Bilim uygulamaları dersi için FeTeMM merkezli bir öğretim programı önerisi ve etkililiği

Araştırmanın amacı, Demirel program geliştirme modeline göre tasarlanan ve bilim uygulamaları dersinde uygulanan FeTeMM merkezli öğretim programının; yedinci sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri, fen bilimleri dersine karşı tutumları, sosyobilimsel konulara yönelik tutumları üzerindeki etkilerini, FeTeMM etkinliklerinin uygulandığı bir sınıf ortamı oluşturma üzerindeki etkilerini ve programın kullanımı ve etkililiğine ilişkin öğrenci algılarını tespit etmektir. Araştırma, Ankara ili, Sincan ilçesi, Melikşah Ortaokulu'ndaki 78 öğrenci ile 2016-2017 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, FeTeMM merkezli bir öğretim programının uygulandığı 19 haftalık model çerçevesinde yapılmıştır. Araştırmada, nitel ve nicel yaklaşımların birlikte kullanıldığı karma yöntem araştırmasına ait iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel veri toplama araçlarını TIMMS ve PISA sorularından seçilerek geliştirilen Bilimsel Süreç Becerileri Testi (BSBT), Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği (FBDTÖ) ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği (SKYTÖ) oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel veri toplama araçlarını ise sunuş gözlem formu, fen defterleri, bilim sınıfı imaj çalışmaları ve öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler oluşturmaktadır. Ön testlerin uygulanmasından sonra deney grubunda, FeTeMM merkezli bir öğretim programı çerçevesinde hazırlanan etkinlikler, kontrol grubunda ise MEB tarafından bilim uygulamaları dersi yedinci sınıf düzeyi için belirlenen kazanımlara yönelik uygulamalar bir dönem boyunca uygulanmıştır. Dönem sonunda her iki gruba da BSBT, SKYTÖ ve FBDTÖ son test olarak uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler t-testi; görüşme, gözlem ve dokümanlara ait nitel veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniği, imaj çalışmaları verileri ise ki kare analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Uygulama sonrasında bilimsel süreç becerileri ve sosyobilimsel konulara yönelik tutum açısından deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu ve bununla birlikte Fen Bilimleri dersine yönelik tutum açısından sınırlı bir etki bıraktığı saptanmıştır. Öğrenci görüşmelerinden, gözlemlerden, doküman analizlerinden ve bilim sınıfı imaj çalışmalarından elde edilen nitel veriler nicel bulguları destekler niteliktedir. Uygulamanın bilimsel süreç becerilerini geliştirdiği, öğrencilerin FeTeMM alanlarına olan motivasyonlarını arttırdığı, sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarını olumlu etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır.