Bilgisayar dersinde elektronik portfolyo yöntemi kullanımı üzerine bir çalışma

Bir sürecin ürünü olan öğrenmenin tüm aşamalarının değerlendirilmesi gerektiğigerçeği, klasik sonuç değerlendirme yöntemlerinin yerine alternatif değerlendirmeyöntemleri kullanmayı gerekli kılmaktadır. Son dönemlerde en yaygın alternatifdeğerlendirme şekillerinden biri rubrik derecelendirme kriterleri kullanarak portfolyodeğerlendirmedir. Portfolyo oluşturma sürecinin elektronik bir arayüz kullanılarakhazırlanması ile e-portfolyolar oluşturulur. Portfolyo, sadece değerlendirme değil, aynızamanda öğrenme yöntemidir. Yapılandırmacı modelin temellerini oluşturan, öğrenenlerinbilgilerini aktif bir şekilde kullanabilmeleri, çalışmalarının ya da ürünlerinin değerlerini veamaçlarını nasıl yansıtacaklarını düşünmeleri, kendi öğrenmelerini değerlendirmeleri,arkadaş ya da öğretmenlerinden geri dönüt almaları ve yeni öğrenme amaçları oluşturmakfırsatına sahip olmaları gerekliliği e-portfolyoların da amaçlarına hizmet etmektedir.Bu araştırmanın amacı, Meslek Lisesi Bilgisayar Bölümünde okuyan öğrencilerinBilgisayar/Donanım dersinde, elektronik portfolyo hazırlama, portfolyolarına yansıtmaifadeleri yazma ve portfolyo değerlendirme ile ilgili görüşlerini ve başarı durumlarınıincelemektir.Bu araştırma Buca Anadolu Meslek ve Meslek Lisesi Bilgisayar Bölümü 2. sınıföğrencileri (N=28) ile Donanım dersi için 2005-2006 öğretim yılı güz dönemindeyapılmıştır. Öğrenciler donanım dersi ile ilgili e-portfolyo hazırlamışlar, sürecin sonundaelektronik portfolyo rubriği ile kendilerini değerlendirmişlerdir. Bu değerlendirmeyi aynızamanda ders öğretmeni de yapmış ve öğrencinin sonuç notu bu iki puanın ortalaması ilebulunmuştur. Kullanılan yöntem örnek olay yöntemidir, bu bağlamda üç öğrencininhazırladığı e-portfolyolar kapsamlı bir analiz için seçilmiştir. Geriye kalan öğrenciportfolyosundan elde edilen bilgiler örnek olay çalışmasında elde edilen bulgularıyorumlamak için kullanılmıştır. Ayrıca çalışmaların bitiminden sonra 15 öğrenci ile görüşmeyapılmış, görüş anketleri öğrenciler tarafından doldurulmuş ve araştırmacını gözlemlerindenyararlanılmıştır.Hem nitel hem de nicel yöntemler kullanılarak yapılan verilerin analizlerisonucunda; Öğrenciler ilk başlarda daha önce böyle bir çalışma yapmadıkları içinendişelendikleri fakat çalışma sürecinde ve özellikle bitiminde bu endişelerinin yersizolduğunu anladıkları, görsel unsurlarla çalışma, farklı bir çalışma yapma ve yeni şeyleröğrenme konusunda keyifle çalıştıklarını belirtmişlerdir. Araştırma yapma, yeni şeyleröğrenme, özgüven, kendini değerlendirmeyi öğrenme, zamanı kullanma, çalışma ile ilgilisorumluluk hissetme ve yaratıcılık ile ilgili geliştiklerini ifade etmişlerdir. Öğrencilerinçalışmalarına yorum kartları eklemeleri konusunda; gözden geçirme, bu sayedeöğrendiklerini pekiştirmelerine olan katkısı, kendini ifade etme becerisi, özgüvenigeliştirmesi, çalışmanın sorumluluğunu alma, kendini değerlendirmeyi öğrenme, çalışmayıinceleyenler için yönlendirici olması konularında olumlu dönütler alınmıştır. Öğrencilerinmerak ettikleri, ilgilerini çeken konular üzerinde çalışmaktan zevk aldıkları, bu bağlamdaonların fikirlerinin de ders kapsamında değerlendirilmesi gereklidir. Öğrenciler çalışmalarıile ilgili toplama yaptıktan sonra çalışmalarına koyacakları konuları seçmekte zorlukyaşadıkları, bu konuda en azından çalışmanın başlarında öğretmen yönlendirmesine ihtiyaçduyduklarını ifade etmişlerdir. Neredeyse tüm öğrenciler bu çalışma ile teknolojiyi kullanmabecerilerinin geliştiğini, kullandıkları programları daha iyi öğrendiklerini ifade etmişlerdir.Öğrenciler notlarının kendileri tarafından verilmesi durumunda, öz güvenlerinin gelişeceğive/veya not korkularını yeneceklerini belirtmişlerdir, olumsuz örnek olarak çalışan ileçalışmayan öğrencinin ayırt edilemeyeceği, bazı öğrencilerin kendilerine iyi not vererek adilolmayan bir değerlendirme olabileceği endişelerini dile getirmişlerdir. Değerlendirmeölçütlerinin öğrenci tarafından bilinmesinin sonuç notlarını olumlu yönde etkileyeceği veçalışmayı yönlendirme konusunda ölçütlerin bilinmesinin faydalı olacağını belirlenmiştir.Öğrencilerin portfolyolarını değerlendirme ile ilgili, öğretmenin not verirken nelere dikkatettiğini öğrendim, hakkım olan notu aldım, geleneksel bir sınav uygularından daha iyi notaldığımı düşünüyorum, ifadelerine anlamlı bir fark ile katıldıkları bulunmuştur. Öğrencilerine-portfolyolarını değerlendirmek amaçlı kullanılan rubrik derecelendirme kriterleri iledeğerlendirilmeleri sonucu, öğrencilerle ile öğretmenin değerlendirmeleri arasında anlamlıbir fark bulunmamıştır. Puanlamalar arasındaki korelâsyonun çok yüksek olduğu, tümöğrencilerin geçer not aldığı ve ortalamanın üstünde bir başarı gösterdikleri sonucu çıkmıştır.