Bir sosyal hizmet kurumu olarak Darüleytam

Tarihin her döneminde ve her toplumda üzerinde önemle durulan kesimlerin başında çocuklar, bunlar içinde de kimsesiz, korunmaya muhtaç ve yetim çocuklar gelmiştir. Çeşitli olanaklara ulaşma noktasındaki dezavantajlı konumları dolayısıyla sosyal politikanın temel hedef kitlerlerinin başında gelmiştir. Bu kesimlerin topluma kazandırılması meselesine ilişkin birçok örnek uygulama icra etmiş olan Osmanlı da bu anlamda en önemli merkezlerden biri olmuştur. Osmanlı'da geçmişten beri gerek sivil toplum ve gerekse devlet eli ile birçok birim tesis edilerek yetim çocukların başta barınma olmak üzere, iaşe, sağlık, eğitim, istihdam edilebilirliklerinin arttırılması vs. ihtiyaçlarının karşılanmasına çalışılmıştır. Osmanlı'da savaş ve karmaşa halinin yoğunluk kazandığı yaklaşık 150 yıllık son dönemi içerisinde ise bu çabaların bir derece daha arttırılması ihtiyacı doğmuştur. Yetim çocuklara ilişkin faaliyetlerde bulunan ve doğrudan bu kesime yönelik çalışmalar yapan kurumlardan birisi de yetimler evi, yetimler yurdu anlamlarındaki Darüleytam'dır. Bu müessese, Osmanlı'nın en zorlu dönemlerinde önemli bir sosyal sorun olan yetim ve korunmaya muhtaç çocukların durumuna ilişkin çözüm üretebilmek hedefi ile tesis edilmiştir. Ağırlıklı olarak birincil kaynaklar eşliğinde tarihsel sürecin ele alındığı bu çalışmada bir yandan Darüleytam müessesesinin yetimlere yönelik takip ettiği politikaları ve yürüttüğü faaliyetleri sosyal politika perspektifiyle ortaya konmaya çalışılmış bir yandan da müessesenin kuruluş hedefine ulaşıp ulaşamadığı sorgulanmıştır.