Bina inşaatlarında yüksekten düşme noktaları ve alınacak önlemler

Dünya genelinde ve ülkemizde en fazla ölümle sonuçlanan iş kazaları inşaat sektöründe gerçekleşmektedir. İnşaat sektörü; bina inşaatı, bina dışı yapıların inşaatı ve özel inşaat faaliyetleri şeklinde üç ekonomik faaliyet başlığı altında toplanmaktadır. Ülkemizde özellikle her geçen gün artan nüfusla birlikte bina inşaatı faaliyetleri diğer iki inşaat (bina dışı yapı ve özel inşaat) faaliyetinden daha hızla gelişmektedir. Sektörde bina imalatında yaygın olarak müteahhitlik sistemi ile konut üretilmesi nedeniyle, iş sağlığı ve güvenliği konuları da dahil kurumsallaşan inşaat firma sayısı oldukça azdır. Bina imalatlarında iş kazalarının önlenmesi için öncelikle iş güvenliğine yönelik yapılacak planlarda tehlikeli durum ve davranışların belirlenmesi ve önlem alınması gerekmektedir. Bina imalatlarında bilinen en tehlikeli durum yüksekten düşmelerdir. Ancak yüksekten düşme noktalarının özellikle bina imalatlarında belirlenmesi, imalat öncesinde yapılacak iş güvenliği planının daha doğru yapılmasını sağlayacaktır. Bu çalışmada bina imalatlarının farklı seviyelerinde (%45, %65 ve >%65) potansiyel düşme noktalarını belirlemek için bir check-list hazırlanmış ve her bir imalat seviyesi için 20 adet olmak üzere toplam 60 adet check-list uygulanmıştır. Bina şantiye şefleri ile yüz yüze yapılan check-list uygulamasında, seçilmiş üç imalat seviyesi için ayrı ayrı düşme noktalarının görülme oranları hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre en çok düşmeler bina imalatının %45 sevisinde meydana gelmektedir. Bina imalatlarının her üç seviyesinde de düşmelerin en çok gerçekleştiği noktalarının; kat merdivenleri, sabitlenmiş dış cephe iskelesi, metal merdivenler, hareketli iskeleler, el merdivenleri, koğuş ranzaları, depolanan materyal üzerinden, vinç üzerinden ve şantiye duvarından düşmeler olduğu görülmüştür.