Bir anlamlandırma aracı olarak sanatta abartı ve plastik sanatlardaki karşılığı

İlk insanların mağara duvarlarına çizdikleri yarı insan, yarı hayvan tuhaf yaratıklar gerçekliğin farklı yorumlarıdır. Bu illüzyonun, hayatlarında hiç resim görmemiş atalarımızın çizimlerinde nasıl ortaya çıktığı, yaratı sürecinde abartı kullanımında onları nelerin yönlendirdiği ve motive ettiği hep merak konusu olmuştur. Gerçeği daha anlamlı bir şeye dönüştürmek, değerli olanı ön plana çıkarmak için gerektiğinde yaşamın olağan akışına aykırı olanın yani abartının kullanımı, mağara duvarlarından bugünlere kadar bir ifade ve anlamlandırma aracı olarak hem günlük hayatta hem de sanatta karşımıza çıkmaktadır. Sanatçı, abartıyı kendi gerçekliğini anlamlandırma aracı olarak kullanırken, görünen ve görünmeyenin bir arada oluşturduğu algı, duygu ve hayal gücü, sanatçının özgür yaratımının bir ifadesi olarak anlatım biçimine yansımaktadır. Anlatım biçimlerindeki özgünlük, gerçekliğin farklı boyutta anlaşılmasına neden olmaktadır. Araştırmada, abartı kavramı kuramsal açılımlarıyla birlikte incelenmiş, sanat tarihinin farklı dönemlerinden seçilen, farklı disiplinlerdeki eser örnekleri abartı bağlamında analiz edilmiştir. Abartı, sanat disiplinleri arasındaki karşılıklı etkileşimler de göz önüne alınarak, plastik sanatlar özelinde değerlendirilmiş ve günümüzde abartı kavramının dönüştüğü durum irdelenmiştir. Bu tez konusunun seçiliş nedeni, sanatta abartıya yeni bir bakış açısı getirmek, sanatçının abartıyı bir ifade ve bir anlamlandırma aracı olarak nasıl kullandığını incelemektir. Daha önce araştırılmamış bir konu olması nedeniyle Türk Literatüründe önemli bir boşluğun doldurulması hedeflenmiştir. Anahtar kelimeler: Abartı, anlamlandırma, plastik sanatlar, sanat.