Bilim merkezlerinin öğrencilerin fen bilimleri dersindeki üst düzey düşünme becerileri üzerine etkisinin incelenmesi

Bilim merkezleri ülkemizde ve dünyada gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Bu nedenle bilim merkezlerinin eğitim öğretim faaliyetlerindeki işlevlerinin araştırılması önem arz eder. Araştırmada bilim merkezlerinin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki üst düzey düşünme becerileri üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma kapsamında 2013 yılında Bursa ili Nilüfer ilçesinde yer alan bir ortaokulda öğrenim gören yedinci sınıflar arasından 30 kişilik deney grubu ve 30 kişilik kontrol grubu seçilmiştir. Araştırma yöntemi olarak karma yöntem sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına çalışma öncesinde ve sonrasında üst düzey düşünme becerilerini ölçemeye yönelik "Yaşamımızda ki Elektrik" ünitesi kazanımlarını içeren Bloom taksonomisi analiz ve sentez seviyesinde yer alan sorulardan oluşan test uygulanmıştır. Deney grubu ile "Yaşamımızda ki Elektrik" ünitesi kazanımları Bursa Bilim Merkez'inde yer alan deney setleri ile yapılan etkinliklerle yürütülürken, kontrol grubuna sınıf ortamında geleneksel yöntemlerle öğretim gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel kısmında ise fen bilimlerine yönelik olumsuz tutum sergileyen ve fen bilimlerinde ki akademik başarıları düşük olan deney grubundan dört ve kontrol grubundan dört öğrenci ile çalışılmıştır. Seçilen 8 öğrencinin üst düzey düşünme becerileri ve fen dersine yönelik tutumlarını ölçmeye yönelik açık uçlu sorular içeren yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, bilim merkezindeki deney setleri ile etkinlikleri gerçekleştiren öğrencilerle sınıf ortamında geleneksel yöntemle eğitim alan öğrenciler arasında fen bilimleri dersindeki üst düzey düşünme becerisi bakımından deney grubu lehine olumlu bir etkisi olduğu görülmüştür. Nitel bulgulardan elde edilen sonuçlara göre fen bilimlerine karşı olumsuz tutum sergileyen öğrenciler bilim merkezindeki çalışmalara katıldıktan sonra fen bilimlerine yönelik tutumlarında ve üst düzey düşünme becerilerinde olumlu yönde gelişme olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar göz önüne alınarak Fen bilimleri dersi öğretiminde bilim merkezlerine daha fazla yer verilmesi, bilim merkezlerinde yer alan deney setlerinin müfredat kapsamına göre yeniden düzenlenmesi önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimler: Fen bilimleri eğitimi, bilim merkezleri, bilim müzeleri, Bloom Taksonomisi, üst düzey düşünme becerileri.