Bir hastanede çalışan hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve öz-etkililik-yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi

Bu çalışma hemşirelerin sağlıklı yaşam biçim davranışları (SYBD) ve öz-etkililik-yeterlilik (ÖEY) düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini GATA'da çalışan tüm hemşireler oluşturmuştur. Evrenin tamamı örnekleme alınmış ve araştırma, anket formunu doldurmayı kabul eden, araştırmacı tarafından ulaşılabilen 538 hemşire üzerinde gerçekleşmiştir.Araştırma kapsamındaki hemşirelerin SYBD ve ÖEY düzeylerini belirlemek amacıyla ?SYBD Ölçeği II (SYBDÖ II)?, ?ÖEY Ölçeği (ÖEYÖ)? ve araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır.Elde edilen verilerin analizi için SPSS 15.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin frekans ve yüzdesel dağılımları verilmiştir. Verilerin normallik testi sonucunda iki gruplu karşılaştırmalarda Mann Whitney U Testi; üç ve daha fazla gruplarda ise Bonferroni düzeltmeli Kruskall Wallis H Testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon analiziyle değerlendirilmiştir.Çalışmadan elde edilen bulgular; hemşirelerin SYBDÖ II toplam puan ortalaması 132.87±17.42, ÖEYÖ toplam puan ortalaması 79.67±13.70'dir. Hemşirelerin, 25 yaş ve altında olanlarında, lisans mezunlarında, 10 yıldan az çalışanlarda, ayaktan tanı ve tedavi biriminde çalışanlarda, sürekli gündüz çalışanlarda, kronik hastalığı olmayanlarda, SYBDÖ II toplam puan ortalaması yüksek bulunmuştur. ÖEY düzeyleri; 36-40 yaş arası bireylerde, bekârlarda, lisans ve lisansüstü mezunlarında, 21 yıldan fazla çalışanlarda, vardiya sistemiyle çalışanlarda, kronik hastalığı olanlarda, sigara kullanmayanlarda ve beden kitle indeksine göre zayıf olanlarda yüksek bulunmuştur.Bu araştırma sonuçlarına göre ÖEYÖ ile SYBDÖ II arasında anlamlı bir korelasyon olmadığı ancak ÖEYÖ alt ölçeklerinin SYBDÖ II ile ilişkili olduğu, özellikle engellerle mücadele alt ölçeğinin SYBDÖ II ve alt ölçeklerinin tamamı üzerinde etkili olduğu görülmüştür.Anahtar kelimeler: Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, öz-etkililik-yeterlilik, hemşireler.