Muhammed bin Yusuf: Kısasu'l-Enbiya I, inceleme-metin-dizin

Bu tez, 1671 yılında Muhammed bin Yusuf bin Mustafa el-Çerkezi e's-Saydavi tarafından yazılmış Kısasu'l-Enbiya adlı eseri konu almıştır. Manisa Kütüphanesi, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi kütüphanesinde de nüshaları bulunan el yazmasının, Süleymaniye Kütüphanesi Bağdadlı Vehbi Efendi koleksiyonuna 1117 numarada kayıtlı olan nüshası çalışılmıştır. 236 varak ve 17 satırdan oluşan eserin ilk 60 varağı incelenmiştir. Çalışmanın amacı, eserin yazıldığı dönemin dil özelliklerini inceleyerek Türkiye Türkçesindeki benzer ve farklı yönleri açıklamak ve söz varlığını ortaya koymaktır.Giriş, dil incelemesi, metin ve dizin olmak üzere dört bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde, Eski Anadolu Türkçesi kısaca tanıtılmış, Kısasu'l-Enbiya'nın yazarı, nüshaları ve konusu hakkında bilgi verilmiştir.Metin bölümünde eserin transkripsiyonlu çevirisi yapılmıştır.Dil incelemesi, yazım özellikleri, ses bilgisi, biçim bilgisi olarak üç bölümden oluşmuştur. Yazım özellikleri bölümünde, metindeki ünlü ve ünsüzlerin yazımları örneklerle verilmiştir. Ses bilgisi bölümünde, ses olayları, ses değişmeleri ve ünlü uyumları; biçim bilgisi bölümünde, sözcüklerin yapıları incelenmiştir.Dizin bölümünde, metinde bulunan sözcükler madde başı olarak alınmış metindeki kullanımlarına göre anlamlandırılmıştır. Ayrıca özel adlar dizini oluşturulmuştur. Sözcüklerin her anlamı için geçtiği yer ve satır numaraları verilmiş kökenleri tespit edilerek kısaltmalarla yanlarına belirtilmiştir. Dizinde, anlamı bulunamayan sözcükler dışında toplam 2465 madde başı sözcük bulunmuştur. Bu sözcükler 782 Türkçe, 1445 Arapça, 233 Farsça, 1 Macarca, 1 Rumca, 2 Yunanca ve 1 İbranice olarak tespit edilmiştir.Anahtar sözcükler: Muhammed bin Yusuf, Kısasu'l-Enbiya, el yazması.