Bireysel ve takım sporlarında HPA ve kalp atım hızı değişkenliği arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: Bu çalısmanın amacı, adölesan erkek bireysel ve takım sporu sporcularında hipotalamus-hipofiz adrenal ekseni (HPA) ve kalp atım hızı değişkenliği (KHD) arasındaki ilişkinin incelenmesi ve gruplar arasındaki farkın belirlenmesidir. Materyal ve Metot: Çalışmaya yaşları 13-16 arasında olan basketbol, judo, atletizm, futbol ve beyzbol (n=25) sporcuları ve sedanter sağlıklı erkek gönüllüler (n=15) katılmıştır. Katılımcılara aerobik kapasite testi olarak Yoyo testi uygulanmış, tüm katılımcılardan test öncesi ve sonrası tükürük örnekleri ve elektrokardiyogram (EKG) kayıtları alınmıştır. KHD kayıtları TLC 5000 holter ile gerçekleştirilmiştir. Gruplar arasındaki farklılıklarda T testi ve parametreler arasındaki ilişkileri incelemek için pearson korelasyonu kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan adölesanlarda, bireysel ve takım sporu yapanlarda yoyo testi öncesi kortizol değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Bireysel sporcularda test öncesinde Min. R-R ve AVRR arasında; takım sporcularında test sonrasında Max. R-R, AVRR, SDNN, RMSSD, VLF, LF, HF; sedanterlerde test sonrasında RMSSD ve HF parametreleri MaxVO2 parametresi ile ilişkili tespit edilmiştir (p<0,05). Herhangi bir grupta test öncesi ve sonrasında kortizol değerleri ile KHD değerleri arasında istatistiksel olarak bir anlamlılık görülmemiştir (p>0,05). Sonuç: Adölesan erkeklerde bir aerobik kapasite testine verilen kortizol ve KHD bulgularında bireysel/takım sporcular ile sedanterler arasında bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. KHD parametreleri bütün gruplarda MaxVO2 parametresi ile ilişkisi gözlenmiştir. Non-invaziv bir uygulama olarak KHD parametreleri sporcu seçiminde ve performans değerlendirilmesinde kullanılabilecek pratik bir yöntem olarak tavsiye edilmektedir. Anahtar Sözcükler: Kortizol, Kalp atım hızı değişkenliği, Egzersiz