Betonarme yüksek bir binanın Türkiye bina deprem yönetmeliğine göre tasarımının irdelenmesi

Dünyada ve Türkiye'de artan nüfusla birlikte özellikle büyük şehirlerdeki yerleşim alanlarının maliyetlerinde ciddi bir artış olmuştur. Artan bu maliyetler ve yaşam alanlarına duyulan gereksinimler neticesinde tüm dünyada ve ülkemizde yüksek yapıların sayıları ve yükseklikleri sürekli artmaktadır. Yapıların yüksekliklerinin artması, mevcut yönetmeliklerin bu yapılar için de yeterli olup olmadığı sorusunu akla getirmeye başlamıştır. 2019 yılına kadar yürürlükte kalmış olan DBYBHY 2007'de yüksek yapılar için özel bir bölüm bulunmamakta ve tüm yapılar aynı değerlendirmeye tabi tutulmaktaydı. 2019 yılında yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nde yüksek yapılar, diğer yapılardan ayrılarak farklı bir bölümde ele alınmaktadır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nde yüksek yapılar deprem tasarım sınıflarına göre üç ayrı yükseklik sınıfına ayrılmış ve bu yükseklikleri aşan binaların, yüksek bina olarak tasarlanması gerekmektedir. Tez çalışmasının başlıca amacı, yeni (2019) yürürlüğe girmiş olan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği hükümlerine göre betonarme çekirdek perde ve çerçeve sistemin birlikte kullanıldığı yüksek bir binanın tasarımını gerçekleştirerek, seçilen taşıyıcı sistemi ve dikkate alınan etkiler altında analizlerden elde edilen değerleri açıklamalı olarak irdelemek ve doğrusal hesap sonuçlarının DBYBHY 2007 yönetmeliği ile karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla hazırlanan çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş bölümü olup, ikinci bölümde betonarme yüksek yapılar hakkında genel bilgiler verilmekte ve bu yapılarda kullanılan taşıyıcı sistemler irdelenmektedir. Üçüncü bölümde 2019 da yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nde yüksek yapıların hesap ve tasarımında öngörülen ve tez kapsamında da kullanılacak olan parametreler öz olarak verilmektedir. Dördüncü bölümde 30 katlı ve 108 m yüksekliğinde betonarme yüksek bir binanın Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne göre tasarımı ve performans analizleri gerçekleştirilmekte ve elde edilen değerler açıklamalı olarak sunularak doğrusal hesap sonuçları DBYBHY 2007 yönetmeliği ile karşılaştırılmaktadır. Beşinci bölüm sonuçlar bölümü olup, bu bölümü kaynaklar listesi ve ekler bölümü izlemektedir. Anahtar Kelimeler: Yüksek bina, Deprem etkileri, Performans analizi, Deprem yönetmeliği