Bir sosyal destek sistemi olarak sosyal ağlar: Otizm tanılı çocukların anneleri ile bir araştırma

İnternet teknolojisinin sunduğu imkanlar sayesinde git gide içine aldığı kişilerarası iletişim dinamikleri, sosyal ağ kullanımlarıyla birlikte etkilenmeye ve değişiklikler göstermeye başlamıştır. Bununla birlikte bireylerin sosyalleşme süreçleri ve bireysel psikolojileri de bu tür kullanımlardan etkilenmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, otizm tanılı bireylerin annelerinin ayrımcılık, yalnızlık, sosyal destek ve umutsuzluk algılarının sosyal ağ kullanımları üzerinden değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, 206 tane otizmli çocuğun annesine online veya yüz yüze şekilde ulaşılmış olup, Demografik Bilgi Formu, Sosyal Ağ Kullanımları Formu, Algılanan Ayrımcılık Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği uygulanmıştır. Veriler SPSS 24.0 programı ile analiz edilmiştir ve verilerin analizinde Pearson momentler çarpımı korelasyonu, bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni çoklu karşılaştırma testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Otizm açısından değerlendirildiğinde annelerin hangi sosyal ağları hangi amaçlarla kullandıkları, sosyal ağlar üzerinden sosyalleşme, bilgi edinme, rahatlama/stresten uzaklaşma, değer pekiştirme gibi kullanım amaçları ve sosyal ağları kullanım sıklığı ile algıladıkları ayrımcılık, yalnızlık, sosyal destek ve umutsuz düzeyleri arasındaki ilişkinin tespiti amaçlanmıştır. Sonuçlara göre otizm tanılı çocukların anneleri sosyal ağları otizm açısından en çok bilgi edinme (%38,6) amacıyla kullanmaktadırlar ve en çok tercih ettikleri sosyal ağ platformu Facebook'tur (%43,7). Yine yapılan analizlerin sonucunda sosyal ağları bilgi edinme amaçlı kullanım ile ÇBASDÖ aile desteği puanı ve BUÖ toplam puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Sosyalleşme amaçlı kullanım ile ÇBASDÖ toplam puanları, UCLA LS toplam puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Değer pekiştirme amaçlı kullanım ile ÇBASDÖ aile desteği puanı ve BUÖ toplam puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Rahatlama/stresten uzaklaşma amaçlı kullanım ile ÇBASDÖ toplam puanı ve BUÖ toplam puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Sosyal ağları kullanım sıklığına göre UCLA LS puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur.