Bifosfonat kullanımına bağlı çenelerde görülen osteonekrozda fotodinamik tedavinin etkilerinin sıçanlarda değerlendirilmesi

Bifosfonatlar inorganik pirofosfatların sentetik analogları olup, osteoklastların yol açtığı kemik yıkımını baskılayan ilaçlardır. 2003 yılında bifosfonat kulanımına bağlı çenelerde görülen osteonekroz (BRONJ) tanımı ilk olarak yapılmıştır ve 2014 yılından itibaren ilaç kullanımına bağlı çenelerde görülen osteonekroz (MRONJ) adıyla kapsamı genişletilmiştir. Çalışmamızda diş çekimi sonrası MRONJ modeli oluşturulan sıçanlarda, fotodinamik tedavinin etkilerinin, doku örneklerinde histopatolojik ve histomorfometrik inceleme ve serum TRACP-5b ölçümü ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. MRONJ çenelerde görülen antirezorptif veya antianjiyojenik ilaç kullanımına bağlı, radyoterapi görmemiş hastalarda, 8 haftadan uzun süren iyileşmeyen ekspoze kemik varlığı olarak tanımlanmaktadır. 20. yüzyılın başlarından bu yana fotodinamik tedavinin (FDT) medikal kullanımı başlamış, son yıllarda ise gelişen teknoloji ile özellikle mikroorganizmalar ve tümörler üzerinde etkisi ile önemli bir tedavi seçeneği haline gelmiştir. Fotodinamik tedavi kısaca hücrelerin, mikroorganizmaların veya moleküllerin ışık aracılığıyla inaktivasyonu olarak tanımlanabilir. Çalışmamızda 24 adet Sprague-Dawley cinsi erkek sıçan 8'er hayvandan oluşan 3 gruba ayrılmıştır. 1. ve 2. gruba 6 hafta boyunca zoledronik asit, 3. gruba ise %0,9 sodyum klorür solüsyonu intraperitonal yolla uygulanmıştır. Enjeksiyonlar tamamlandıktan sonra diş çekimleri gerçekleştirilmiştir. 2. gruba diş çekimi sonrası 2 hafta süresince haftada 3 kez fotodinamik tedavi uygulanmış ve takip edilmiştir. 16. hafta sonunda sakrifikasyon gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak fotodinamik tedavinin epitel açıklığı ve enflamasyonda azalmaya, yeni kemik oluşumunda artışa yol açtığı bulunmuştur. Serum TRACP-5b değerlerinin osteonekroz varlığında anlamlı derecede azaldığı gösterilmiştir. Öncü bir çalışma olan bu tez çalışmasında FDT' nin MRONJ' un önlenmesinde faydalı olabileceği gösterilmiştir. İlave hayvan ve insan çalışmaları ile elde edilen bulguların doğrulanması gerekmektedir.