Bipolar bozukluk tanısı almış bireylerin nörobilişsel işlevlerinde zamana bağlı olarak meydana gelen değişimlerin incelenmesi: Kohort çalışması

Giriş ve Amaç: Bipolar bozukluk, tekrarlayan duygudurum epizotları ile karakterize bir hastalıktır. Bipolar bozuklukta nörobilişsel işlevlerde bozulma sık görülür. Güncel araştırmalar, sağlıklı kontrollerle kıyaslandığında bipolar bozukluk tanısı almış bireylerin nörobilişsel işlevlerinde anlamlı düzeyde bozulmalar olduğunu göstermektedirBu araştırmanın amacı, bipolar bozukluk tanılı bireylerin nörobilişsel işlevlerinin zamana bağlı olarak değişim gösterip göstermediğini saptamaktır. Yöntem: Bu çalışmada, 4-10 yıl önce Dokuz Eylül Hastanesi Sinirbilimler ve Psikiyatri Anabilim dallarında nörobilişsel ölçümleri yapılmış olan bipolar bozukluk tanılı hastalardan oluşan 37 kişilik bir grup nörobilişsel işlevleri açısından yeniden değerlendirilmiş, verileri bu bireylerin eski ölçümleri, ve ekibimizce yürütülmüş diğer çalışmalara katılmış olan 37 sağlıklı katılımcının nörobilişsel işlevleri ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Hastaların ilk ölçümlerinde kontrollere göre Sayı Sembolleri (F = 0,471; t = -2,255; p < 0,027), Sözel Akıcılık (F = 1,172; t = 2,070; p = 0,042), Wisconsin Kart Eşleme (WCST) Kategori Sayısı (Z = 370,500; p < 0,001), WCST Perseveratif Hata (Z = 806,000; p = 0,021), Görsel Kopyalama Geciktirilmiş (Z = 373,000; p = 0,43) ve Kategori Akıcılık (Z = 460,000;p = 0,015) testlerinde anlamlı düzeyde daha kötü performans gösterdikleri belirlendi. Daha sonra, hastaların ilk ölçümleri ile 4-10 yıl sonra alınan yeni ölçümleri karşılaştırılmıştır. Analiz sonucuna göre Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi tüm alt kategorileri (p < 0,001; p < 0,001; p < 0,001, p = 0,010), Görsel Kopyalama Testi Geciktirilmiş Hatırlama (p = 0,023), İşitsel Sessiz Harf Sıralama (p = 0,020), Sayı Sembolleri Testi (p = 0,038), Sözel Akıcılık Testi (p = 0,038), Kategorik Akıcılık Testi (p = 0,006) ve Stroop Testi (p = 0,008) puanlarının hastaların eski puanlarına kıyasla anlamlı düzeyde düşük oldukları görülmüştür. Sonuç: Bipolar bozukluk hastalarının 4-10 yıllık süre içerisinde kısa ve uzun süreli hatırlama, sözel bellek, işleyen bellek, işleme hızı ve dikkat becerilerinde bozulmalar olduğu görülmüştür. Öte yandan; hastaların görsel belleğinde ve zihinsel esneklik, geribildirimlerden yararlanma ve problem çözme gibi yürütücü işlevlerinde anlamlı düzeyde bir bozulma görülmemiştir. Anahtar kelimeler: Nörobilişsel işlevler, bipolar bozukluk, kohort, izlem çalışması