Bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ve e-nabız kullanım durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

ÖZET BİREYLERİN E-SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE E-NABIZ KULLANIM DURUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Dr. Veli Alperen YILMAZ Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Azize Dilek GÜLDAL Amaç: Hayatın her alanının internet üzerine evrildiği günümüzde internet; herhangi bir konuda bilgi edinmek için en yaygın başvurulan ve bireylerin sağlık bilgisi arama davranışlarında da sıkça kullandıkları bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu gerekçe de bizi e-sağlık okuryazarlığı kavramına getirmektedir. Araştırmanın amacı bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ve e-Nabız kullanım durumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Kesitsel analitik tipte olan araştırmamız, Dokuz Eylül Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran 18-49 yaş arası 400 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan anket formları literatür taranarak elde edilmiş, katılımcıların sosyodemografik özelliklerini de içeren ve bireylerin e-Nabız kullanım durumlarını sorgulayan 29 soruluk veri kayıt formu ve E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'dir. İstatistiksel analizler için SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Analizlerde p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 400 katılımcının %70,2'i (s=281) kadın, %29,8'i (s=119) erkektir. Katılımcıların yaş ortalamaları 32,67±7,26 olarak bulunmuştur. Katılımcıların e-sağlık okuryazarlığı ölçeği ortalama skoru 29,82±5,37 olarak hesaplanmıştır. E-Nabız sistemini kendi başına kullandığını ifade eden katılımcıların e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri diğer gruplara göre daha yüksek saptanmıştır ve gruplar arasındaki bu fark yapılan Anova analizi sonucu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,01). Levene testi sonucu varyanslar eşit bulunmuştur (p=0,461) ve Post hoc analiz için yapılan LSD testine göre gruplar arasındaki bu farkın e-Nabız sistemini ''Kendi başıma kullanıyorum'' cevabını veren katılımcılardan kaynaklandığı bulunmuştur (sırasıyla p<0,01 ve p<0,001). Sonuç: Araştırmamız sonucunda bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ve e-Nabız kullanım durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu ilişkiye göre, e-sağlık okuryazarlığı yüksek olan bireylerin e-Nabız sistemini ve sistemin fonksiyonlarını daha çok kullandığı görülmüştür. Vatandaşların e-Nabız sisteminden daha etkin bir şekilde yararlanmaları için e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin arttırılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, E-Sağlık Okuryazarlığı, E-Nabız