Biküspit aort kapak hastalığı olan türk çocuklarında GATA4, GATA5 ve TBX5 gen polimorfizmlerinin belirlenmesi

Biküspit aortik kapak (BAK), aort kapağının üç yaprakçık yerine iki yaprakçıklı olması ile karakterize en sık görülen doğumsal kalp hastalığıdır. Biküspit aortik kapak hastalığının patogenezinde pek çok genin etkili olduğu bilinmesine rağmen, kalıtımını açıklayabilecek tek bir gen modeli henüz mevcut değildir. Bu çalışmada; biküspit aort kapak oluşumunda muhtemel rolünün olduğu düşünülen, GATA4, GATA5 ve TBX5 gen bölgelerini araştırmayı amaçladık. Bu amaçla; çalışmaya 155 biküspit aortik kapaklı ve 152 triküspit aortik kapaklı sağlıklı çocuk alındı. Çalışmaya alınan tüm çocuklarda ekokardiyografi ile kapak tipi, kapak fonksiyonu, eşlik eden aort koarktasyonu ve asendan aort dilatasyonu değerlendirildi. Kapak açılımları süperior-inferior (tip 1) ve sağ-sol (tip 2 ve tip 3) olarak sınıflandırıldı. Hasta ve kontrol gruplarındaki çocuklardan GATA4, GATA5 ve TBX5 gen izolasyonu için periferik kan örnekleri alındı. Genetik incelemeler Sanger dizi analizi ile yapıldı. Biküspit aortik kapak ve kontrol gruplarındaki çocuklar arasında yaş ve cinsiyet açısından farklılık yoktu (p>0,05). Biküspit aortik kapaklı hastaların %54,2'sinde kapak açılımı süperior–inferior şeklindeyken; %45,8'inde sağ-sol yönündeydi. Biküspit aortik kapaklı hastalar, aort kapak fonksiyonu açısından; kapak fonksiyonu normal olan, izole aort stenozu olan, izole aort yetmezliği olan ve kombine kapak disfonksiyonu olan hastalar olmak üzere dört gruba ayrılarak değerlendirildi. Sağ-sol kapak açılımı olan hastalarda aort stenozu (p=0,0001) ve aort yetmezliği (p=0,008) daha fazla idi. Ek olarak, aort stenozunun (p=0,002) ve aort yetmezliğinin (p=0,002) şiddeti daha ağırdı. Hastaların %7,7'sine aort koarktasyonu ve %9'una asendan aort dilatasyonu eşlik ediyordu. Asendan aort dilatasyonu eşlik eden hastaların tamamında kapak disfonksiyonu mevcuttu (p=0,0001). Triküspit aortik kapaklı sağlıklı çocukların hiçbirinde genetik mutasyon saptanmadı. Biküspit aortik kapaklı çocuklarımızın ise 29'unda (%18,7) GATA4 rs55980825 gen bölgesinde, 27'sinde (%17,4) TBX5 rs759976245 gen bölgesinde heterozigot mutasyon saptandı. GATA4 rs55980825 heterozigot mutasyonuna sahip olmanın biküspit aortik kapak hastalığı gelişme riskini 2,2 kat arttırdığı [p=0,0001 ve OR 2,21 (%95 CI; 1,94-2,51)], TBX5 rs759976245 heterozigot mutasyonuna sahip olmanın ise; biküspit aortik kapak hastalığı gelişme riskini 2,2 kat arttırdığı [p=0,0001 ve OR 2,19 (%95 CI; 1,93-2,49)] saptandı. GATA4 rs55980825 mutasyonu saptanan hastalarda izole aort stenozu görülme sıklığı (p=0,003), TBX5 rs759976245 mutasyonu saptanan hastalarda ise; aort yetmezliği görülme sıklığı (p=0,044) daha fazlaydı. Ek olarak, TBX5 rs759976245 mutasyonu varlığının biküspit aortik kapak hastalarında aort koarktasyonu görülme riskini 1,233 kat azalttığı saptandı [(p=0,098 ve OR 1,233 %95 CI;(1,139-1,334)]. Sonuç olarak; biküspit aort kapaklı Türk çocuklarında GATA4 ekzon 1, GATA5 ekzon 1 ve TBX5 ekzon 5, ekzon 7, ekzon 8 gen bölgelerinde herhangi bir mutasyon saptanmazken; GATA4 ekzon 4 ve TBX5 ekzon 2 gen bölgelerinde mutasyon varlığını ve bu mutasyonların BAK gelişme riskini arttırdığını tespit ettik. GATA4 rs55980825 mutasyonunun ve literatürde ilk kez çalışmamızda saptanan TBX5 rs759976245 mutasyonunun biküspit aortik kapak hastalığının tanısı ve izlemde ilerleyen evrelerde oluşabilecek komplikasyonların öngörülmesine yardımcı olabileceği düşüncesindeyiz. Anahtar kelimeler: Biküspit aort kapak, Çocuk, Genetik, GATA4, GATA5, TBX5