Biberlerde (Capsicum annuum L.) anter kültüründe mevsim etkisi ve mikrospor gelişimi

Bu çalışma, 2009-2010 yılları arasında Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü seraları ve Doku Kültürü Laboratuarı ile Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Sitoloji Labatuarında yürütülmüştür. Denemede Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde yürütülen çalışmalar sonucu düşük sıcaklığa hassas 195 nolu genotip, düşük sıcaklığa tolerant olarak bilinen 421 nolu genotip, yüksek sıcaklığa hassas olan 277A nolu genotip ve yüksek sıcaklığa tolerant olarak standart çeşit tescili yapılan İnan 3363 çeşidi kullanılmıştır Araştırmada iki farklı BAP konsantrasyonu kullanılmıştır. Denenen 4 farklı genotip için en yüksek embriyo uyartımı ve bitkiye dönüşüm oranının belirlenmesi amacıyla anterler farklı zamanlarda kültüre alınmıştır. Kültüre alınan anterlerden elde edilen embriyolar bitki büyüme düzenleyici içermeyen MS ortamlarına alınmıştır. Ayrıca ortamlara dikilen anterler Ekim, Şubat, Mayıs ve Ağustos ayında her iki ortamdan da 0.,1., 2., 3., 4., 8 ve 14. günlerde alınarak carnoy fiksasyon çözeltisi ile sabitlenmiş ve DAPİ ve Asetokarmen boyama yöntemleriyle boyanarak floresan ve ışık mikroskopları ile mikrospor gelişimleri incelenmiştir.Denemenin sonucunda gerek embriyo oluşumu gerekse oluşan embriyoların bitkiye dönüşümü genotiplere, anter alma dönemlerine ve besin ortamlarına göre değişmiştir. Genotipler arasında en yüksek embriyo verimi yüksek sıcaklıklara tolerant olarak belirlenmiş olan İnan 3363 isimli kültür çeşidinden elde edilmiştir. Anter alma dönemlerinden ise en başarılı sonuçlar Nisan ve Ağustos aylarından elde edilmiştir. Besin ortamları arasında ise Kasım, Aralık, Ocak, Nisan ve Eylül aylarında I nolu ortam (MS + 30 g/l sakkaroz + % 0.25 aktif kömür+ 15 mg/l AgNO3 + 4 mg/l NAA + 0.1mg/l BAP) ve Ekim, Mart Mayıs, Temmuz ve Ağustos aylarında II nolu ortam (MS + 30 g/l sakkaroz + % 0.25 aktif kömür+ 15 mg/l AgNO3 + 4 mg/l NAA + 0.5 mg/l BAP) daha başarılı bulunmuştur. Bitkiye dönüşüm, Nisan ayında daha başarılı bulunmuştur. Mikrospor gelişiminde ise tüm genotip ve ortamlarda kültüre alınan anterlerde mikrosporların çekirdekleri yüksek oranda erime ve düşük oranda bölünmeye başlamışlar, çekirdek erimesi ve bölünmesi genotip ve dönemlere göre farklılık göstermiştir.