Bir Müslüman aydın olarak Nuri Pakdil'de kültür, medeniyet ve irfan

Tarih boyunca insanlar, kutsal ve aşkın varlığa inanmışlardır. Çünkü insan, tabiatı gereği inanma eğilimindedir ve inançları; yaşadıkları zaman, çevre ve coğrafyadan etkilenmiştir. Antropoloji, insanın hem fiziksel hem de ahlaki olarak faaliyetlerini ifade eden bir bilim dalı olarak karşımıza çıkarken insanlık tarihine dair veriler sunmaktadır. Antropoloji ile ilgili veriler, Batı'da olduğu gibi Doğu'da da bulunmaktadır. Pakdil, antropoloji disiplini açısından merkeze insan/insanlık kavramını koymuştur ve insanın/insanlığın kutsallığından yola çıkarak insana/insanlığa yapılan her darbe girişiminin dolaylı yoldan da olsa Tanrı'ya yapıldığını savunmuştur. Pakdil'in "İnsan! Seni savunuyorum; sana karşı!" söylemi, aslında yabancılaşan insana/insanlığa karşı bir söylemdir. Pakdil'in savunması insanı kapitalizme, yabancılaşmaya, batılılaşmaya ve sekülerizme/dünyevileşmeye karşı bir savunmadır. İnsanı tanımlamak ve tanımak zor olsa da kendini tanıyan insan Rabbini de tanır. İnsan, Tanrı'nın sanatı (Locke), akrabası (Şerîatî), halifesi (Kur'an), üstün insan (Nietzsche), insan-ı kâmil (İkbal), izzet ve hürmet tacı giymiş (Kitabı Mukaddes) ve Tanrı'nın kutsal bir emeği (Pakdil)'dir. Bu çalışmada kendisini eylem/devrim insanı olarak tanıtan ve Kudüs şairi olarak bilinen Nuri Pakdil antropolojisinin ve fenomenolojisinin yapı taşları, antropoloji disiplini bağlamında disiplinler arası mukayeseli bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dinler Tarihi, Medeniyet, İrfan, Antropoloji, Nuri Pakdil