Bilgisayarlarda kullanılan tüm parçaların iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi

Elektrikli ve elektronik eşyalarda teknolojinin gelişmesi ve refah düzeyindeki artışla birlikte elektronik ürünlerin tüketimindeki artış yeni bir atık türü olan elektronik atıkları oluşturmaktadır. Elektronik atıklarda pek çok değerli maden ve zararlı bileşik bir arada bulunmaktadır. Değerli madenlerin ülke ekonomisine katkısı ve zararlı bileşiklerin çevreye, insan sağlığına etkisini ortadan kaldırmak için elektronik atıkların lisanslı ve sertifikalı resmi geri dönüşüm tesislerinde işlenmesi gerekmektedir. Elektronik atıklar yapılarından dolayı sürekli gelişim ve değişim gösteren dinamik atıklar olduklarından elektronik atık işleme tesislerinde bu atıkları işleyen işçiler sürekli değişen tehlikelere maruz kalmaktadırlar. Elektronik atıkların içinde en çok gelişim ve değişim gösteren ürünlerden biri hiç şüphesiz ki bilgisayarlardır. Bu tez çalışmasında kullanım ömrünü tamamlamış bir dizüstü bilgisayar fiziksel söküm işlemi yapılarak bilgisayarı oluşturan tüm parçaların ağırlıkları ve kimyasal bileşimlerinin ne olduğu araştırılmıştır.Bilgisayarın geri dönüşümü yapılırken hangi işlemlerden geçirildiği ve geri dönüşümü yapan işçilerin maruz kaldıkları tehlikeler araştırılmıştır. Lisanslı geri dönüşüm tesislerinde çalışan işçilerin mesleki maruziyetlerini azaltmak için ulusal ve uluslararası mevzuatlar ve standartlar incelenerek ülkemizde bulunan yasal düzenlemelerin yeterli olup olmadığı araştırılmıştır. Elektronik atıkları işleyen işçilerin maruz kaldıkları tehlikeleri azaltmak için elektrikli ve elektronik eşyaların üretiminde tehlikeli maddelerin sınırlandırılmasında getirilen kısıtlama limitlerinin ve ulusal mevzuatımızın, uluslararası mevzuat ve standartlardan daha etkin ve güncel bir yasal düzenlemeye kavuşturulması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Elektronik atık, Bilgisayar parçaları, İş sağlığı, Mesleki maruziyet