Bilişim sistemleri için saldırı tespit ve engelleme yaklaşımlarının tasarımı ve gerçekleştirilmesi

Bilişim dünyasında, kişisel ve kurumsal anlamda önem arz eden dijital bilgilerin saklanması ve gerektiğinde bu bilgilere güvenli ve hızlı bir biçimde tekrar erişilmesi oldukça önemli bir hale gelmiştir. İstenmeyen kişiler tarafından önemli bilgilere erişilmesinin engellenmesi çok önemlidir. Bilgi mahremiyetinin sağlanabilmesi için kurum veya kuruluşlar önemli verilerini güvenli bir şekilde korumak ve önlem almak zorundadırlar. Saldırı tespit ve engelleme sistemleri de bu önlemler arasındadır. Bu tez çalışmasında Saldırı Tespit Sistemleri (STS) ve Saldırı Engelleme Sistemleri (SES) detaylı bir biçimde araştırılmış ve günümüze kadar bu konu ile ilgili yapılan çalışmalar derinlemesine incelenmiştir. Güncel literatür araştırmaları ışığında, bu tez çalışması kapsamında, honeypot temelli sistemler STS yapıları ile birlikte kullanılarak yeni hibrit bir yaklaşım önerilmiştir. Yüksek ve düşük etkileşimli honeypot sistemlerinin avantajlarını birleştiren bu hibrit yaklaşım ile STS yapılarının en büyük dezavantajlarından biri olan yanlış alarm seviyesinin düşürülmesi sağlanmıştır. Geliştirilen honeypot temelli saldırı tespit ve engelleme mimarisinin özellikle VLAN ağlarını da içeren yerel alan ağlarında en az maliyet ve en yüksek performansı sağlayabilecek şekilde kurulabilmesi için özgün bir yazılımsal anahtar tasarımı gerçekleştirilmiş ve böylece merkezi bir kontrol sağlanmıştır. Ayrıca STS'lerin saldırı analizi yaparken 5651 sayılı kanuna uygun olarak kendi log dosyalarının güvenli bir şekilde kaydedilmesi ve yetkisiz erişim ya da değiştirmelere karşı korunmasına yönelik özgün bir sistem geliştirilmiştir. Geliştirilen sistemle adli bilişim sürecinde loglara objektif kanıt niteliği kazandırılmıştır ve log dosyalarının değiştirilmemesi garanti altına alınmıştır. Gerçekleştirilen saldırı tespit ve engelleme sistemi yazılımları, bulut bilişim çevrelerinde kullanılabilecek bir mimari yapı ile geliştirilmiş ve özel bulut ağları üzerinde başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Özellikle honeypot sistemler temel alınarak gerçekleştirilen bu STS/SES yapıları, saldırıları paket/tür ve lokasyon bazlı olarak tespit edebildiği için oldukça yararlı; kişi, kurum ve kuruluşların güvenlik ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelik ve kapsamdadır. Gerçekleştirilen uygulamaların kurumsal kampüs ağlarında kullanımı incelenerek farklı konumlandırma yöntemleri araştırılıp uygulanmış ve böylece kurulum, bakım ve yönetim maliyetleri düşürülmüştür. Honeypot sistemler, ağ trafiğinin ve akışının haritalandırılması için STS'ler ile birlikte uygulanarak özellikle kurumsal kampüs ağlarını içeren büyük ağ yapılarında özgün bir güvenlik mimarisi sağlanmıştır.