Bilgi teknolojisindeki gelişmelerin seyahat acentalarına yansımaları: Bir alan araştırması

Hızla değişen ve gelişen global iş ortamında tüm sektörlerde olduğu gibi turizm sektöründe de işletmeler avantaj sağlayabilmek, ayakta kalabilmek ve karlılıklarını arttırabilmek için farklı yollar ve stratejiler aramaktadırlar. Bir hizmet işletmesi olan seyahat acentaları da emek yoğun özelliğe sahip olmalarına rağmen, bu gelişen teknolojiyi iyi takip edebilmek durumunda kalmışlardır. Rekabet politikalarını da bu kavram üzerinde oluşturmaya başlamışlardır.Bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişimlerin bir ürünü olan bilgisayar, bilginin sistemli olarak düzenlenmesini, saklanmasını, işlenmesini ve gerektiğinde yeniden ulaşılmasını mümkün kılmıştır. 1968 yılında fiilen faaliyete geçen internet ise, günümüzde hayatın hemen her alanına girmiş ve kişilerin, işletmelerin ve devlet kuruluşlarının işleyişinde etkileyici konuma gelmiş durumdadır.Bilginin internet ortamında sunumu genel dağıtım sistemlerine göre daha düşük maliyetle olup, bilginin eskiye oranla büyük bir kitleye kısa bir zaman içerisinde ulaştırılabilmesine olanak tanımıştır. Zaman ve mekan sınırının olmayışı ticari işletmelerde kullanılmasına yol açmış, online (gerçek zamanlı) satış sistemi kavramını gündeme getirmiştir.Bu teknolojik gelişmelerden büyük ölçüde etkilenen sektörlerin başında turizm sektörü gelmektedir. Özelliklede seyahat acentaları bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişmelerle yeniden şekillenmiştir.Bu nedenle, hızla gelişen bilgi teknolojilerinin seyahat acentalarına yansımalarının incelenmesi ve etkilerinin analiz edilmesi bu çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde; bilgi teknolojisi ve internet kavramları üzerinde durulmuş, internet üzerinden pazarlamanın avantajlı ve dezavantajlı yönleri tartışılmıştır. İkinci bölümde seyahat acentalarında bilgi teknolojilerinin kullanımı ve uygulamalarına ilişkin özellikle son on yıla ait yazın taraması yapılarak genel bilgiler sunulmuştur. Son bölümde ise, seyahat acentalarının bilgi ve iletişim teknolojilerini ne oranda kullandıkları, online (gerçek zamanlı) satış sistemlerini etkin bir biçimde kullanıp kullanmadıkları irdelenmiş, Ankara'da faaliyet gösteren seyahat acentaları üzerinde bir alan araştırması yapılmış ve sonuçları tartışılmıştır.Yapılan araştırmaya Ankara'da faaliyet gösteren 100 seyahat acentası katılmıştır. Elde edilen verilere göre; acentaların % 60'ının interneti ana iletişim aracı olarak gördükleri ve interneti geleneksel pazarlama yöntemlerine tercih ettikleri görülmektedir.. Ayrıca, internetin satışları önemli ölçüde artırdığı görüşüne % 57'lik bir oran sıcak bakmaktadır. % 63'lük bir oran ise internet kullanımının acentanın faaliyet giderlerini azalttığı görüşünü savunmaktadır. Öte yandan, seyahat acentalarının % 71'inin online satış sistemini etkin bir şekilde kullandığı, önümüzdeki yıllarda ise bu oranın daha da artacağı belirlenmiştir.