklinde kabul edip hesaplamalar yapılmıştır. r - etki/kapasite oranları ve performans düzeyleri farklı yazılımlarla karşılaştırılmıştır. Dördüncü örnek olarak ise 5 katlı, taşıyıcı sistemi kolon ve kirişlerden oluşan, düzgün aksa sahip bina tasarlanmıştır. Her üç programda performans analizleri yapıldıktan sonra karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak bu tez çalışmasında temel konu tasarlanmış veya yapılmış olan bir binanın farklı yazılımlı programlarla hesaplanması ve sonuçlarının karşılaştırılmasıdır. Esas hesap usullerinin aynı olmasına rağmen bazı sonuçların farklı ve ya tam aynı olmasına rastlıyoruz. Tezde yapılmış olan örneklerdeki performans analizlerinin karşılaştırılmasında esas maksatlardan biri de aynı sonuçların ve ya farklılıkların gözönüne alınmasıdır. Programların hesap sonuçlarının benzerlik oranlarını görmek için etki/kapasite oranlarının (r) hesaplar yapılmış programlara göre oransal çizelgeleri oluşturulmuştur. Bunun için SAP2000 programından alınmış olan sonuçları 100% oran kabul ederek diğer iki programda karşılaştırma yapılmıştır. Elde etmiş olduğumuz sonuçlara esasen belli olan benzer ve farklı ayrıntılar örneklere göre sırasıyla şekiller ve çizelgeler halinde gözönüne alınmıştır. Yukarıda sözü edilen analizler ideCAD, STA4CAD ve geçerliliği uluslararası kabul görmüş SAP2000 bilgisayar yazılımları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Performans analizi, Farklı analiz programları, Betonarme binalar

Javıd Shırınov
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Ulaştırma sisteminin ekonomik ve teknolojik açılardan değerlendirilmesi, yeni eğilimler

Tezin amacı ulaştırma sisteminde geçmişten günümüze kaydedilen gelişmeleri ekonomik, teknik, sosyal ve politik yönleriyle ortaya koymaya çalışarak, farklı disiplinlerle olan ilişkisini açıklamaya çalışmaktır. Bu kapsamda; son on yıllık periyotlar halinde bilişim ve teknolojide kat edilen mesafenin de etkisi ile ulaştırmanın ne tür gelişme eğilimleri göstermekte olduğu günümüz ihtiyaçları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çerçevede ulaştırmanın kentleşmeyle karşılıklı ve entegre ilişkisi olduğu bilinmekte olup tarihsel süreçten günümüze de ulaştırmanın insanlığın ortak medeniyet seviyesinin itici gücü olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda; bütün bu sözü edilen gelişmeler ve eğilimler karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu ulaştırma türleri için belirli bir kapsamda değerlendirilmeye çalışılmıştır. Özellikle Avrupa Birliği müktesebatının Beyaz Kitap ve TİNA Raporları başta olmak üzere sürdürülebilir kalkınma ekseninde, sürdürülebilir bir ulaştırmanın argümanı olarak demiryolu yatırımlarının öncelenmesi vurgusunu ortaya koyduğu bilinmektedir. Ülkemizde de Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet' in ilk yıllarında demiryollarına verilen ağırlığın ardından yarım asırdan fazla bir süredir sadece karayolu ulaştırma türüne yatırım yapılmış olması hem yük ve hem de yolcu taşımacılığında, kentiçi ve kentler arası ulaştırmada bu türün %90' ların üzerinde bir türel paya ulaştığı bir vakıadır. Ancak son on yıllık süreçte hem ihtiyaca paralel olarak ve hem de Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde, demiryollarına ciddi anlamda yatırımlar yapılmaya başlanmıştır. Çünkü karayollarının yüksek oranda bir ağırlığa sahip olmuş olması hem genel olarak ulaştırma sisteminin ve hem de bu ulaştırma türünün aleyhine bir durumdur. Sonuç olarak gelinen noktada karayollarının bu ağırlığı nispeten kırılmış olmakla beraber hem niteliksel ve hem de niceliksel olarak halen yapılması gereken birçok çalışma bulunmaktadır. Ülkemizde, demiryolu yatırımlarında ana ekseni son birkaç yıl içerisinde ilk defa girilmiş olunan yüksek hızlı demiryolu sektörü oluşturmaktadır. Bu çerçevede; ulaştırma sistemlerinin ekonomik ve teknolojik bağlamdaki gelişme eğilimleri çerçevesinde ortaya konulan gelecek perspektifinin bir parçası olarak yüksek hızlı demiryolları, gelişim süreci ve yapılmakta olan yatırımlar da detaylı olarak değerlendirilmiştir.

Sürdürülebilir ulaşımŞehiriçi ulaşım
Taha Vardar
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
DoctorateOpen AccessTR

Açık deniz jacket yapılarda ve rayserlerde yeni materyallerinin kullanımının değerlendirilmesi

Deniz yapıları, karadaki yapılara kıyasla daha ağır çevresel şartlara maruz kalmaktadır. Buna bağlı olarak, deniz yapılarının analizi ve tasarımı zorlu olabilmektedir. Açık deniz jacketler, açık deniz petrol ve doğal gaz endüstrisinde ve açık deniz rüzgar endüstrisinde yaygın olarak kullanılan temel altyapılardandır. Ayrıca, rayserler açık deniz faaliyetlerinde jacketlerin önemli bileşenleridir. Açık deniz jacket yapıları ve rayserleri imal etmek için genellikle konvansiyonel çelik kullanılmaktadır. Konvansiyonel çeliğe elverişli bir alternatif bulma konusunda bir değerlendirme yapılması, yapının inşaat prosedürlerini basitleştirmek ve yorulma ömrünü ve buna bağlı olarak hizmet ömrünü arttırma noktasında önemli olabilmektedir. Bu amaçla, jacket yapısı imalatı için yeni bir malzeme olan yüksek özgül mukavemetli çelik kullanılabileceği düşünülmüştür. Ayrıca, termoplastik kompozit borular, çelik rayserlere önemli bir alternatif olarak görülmektedir. ANSYS programı kullanılarak üç ayaklı ve dört ayaklı jacket modelinin zaman tanım alanında dinamik analizi yapılmış ve bu yapılar sırasıyla açık deniz platformu ve açık deniz rüzgar türbini için altyapı olarak kullanılmıştır. Jacketlerin Basra Körfezi bölgesinde olduğu varsayılmıştır. Modellenen jacketlerin konvansiyonel çelik ve yüksek özgül mukavemetli çelik ile yapıldığı farz edilmiştir. Analiz için ender dalga yükü ve gemi çarpışma yükünün etkileri dahil edilmiştir. Ayrıca, konvansiyonel çelik ile yapılan bir doğal gaz çıkarma rayseri, petrol çıkarma rayseri ve yeni termoplastik kompozit materyal ile yapılan termoplastik kompozit boru üzerinde de bu analizler gerçekleştirilmiştir. Rayserlerin Kuzey Denizi'nde bulunan bir jacket tipi açık deniz platformunda yer aldığı varsayılmıştır. Bahsedilen rayserlere ender dalga yükü etki ettirilmiştir. Rayserlerin analizi için iki bilinen dalga teorisi, 1. ve 5. mertebe dalga teorileri, kullanılmıştır. Üç ayaklı ve dört ayaklı jacket yapılar için, eksenel gerilmeler, maksimum deplasmanlar, maksimum tepki kuvvetleri ve maksimum yanal momentleri karşılaştırılarak, yüksek özgül mukavemetli çelik jacketlerin yapısal performansları konvansiyonel çelik jacketlere göre daha iyi olduğu saptanmıştır. Deplasmanların ve tepki kuvvetlerinin karşılaştırılması sonucunda, doğal gaz çıkarma rayseri ve petrol çıkarma rayseri için 5. mertebe dalgasının, 1. mertebe dalgasına kıyasla deniz platformunda daha az reaksiyon kuvvetine sebep olduğu gözlenmiştir. Ek olarak, termoplastik kompozit borularda ender dalgadan oluşan tepki kuvvetlerinin doğal gaz çıkarma ve petrol çıkarma rayserlerinde oluşan tepki kuvvetlerine kıyasen daha düşük olduğu gözlemlenmiştir.

ANSYS
Aıdın Kazemı Dalırı
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Fay hattına yakın olan betonarme yapılarının kolon ve kiriş ebatlarının güçlendirme amaciyla incelenmesi

Kuvetli yer titreşimlerinin incelemesi ve açıklaması iki dalda yapı mühendisliği(yapı davranış analiz) ve deprem mühendisliği (yer davranışları analiz) yapılır ve çok önem taşımaktadır. Deprem riskinin belirlenmesi ve depreme dayanıklı yapı yapılmasını keza yapıları büyük deprem karşısında riskleri minimüm indirmek küvetli yer titreşimleri yayılmasını analiz yapmak günümüzde daha da önem kazanmıştır. Fay hattına yakın depremlerin kendilerine has özellikleri bulunup fay hattından uzak sismiklerden farklıdırlar. Faya hattına yakın titreşimler ve depremler yüksek hız ve faydan uzak depremler yüksek sınırlı frekans oranına göre düşük frekans taşırlar. Bu depremlerin kayıtları daha küvetli alanla yüksek periyodik darbeleri bulunup genellikler başlanışta deprem rekoru görünür. Sunumda çerçeve sistemli yapılar güçlendirmek ve uygulanması incelenmiştir. Çerçeve sistemli yapıların güçlendirmesini incelemek için 4, 5, 6, 8 ve 10 katlı modeller kullanılmıştır ve veriler SAP2000 yazılımıyla analiz yapılıp ilgili diyagramları çıkartılmıştır. Sonra nonlineer istatistik analizler fay hattına yakın ve uzak kayıtlarla ve fay hattından uzak sismik analizler sonucu ve güçlendirilmiş ve güçlendirilmemiş yapılar yer değişme ve temel kesitleri dikkate alınarak karşılaştırılmıştır. Anahtar kelime: Betonarme, Deprem, Fay, Güçlendirme

Mehran Kamıarfar
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Edirne ili ve ilçelerindeki zeminlerin standart penetrasyon deneyi kullanılarak sıvılaşma potansiyelinin belirlenmesi

Deprem sonrası meydana gelen hasarların en önemli nedenlerinden biri olan zemin sıvılaşması, kohezyonsuz ve suya doygun kumlu, siltli zeminlerde tekrarlı ve geçici yükler altında meydana gelmektedir. Bu çalışma Edirne ili ve çevresinin sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesini içermektedir. Kuzey Anadolu Fay Hattı veya Edirne çevresindeki oluşabilecek bir depremde Edirne İlinin de etkilenebileceği düşünülmektedir. Bu sebeple Edirne ilinin sıvılaşma potansiyeli standart penetrasyon deneyi (SPT) ve laboratuvar verileri kullanılarak araştırılmıştır. Edirne ili ve ilçelerinde toplam 77 adet sondaj kuyusu açılmış ve standart penetrasyon deneyi(SPT) yapılmıştır. Sondaj kuyularından örselenmiş ve örselenmemiş zemin numuneleri alınmış, bu numuneler üzerinde zeminin fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemek amacıyla deneyler yapılmıştır. Sıvılaşma potansiyeli analizleri bugüne kadar Seed ve Idriss (1971), 'Youd (2001), Rouch (1998)' Wang(1979), Dorby ve diğ. (1992) gibi araştırmacılarının yöntemleriyle incelenmiştir. Idriss & Boulanger'ın 2008-2010 yılında yapmış olduğu çalışması araştırmalara dahil edilmemiş olması nedeniyle bu tezde bu yayın öncü alınmış ve bu yöntemi kullanan LiqSVs programı analizler için kullanılmıştır. Çalışmanın son aşamasında farklı deprem büyüklük senaryoları düşünülüp artan sismik aktivite ve odak derinliği ile beraber sıvılaşma potansiyelinin nasıl etkileneceği tartışılmıştır.

SPTZemin sıvılaşması
Emrah Çaltılı
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Zemin taşıma gücünün belirlenmesi için bir yaklaşım

Bu çalışmada sığ temellerde taşıma gücünün saptanmasında yaygın kullanımı olan Terzaghi zemin taşıma gücü bağıntısının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, sığ temellerin taşıma gücünün belirlenmesinde kullanılan çeşitli taşıma gücü bağıntıları ve değişkenleri için geniş örneklemeler yapılarak, Terzaghi zemin taşıma gücü bağıntısına dayanan yeni bir bağıntı türetilmiştir. Yedi bölümden oluşan tez çalışmasının birinci bölümünde literatür özeti sunularak, tezin amacı ve hipotezi açıklanmıştır. İkinci bölümde analitik zemin taşıma gücünün saptanmasında kullanılan zemin dayanım parametreleri belirlenerek, üçüncü bölümde literatürde yaygın kullanılan çeşitli taşıma gücü bağıntıları tanıtılmış ve dördüncü bölümde ise analitik zemin taşıma gücünü etkileyecek faktörler açıklanmıştır. Tezin beşinci bölümünde kalıp olarak Terzaghi tarafından önerilen bağıntı muhafaza edilmiş ancak sentetik olarak karakteristikleri belirlenen zemin örnekleri gözönünde bulundurularak Terzaghi kalıbında yer alan katsayılar doğrusal olmayan regresyon analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve bu değerlendirme sonucunda Terzaghinin bağıntısını temel teşkil eden yeni katsayılara sahip bir bağıntı önerilmiştir. Altıncı bölümde önerilen bağıntının diğer analitik taşıma gücü bağıntıları ve deneysel taşıma gücü değerleri ile karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir. Son bölümde ise bu çalışma kapsamında ulaşılan sonuçlar vurgulanmıştır.

Kazık taşıma gücü
Beste Koçak Dinç
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Yüksek hızlı demiryollarının ülkemiz ve bölge için ekonomik açıdan incelenmesi

Yüksek hızlı demiryolları 40 yılı aşkın bir geçmişe sahiptir. Demiryolları 1980'lerin sonuna kadar özellikle doğu Avrupa ve Asya'nın çeşitli yerlerinde revaçta olmaya devam etmiştir. Günümüz itibari ile dünya genelinde Afrika, Asya ve Amerika kıtasında gelişimini sürdüren bir yüksek hızlı demiryolundan bahsedebiliriz. Bu noktada, yüksek hızlı demiryolları başta olmak üzere demiryollarında ki en önemli unsurlardan birisi planlamadır. Planlama, demiryollarının ekonomi üzerindeki etkisinin yönünde de belirleyici olmaktadır. Bu bağlamda ulaştırma yatırımlarının doğru planlanması ile ülkemiz ve ülkemizin merkezinde olduğu bölge, ekonomide entegre bir gelişim ortaya koyma imkanına kavuşabilecektir.

Yüksek hızlı tren
Onur Şahin
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Kentsel ulaştırmanın uluslararası örneklerle değerlendirilmesi

Ulaştırma ve kentleşmenin geçmişi insanlık tarihi kadar eskilere uzanmaktadır. Eski dönemlerden beri insanlar yerleşimlerini nehir kıyılarına, yolların kavşak noktalarına, askeri, politik ya da kültürel açıdan stratejik noktalara, ticari güzergahlara kurmuşlardır. Kentin kurulumunda önemli olan söz konusu noktaların hemen hepsi doğrudan ya da dolaylı birer ulaştırma unsurudur. Teknik, ekonomik, sosyal, kültürel, politik ve askeri disiplinlerin birbiri ile olan karşılıklı ve sürekli ilişkisinin merkezinde ulaştırma ve kentleşme birer itici güç olarak yerini almaktadır. Dolayısı ile ulaştırma ve kentleşme politikalarının tayini, kentlerin, yörelerin, ülkelerin ve bölgelerin ekonomik, politik, sosyal, kültürel ve güvenlik geleceklerini doğrudan olumlu ya da olumsuz yönde etkilemektedir. Ülkemizde Cumhuriyet kurulduğundan bugüne hızlı bir kentleşme yaşanmaktadır. Ancak altyapı sorunları, plansızlık, dengeli dağılımın sağlanamaması, entegrasyon eksikliği, koordinasyon eksikliği gibi nedenlerle doğru bir kentleşme süreci yaşanamamıştır. Özellikle kırdan kente, Anadolu'dan batı bölgelere yaşanan göç olgusu her dönem yüksek bir ivme ile devam etmiştir. Gelinen noktada bu durum yapılan çeşitli çalışmalar ile iyileştirilmeye çabalanmaktadır. Ancak mevcut durum kapsamlı ve uzun vadeli çalışmaları zorunlu kılmaktadır. Son dönemde yapılan yerel yönetim reformunun da etkisi ile kentsel nüfus oranı %90'lara ulaşmıştır. Ancak bu oranın kentlilik oranını doğru bir şekilde yansıttığı tartışılır. Söz konusu sorunlar küresel ölçekte de yaşanmaya devam etmektedir. Planlanan iyileştirmelerin gerçekleştirilebilmesi için farklı coğrafyalardan farklı örneklerin karşılaştırmalı değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu anlamda tek başına Avrupa kentlerinin incelenmesi yeterli olmayacaktır. Çin ve Hindistan gibi, dünyanın yüz ölçümü ve nüfus bakımından önemli bir bölümünü oluşturan iki gelişmekte olan ülkedeki dinamiklerin de detaylı değerlendirilmesi yerinde olacaktır. Bu çerçevede, İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa başta olmak üzere ülkemiz kentlerinin karakteri de topoğrafyası da Avrupa kentleri ile birebir örtüşmemektedir. Dolayısı ile ülkemiz kentlerinin farklı açılardan benzerlikler gösterdiği birçok ülke kentlerinin değerlendirilmesinde fayda vardır.

Zeynel Doğru
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
DoctorateOpen AccessTR

Ulaşım talep tahmin modellerinde trafik analiz zonu büyüklüklerindeki değişimin yolculuk atama sonuçlarına olan etkisinin modellenmesi

Ulaşım talebindeki artışın her geçen gün daha da büyümesi ile birlikte, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki orta ve büyük ölçekli şehirlerde trafik sıkışıklığı artmaya devam etmektedir. Kentsel ulaşım sorununa yaklaşım, ilk ortaya çıktığı günden bugüne kadar çeşitli evrelerden geçmiştir. Bunun bir sonucu olarak da, dünya genelinde birçok şehirde konfor ve erişebilirlik beklentilerinin yükselmesi, özel araç kullanımını arttırmış ve toplu taşım kullanımının azalmasına neden olmuştur. Taşıt arzının artması ve buna karşılık yolların yetersiz kalması nedeniyle trafik sıkışıklığı ortaya çıkmıştır. Bu sıkışıklığa çözüm bulmak amacıyla yolculuk talep tahmin modelleri ile alternatif senaryolar üretilmektedir. Söz konusu senaryolarda arazi kullanım konfigürasyonları ve ulaşım altyapıları kullanılarak, kullanıcı, yolculuk ve zon karakteristiklerine göre geleceğe yönelik tahminler gerçekleştirilmektedir. Karar verme sürecini iyileştirmek için ulaşım ile ilgilenen kuruluşlar sürekli yeni model altyapıları geliştirmektedir. Bu çalışmada, İstanbul İli için kurulan talep tahmin modelleri yolculuk amaçlarına göre incelenmiştir. İstanbul için uygulanan talep tahmin modeli ve trafik analiz zonlarının yapısı incelenmiş, trafik analiz zonlarının seçim kriterlerine değinilerek bu zonların küçültülerek yolculuk başlangıç ve bitiş noktaları için hassasiyetin arttırılmasının model tahmin kabiliyeti üzerindeki etkileri incelenmiştir. İstanbul İli için uygulanan 540 trafik analiz zonu daha küçük alanlara bölünerek model tutarlılığı üzerindeki etkileri incelenmiştir. İdari sınırlar dikkate alınarak en küçük idari sınır olan mahalle alanları içerisinde benzer arazi kullanım niteliği gösteren alanlar birbirinden ayrılarak 1788 trafik analiz zonu için talep tahmin modeli altyapısı yeniden oluşturulmuştur. Bu altyapının en önemli üç bileşeni; B-S matrisi, karayolu ve toplu taşıma ağları ve trafik analiz zonları nitelik bilgileri 1788 trafik analiz zonu için revize edilmiştir. İstanbul için daha küçük zon yapılanması kurulurken yapılan düzenlemelere değinilmiştir ve bu iyileştirmelerin şebeke ataması algoritmaları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bir örnek olarak Kadıköy Kartal Metro Hattı için genel işletme bilgileri verilerek hat boyunca farklı büyüklüklerdeki trafik analiz zonları için talep tahmin modelinin çıktılarının gerçekleşen gerçek değerlere göre tutarlılığı incelenmiş, ortaya çıkan faydalar analiz edilmiştir. Kadıköy-Kartal Metro Hattı için 540 ve 1788 trafik analiz zonu için yapılan toplu taşıma şebeke atamaları karşılaştırıldığında, her iki modelin de gerçeği temsiliyetinin oldukça iyi olduğu görülmekte birlikte daha küçük zonlar oluşturulması ile model hassasiyetinde önemli ölçüde iyileştirmeler olduğu görülmektedir. Hataların ortalama karekökü (RMSE) yöntemi ile istasyon bazlı bindiler değerlendirilerek karşılaştırma yapılmıştır. 1788 zon için hata oranının %23 oranında azaldığı görülmüştür. Çalışma alanı için uygun zon yarıçapının belirlenmesi için ise nüfus yoğunluğu ve istihdam yoğunluğu bağımsız değişkenler olarak değerlendirilmiş ve üstsel model uygulanmıştır. Zon yarıçap uzunluğunu hesaplarken kullanılabilecek en uygun modelin seçiminde çalışma alanının karakteristik özelliklerine dikkat edilmelidir. 1 km2 alan içindeki nüfus yoğunluğu ve istihdam yoğunluğu kullanılarak hesaplanan zon yarıçapları ile modelde kullanılan ortalama yarıçap uzunluklarının birbirine yakınlaştırılması ile R2 değerinde %26'lık artış sağlamanın mümkün olduğu gözlemlenmiştir.

Yunus Emre Ayözen
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Köy yollarında asfalt ve beton kaplama karşılaştırması; Batman-Sason-Derince grup köy yolu örneği

Bu çalışmada Köy yollarında Beton kaplama ve Asfalt kaplamalı yolların; yapımı, kullanılan malzemeler, avantaj – dezavantajları ve bakım - onarım teknikleri irdelenmiştir. Çalışmanın başlangıcında Köy yolları ağının genel tanımı yapılmış, ikinci bölümde asfalt ve beton kaplama detaylı bir şekilde incelenmiş, üçüncü bölümü de Asfalt ve beton kaplama'nın avantaj ve dezavantajları kıyaslanmış olup, son bölümde Batman –Sason-Derince Grup Köy yolundaki asfalt kaplama ve Beton Kaplamanın zamanla uygulamada meydana gelen sonuçları irdelenmiştir. Asfalt Kaplamanın yapımında kullanılan ana madde bitüm olup, petrol türevli bir maddedir. Petrol konusunda dışa bağımlı olmamız bir dezavantaj olarak görülebilir. Ancak bitüm rafineride işlenen petrolün son türevidir ve asfalt betonu üretimi dışında kullanılma alanı çok azdır. Beton Kaplama yolun yapımında kullandığımız çimento, ülkemizde bol miktarda üretilmektedir. Ancak çimentoya, yol yapımından ziyade inşaat sektörünün diğer alanlarında daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. Beton kaplama ve asfalt kaplamanın birbirine karşı avantaj ve dezavantajları vardır. Bu noktada yolun yapılacağı bölgenin karakteristik özellikleri (zeminin sağlamlığı, iklim, trafik, topoğrafya, vs…) avantajlar ve dezavantajların değerlendirilmesi açısından belirleyici olmaktadır. Anahtar Kelimeler: .Köyyolu, . Asfalt kaplama yol, . Beton kaplama yol.

Beton kaplamaKara yolu ulaşımıRolled asfalt
Ferhat Cansağ
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Akıllı ev sistemlerinde güncel teknolojilerin incelenmesi

Bu tez, temel teknik ve mühendislik altyapısı olan okuyuculara yöneliktir. Akıllı Evlerin farklı özelliklerinin sunulmasında çok önemli olan programlama, ağ iletişimi ve güvenlik kavramları hakkında temel bilgilere sahip olmak yararlı olacaktır. Ayrıca, okuyucuların günümüzde evlerde kullanılan çeşitli ev teknolojilerine aşina oldukları varsayılmaktadır. Ev otomasyonu, bir binadaki belirli elektrik ve elektronik sistemlere bir dereceye kadar bilgisayarlı veya otomatik kontrolün uygulanmasını içerir. Çeşitli cihazları izlemek ve kontrol etmek için bir donanım sistemi kurulmuştur. Sistem, cihazları yapılandırmasına göre kontrol edecektir. Örneğin, akşamları belirli bir saatte ışıkları otomatik olarak açabilir veya bir donanım sensörü kullanarak ortam ışığını ölçebilir ve karanlık büyüdüğünde ışıkları açabilir. Örneğin, evden çıkmadan önce iklimlendirme ofisinden açılabilir. Bu proje, kullanıcının Bluetooth özellikli bir cep telefonu gibi bir kablosuz cihazla kontrol etmesini sağlayan basit bir ev otomasyon sistemini göstermektedir. Sistem, kullanıcının her bir ışığı ve fanı ayrı ayrı kontrol etmesini sağlar. Ana ışıkları otomatik olarak kapatabilir ve belirli bir zamanda bir gece lambasını yakabilir. Sinyal gücünü ölçerek, kullanıcının bir odaya girip otomatik olarak ışığı ve fanı açtığını algılayabilir ve kullanıcı odadan çıktığında otomatik olarak kapatabilir. Ev otomasyon sistemi son yıllarda büyük bir popülerlik kazanmıştır ve yaşamın konforunu ve kalitesini arttırmaktadır. Bu yazıda mevcut ve yeni ortaya çıkan ev otomasyon sistemlerinin genel bir tartışması ele alınmıştır. Günümüzde çoğu ev otomasyon sistemi bir akıllı telefon ve mikrodenetleyiciden oluşmaktadır. Akıllı telefon uygulaması, ev aletlerini farklı iletişim teknikleri kullanarak kontrol etmek ve izlemek için kullanılır. Bu çalışmada, ZigBee, Wi-Fi, Bluetooth, EnOcean ve GSM gibi farklı kablosuz iletişim tekniklerinin çalışma prensipleri üzerinde çalışılmış ve bunların özellikleri birbirleriyle karşılaştırılmıştır, böylece kullanıcılar ev otomasyonu için kendi teknoloji tercihlerini seçebilirler. Ayrıca bu araştırma çalışmasında farklı ev otomasyon sistemlerinin araştırması tartışılmış ve avantajları ve dezavantajları da vurgulanmıştır. İnternet erişimi olan herhangi bir akıllı telefon ile alarm sistemini aktif/pasif etme ve durum bilgisi alınmasını sağlayan sistem mevcut olacaktır. Duman sensörleri aracılığıyla yangın uyarı sistemi desteği ile güvenli bir ev ortamı olmuş olacak buna dayalı zehirlenme ve patlama olaylarının önüne geçilecektir. Su basma sensörleriyle su taşkını tespit ve önleme sistemi ile hem kendi evlerimiz hem alt komşuların zarar görmesi engellenmiş olacaktır. Karbon monoksit sensörleriyle gaz sızıntısını algılama ve önleme Panik buton desteği ile acil çağrı başlatma sayesinde erken müdahale can kurtaracaktır. Herhangi bir sızıntı durumunda otomatik olarak su veya gaz akışını kesme otomasyonu sayesinde otomatik önlem alınmış olacaktır.

Akıllı evBina otomasyonu
Zafer Yüksel
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Yeni imara açılacak ve yol çalışması yapılacak bölgenin planlama ve yeni hizmetler için haritalandırılması

Bu tez, İstanbul Aydın Üniversitesi'nde İnşaat Mühendisliği bölümünde oluşturulan Yüksek Lisans tezidir. Aşağıdaki konular tezin bir kısmında işlenmiştir. Devlet yolu planlama sürecinde en iyisini elde etmek için neler yapılabilir, Sonuç önceden tahmin edilmelidir. Mevcut bir karayolunu iyileştirmek gerekir. Genel trafik ihtiyaçlarını karşılamak, ortadan kaldırmak veya trafiğin neden olduğu olumsuz etkileri veya arazi kullanımındaki değişiklikler planlamanın ana başlıklarıdır. Politikalar ve Prosedürlerin bu bölümü, kullanılan minimum gereksinimleri ve süreçleri açıklar. Ülke Ekibi'nin bir kalkınma sonucu sunması için düzenli planlarının sonuçlarını halka sunar. Ülke Programları, Bölgesel Programlar ve Küresel Programda özetlenir. Bu belgeler Stratejik Planında belirlenen vizyon, yön ve stratejilerini işlevsel hale getirmektir. Programlar yıllık çalışma planlarına sahip projelerle uygulanmaktadır. Planlama yeterince basit görünüyor: ideal topluluğu tasarlanacaktır ve düzenlemeleri sağlanıp destek tasarım hedefleri belirlenecektir. Gerçeklik çok daha karmaşıktır. Bugün, şehir, topluluk ve bölgesel planlama, sürekli değişim ile uğraşmak demektir. Bir vizyonu tercüme etmek için teknik uzmanlık, politik bilgi ve mali anlayış yarın ve bugün için stratejik bir eylem planına uymak gerekir. Gerçekten binlerce yerel yönetim kuruluşu ve planlama ajansı özellikle, CBS araçlarını ESRI'den bir araya getirme aracı olarak benimsemişlerdir. Sınırlı finansman ve personel ile ilgilenirken talepler doğrultusunda ilerlenmektedir. Maliyetler, potansiyel fon verenler sadece bir projenin finansmanının programlarına uyup uymadığını değil, aynı zamanda ülkedeki iklim ve kalkınma yardımlarının sağlanmasına yönelik bir eylemin faydaları ile ilgilidir. Potansiyel fon verenlerin yatırım tekliflerini değerlendirmesine veya taramasına yardımcı olmak için, bu tez, nasıl tanımlanacağını açıklar. Hem önerilen faaliyetlerin hem de ülke içi kapasite ihtiyaçlarının maliyetleri ve faydaları göz önünde bulumdurulur. Bir ülke veya sektörde veya daha büyük ölçekli bir potansiyele sahip tek bir teknolojiye odaklanabilir. Ortak eylemlerin uygulandığı teknolojiler portföyü (örneğin, bir otobüs-hızlı geçiş sistemi ile birlikte) bisiklet şeritleri ve yaya patikaları). Sektörler içinde öncelikli teknolojiler portföyüne dayalı ve belirlenen engeller, birden çok ortak noktanın var olup olmadığına karar verebilir.

Ali Gür
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Yeni yapılarda enerji ve su tasarruflu sistemlerin kullanılmasına yönelik çalışmalar

Sürdürülebilirlik, insanı sosyalleştiren toplumumuzun ekonomik ve çevresel yönleri ile çok yönlü bir kavramdır. Gelecek nesillerin yaşamlarını etkilememek adına günümüz kaynaklarından kendi ihtiyaçlarımızı karşılamamız gerekmektedir. Sürdürülebilir kalkınmanın meydana geldiği başlıca ticari işletmelerden biri; sürdürülebilir binanın ortaya çıkmasına neden olan inşaat sektöründeki yeşil binalar dır. Enerji ve su kullanımının daha verimli ve daha kontrollü olması ile inşaat safhasındaki savurgan uygulamaları frenlemek ve daha sağlıklı olmasını sağlamak hedeflenmektedir. Bu sistemlerle yapılacak yeni yapıların ilk yapım maliyetleri yüksek olabilir ancak getirisi çabuk olacaktır. Su ve enerji tasarrufu ile verimlilik artışı olacaktır. Binalarda yapılacak tasarruflar ile yapının kullanım hayatı boyunca sahiplerine faydalı olması hedeflenmektedir. Sürdürülebilir yapı ya da yeşil yapıların ortaya çıkması ile bina endüstrisinde kullanılan fazla enerjiyi frenlemek adına neler oluşacağı dair bir farkındalık yaratacağı düşünülmektedir. Bu sayede israf en aza inecek ve sağlıklı ortamlar oluşacaktır. Tez kapsamında inşaa edilecek olan yeni yapılarda enerji ve su tasarruflu sistemler irdelenmiştir. Yeşil binalar yaparken kullanılan yöntemler ile yeni nesil yapılarda kullanılan teknolojiler ve teknoloji kolaylıkları gösterilmiştir. Su ve enerji tasarrunda yeni yapıların tasarımı, bu yapıların yapısı ve faydalanılacak sistemler gösterilmiştir. Enerji tasarrufu, iyileştirme yöntemlerini uygulayarak veya yeni teknolojiler kullanarak üretimi ve kaliteyi düşürmeden enerjiyi daha etkin bir şekilde kullanmak demektir. Enerji verimliliğinin artırılması ek yeni enerji kaynaklarının devreye sokulması için yapılacak yatırımlardan daha ekonomiktir. Günümüzde elektrik enerjisinin kullanımının ve enerji talebinin artması ile önümüzdeki yıllarda Türkiye 'de bir enerji açığının olabileceği sinyallerinin verilmesi enerji tasarrufunu zorunlu hale getirmiştir. Enerjinin etkin kullanımının ülke ekonomisine sağlayacağı olumlu katkılar büyük boyutlara ulaşabilmektedir ancak bunun için her birey ayrı olarak üzerine düşeni yapmalıdır. Enerji tasarrufu yöntemleri anlatılarak bu bilincin insanlarımıza aşılanması hedeflenmektedir. Yeni yapılarda aydınlatmadaki enerji tasarrufu aydınlatmanın kalitesini düşürmeden ve iyi bir aydınlatmanın şartları yerine getirilerek yapılmalıdır. İyi bir aydınlatma, daha verimli aydınlatma elemanları ile sağlanacağı için aynı aydınlatma seviyesinin daha az enerji tüketimi ile sağlanması mümkündür. Verimli bir aydınlatma ile hem daha az elektrik enerjisi tüketimi olacak hem de göz sağlığı korunacaktır. Bu çalışmada; enerji tasarrufu ve enerji verimliliğinin önemi üzerinde durularak aydınlatmada yapılacak enerji tasarrufunun sağlayacağı katkılar belirtilmiştir. Doğru ve verimli bir aydınlatma için yapılması gerekenler ve aydınlatmada enerji tasarrufu yapılırken dikkat edilmesi gereken noktalar belirlenmiştir. Yeni yapılarda farklı su ve enerji koruma stratejilerinin araştırılması yapılmıştır. Toplu alan nüfus sayımından ortalama alarak konut ev sistemlerinde su ve enerji tasarrufları olacaktır. Tez, farklı sistemler arasındaki mali sonuçları çapraz olarak inceleyecek ve yeni yapı inşaatlarında su ve enerji tasarrufu yöntemlerini araştıracaktır.

İbrahim Can
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Kentsel yerleşmelerde yapılaşmanın havadan kontrol ile değerlendirilmesi

Ülkemizde ve dünyada kentsel alanlarda son zamanlarda nüfus artışı beraberinde çevresel kirlilik ve çarpık kentleşmeyi beraberinde getirmiştir. İnşaat sektöründe sürdürülebilir kalkınma prensiplerinin uygulanması söz konusu olduğunda ve buna pratik çözümler gerektiğinde, odak tek binalardan (mikro ölçekli) çıkıp tümüyle daha büyük ölçekli şekilde mahalleler, semtler ve şehirler (makro ölçekli) olarak değişmeye başlamaktadır. Büyük düşünmeyi gerektiren durumlarda sürdürülebilirlik sorununun sadece binalardan daha fazlasıyla yapılması gerektiğinin görüşünden sıyrılıp binaların planlı bir şekilde analiz edilip daha sonra yapıların konumlandırılması fikri öne çıkmaya başlamaktadır. Binalar, açık alanlar ve ulaşım ağları arasında sayısız karmaşık ilişkiler gün geçtikçe daha kompleks bir hale gelmektedir. UN-HABITAT III [1]'in en son ilerleme raporuna göre mevcut kentleşme modeli sürdürülemez niteliktedir. Daha kapsamlı ve insan merkezli sürdürülebilir küresel kalkınmayı sağlamak için yeni koşul ve nitelikler tanımlanması gerekmektedir. Kentsel yerleşkeler sosyal ve ekonomik büyümenin odak noktaları olduğu için kentlerin hava kirliliği, yoksulluk, çarpık kentleşme, sera gazı vb. durumlar için yapılaşma analiz ve değerlendirilmesinin daha büyük ölçekli ve daha sağlıklı yapılması gereksinimi doğmaktadır. Kentsel sektörde enerji-çevre bağlantıları, düzenleyici ve kirlilik kontrolü için ekonomik araçlar, kentsel arazi kullanımının çevresel boyutları ve kentsel çevre planlama ve yönetim süreci, her biri arka plan sağlamak için tasarlanmıştır. Gelişmekte olan dünyadaki şehirler için çevresel yönetim stratejisi için kentsel veri toplama gereksinimi göze çarpmaktadır. Çevresel yönetim seçenekleri önemli ölçüde iyileşmektedir. Son yıllarda elektromanyetik spektrum gözlemleri için sensörler daha küçük, daha ucuz, daha fazla ve daha kapsamlı ölçüm aletleri ortaya çıkmıştır. Havadan ölçüm yapmak için platformlar da aynı ölçüde genişlemiştir. Alçak irtifa insansız hava araçlarının (mikro-dronlar), dronlar ve İHA(insansız hava aracı) aracılığı ile kentlerin çevresel izlemede kullanılacak uygulamalarını ve kentsel alanların yönetimi ve potansiyel riskler bir yerden sık tekrarlanan veya sürekli ölçümler gerekmektedir. Şehirler hava, su ve toprak kirliliğine yol açmaktadır. Kentsel yayılma ormanlar, su kaynakları ve kentsel alanları çevreleyen alanlar üzerinde baskı oluşturmuştur. Türkiye'de kentsel yerleşmelerin mekânsal yaşam kalitesinin artırılmasına, ekonomik ve toplumsal yapının güçlenmesine, mekânsal planlama sisteminin yeniden yapılandırılmasına olan ihtiyaç giderek artmaktadır. Kentsel gelişme; kentlerin gerek sosyo-ekonomik kalkınmadaki başat rolü, gerekse mekânsal organizasyonda ve yerleşmeler arası ilişkilerde üstlendikleri işlevleri dikkate alındığında, bölgesel gelişme bağlamında temel bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır.

İbrahim Çağrı Mert
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Yeni ve mevcut binaların yeşil binalara dönüşümünde kullanılan yöntemler ve verimliliğin incelenmesi

Kapsayıcı, sağlıklı, işlevsel ve üretken şehirler inşa etmek belki de bugün insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük zorluktur ve bu zorluğu çözmek kolay değildir. Hayatımızın önemli bir parçası olan yapılar, dünyanın kentsel alanlarının tam kalbinde yer alır. Topluluğumuzun sosyal dokusunu güçlendirmenin ve sağlıklı kamusal alanlar oluşturarak ve sürdürerek ekonomik gelişmenin başarılı bir şekilde ilerlemesinin yolları bu tezde incelenmiştir. Bu tezde yeşil bina açıklanacak ve bunlar için temel akademisyenler, araştırma kurumları ve yapım çalışmaları denetlemek ve yeşil binaları değerlendirmek isteyen profesyonellerle çalışmanın önemine değinilecektir. Yeşil binaların kriterleri ve mevcut binalara özgü kriterleri daha geniş incelenerek çevre ve insan yaşam kalitesine faydaları incelenecektir. Ayrıca bu tez içerisinde Planlama, Tasarım ve İnşaatlarda yeşil binalar için stratejiler geliştirildi. Başlangıçta politik ve ekonomik tanımlar karakterize eden kriterleri belirlemek için araştırmalar yapılmıştır. Yeşil binaların tanımları tartışılır ve tanımlanır. Bu tezde, yaygın olarak kullanılan bazı terimlere ve şu anda kullanımda olan yeşil bina değerlendirme ve sertifikasyon sistemlerinin çeşitliliğine vurgu yapılmakta ve bunları seçerken göz önüne alınması gereken bazı konular ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çevreci Yeşil Binalar, Mevcut Binaları Yeşil Binaya Çevirme, Yeşil Binalarda Verimlilik, Yeşil Binalarda Kullanılan Yöntemler

Eray Karadağ
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Tarihi yapılarda sarıçam malzemesinin zamana ve iklime bağlı olarak mekanik ve fiziksel özelliklerinin değişimi

Tarihi yapılar, tarihi yansıtan özgün biçimi, kullanılan malzemesi ve taşıyıcı sistemi ile ayakta durabilmektedir. İstanbul tarihi yapılar açısından önem taşıyan bir kenttir. Artan çevre sorunları ile birlikte tarihi yapıların korunması daha da önem kazanmıştır. Bir yapıyı en kötü etkileyen etmen sıcaklık, nem ve rüzgar gibi iklimsel koşullardır. Tarihi bir yapı olan Florya Deniz Köşkü'nde; Malzeme üzerindeki sıcaklık, nem ve rüzgar hızı gibi iklimsel faktörlerinin ölçümü, daha sonra belli periyotlarda yapıya yerleştirilen numunelere uygulanan yük altında eğilme, çekme ve sıcaklık değişim testlerinin sonucu olarak numunelerin ısıl iletkenlik farklarının bulunması amaçlanmaktadır. Üzerinde çalışma yapılan bu tarihi binanın yapı malzemesi olan sarıçamın dayanımının, sıcaklık, nem, rüzgar hızı, yağmur, güneş, korozyon gibi faktörlerin etkilerinin bulunması amaçlanmıştır. Malzemenin dayanımına ve yapılan deneylere göre yapının hizmet ömrü ve sürdürülebilirliğine yönelik önerilerde bulunmak amaçlanmıştır. Önemli olan tarihi yapıları koruyabilmek ve günümüze kadar nasıl korunarak geldiyse günümüzden geleceğe de aynı şekilde varlıklarını korumalarını sağlamaktır.

Esra Çelik
İstanbul Arel University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00