Bilgi yönetimi süreci ile yenilikçilik arasındaki ilişkide örgütsel öğrenmenin aracılık rolü: Teknoloji geliştirme bölgelerinde bir uygulama

Günümüz rekabet koşullarında bilgi, işletme örgütlerinin tüm süreçlerinde kullandığı hayati bir unsurdur. Küreselleşme ile birlikte işletme örgütlerinin rakip sayısının görülmemiş sayıda artması ve rekabetin her alanda giderek şiddetlenmesi, taklit edilmesi oldukça zor olan bilginin, neredeyse her ölçekteki işletme örgütü için kritik öneme sahip bir varlık haline gelmesine neden olmuştur. Bu nedenle, bilgi kaynağını doğru bir biçimde yönetmek, işletme örgütleri için öncelikli konuların ilk sıralarına yükselmiştir. Bunun yanında, J. Schumpeter ile birlikte işletme örgütleri literatürüne giren ve zaman içerisinde stratejik bir rekabet aracı haline gelen yenilik, önemini hiç kaybetmeden işletme örgütlerinin gündeminde yer almaktadır. Kaldı ki müşteri ihtiyaç ve beklentilerinin, özellikle bilgi teknolojilerinin gelişmesinin ardından hızlı bir biçimde değişmesi, işletme örgütlerini hem yeni müşteri kazanmak hem de mevcut müşterilerini rakiplerine kaptırmamak için sürekli yenilik yapmak zorunda bırakmıştır. Literatür incelendiğinde, rekabet gücü sağlayan yeniliğin özünde işletme örgütlerinin sahip olduğu bilginin yattığı görülmektedir. Bilgi ile yenilik arasındaki bu ilişki, işletme örgütlerinin mevcut ve yeni bilgileri nasıl yönettiği ile yenilikçilik düzeyleri arasında bir etkileşim olup olmadığı sorusunu önemli hale getirmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, bilgi yönetimi süreci ile yenilikçilik arasında ilişki olup olmadığını, böyle bir ilişkinin var olması halinde, örgütsel öğrenme kavramının aracılık rolünün bulunup bulunmadığını incelemektir. Araştırma, TR42 Doğu Marmara Bölgesi'ndeki teknoloji geliştirme bölgelerinde ve Ankara Bölgesi'ndeki ODTÜ ve Ankara teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren bilişim sektörüne faaliyet gösteren işletme örgütleri üzerinde yürütülmüştür. Tam yapılı anket yoluyla toplanan veriler öncelikle keşifsel ve doğrulayıcı faktör analizlerine tabi tutulmuştur. Daha sonra çalışmanın hipotezlerini sınamak maksadıyla doğrusal regresyon yöntemi, yapısal eşitlik modellemesi ve process analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular yorumlanmış, ardından hem araştırmacılar için hem de uygulamaya dönük çeşitli öneriler sunulmuştur. Araştırma bulgularına göre; bilgi yönetimi sürecini oluşturan bilginin edinilmesi, bilginin dönüştürülmesi ve bilginin uygulanması bileşenlerinin işletme örgütlerinin yenilikçilik ve örgütsel öğrenme düzeylerini olumlu yönde etkilediği; örgütsel öğrenmenin, yenilikçiliği pozitif yönde etkilediği; bilginin edinilmesi, dönüştürülmesi ve uygulanması bileşenlerinin yenilikçilik üzerindeki etkisinde örgütsel öğrenmenin aracılık rolü oynadığı tespit edilmiştir. Öte yandan, bilginin korunması sürecinin örgütsel öğrenme ve yenilikçilik üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.