Bir mimari miras olarak Haliç İskeleleri ve 19.yüzyıldaHaliç Vadisi'nin sanayileşmesindeki rolleri

BİR MİMARİ MİRAS OLARAK HALİÇ İSKELELERİ VE 19.YÜZYILDA HALİÇ VADİSİ'NİN SANAYİLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ 15. yüzyıldan 21. yüzyıla kadar geçen sürede Haliç kıyıları sayfiye yeri olarak kullanılıyordu. Halkın sandal sefası yaptığı ve mesire alanı olarak kullandığı bu mekân sanayileşme sürecinde (19. yüzyılda) bu işlevini yitirirken doğal yapısı da bozulmuştur. Gravür ve yazma eserlere baktığımızda Haliç'in saraylar, yalılarla süslü olduğu, bu yalı ve sarayların arka cephelerinde bahçeler bulunduğu görülmektedir. Pek çok yerli ve yabancı seyyahlar ve bilim adamları bölgede görkemli bağ ve bahçelerin olduğunu eserlerinde anlatmaktadır. Ayrıca resimlerde kıyı şeridinin de denize girintiler yaparak uzandığı görülmektedir. Günümüzde doldurularak düzleştirilen haliç kıyılarını yeni düzenlemelerle halkın kullanımına açan bazı çalışmalar yapılmışsa da çok başarılı olmamıştır. Geçmişte oldukça ihtişamlı olan ve çok rağbet edilen, dilden dile anlatılan, üstüne şiirler yazılan o Haliç denizi ve kıyı alanları ile günümüzde, kullanım yönünden, maalesef, rekreasyonel ihtiyaçlara tam anlamıyla cevap verememektedir. İstanbul'un en eski yerleşimlerinden biri olan Haliç bölgesinin; doğal yapısı, taşıdığı tarihi, sosyal ve kültürel değerler ayrıca kıyı şeridindeki açık alanlarda meydana gelen değişimler nedeni ile her zaman ilgi odağı olması bu alanın tez çalışmasında örnek alan olarak seçilmesinde etkili olmuştur. Haliç Bölgesi'nin kıyı gerisinde yer alan tarihi mekânlar ile uygulanan projelerin bütüncül olarak ele alınmaması birbirinden kopuk sonuçlar doğurmuştur. Bu tezin amacı; Bir mimari miras olarak Haliç iskeleleri ve 19.yüzyılda Haliç Vadisi'nin sanayileşmesindeki rollerinin incelenmesidir. Anahtar Kelimeler: Haliç, İskele, Kültürel Miras, Mimari, Osmanlı