BİST'te yer alan imalat sektörü firmalarının sermaye yapılarının belirleyicileri

Sermaye yapısını etkileyen faktörlerle ilgili olarak çok sayıda literatür çalışması yapılmıştır. Bu tezin konusu da günümüzde sermaye yapısının hangi faktörlerden etkilendiklerini ortaya koymaktır. Literatürde daha önceki çalışmaların büyük bir kısmı sermaye yapısını etkilen firmaya özgü faktörleri ele almışlardır. Bu çalışmada, Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören 60 imalat sektörü firmasının 2011-2022 döneminde hangi sermaye yapısı teorisini/teorilerini takip ettikleri, firmaya özgü faktörlerin yanı sıra makroekonomik faktörler de dahil edilerek panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında bağımlı değişken olarak toplam kaldıraç oranı ve açıklayıcı değişken olarak ise; büyüklük, varlık yapısı, karlılık, likidite, borç dışı vergi kalkanı (BDVK), halka açıklık oranı, piyasa değeri/defter değeri (PD/DD), gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) büyüme oranı ve faiz oranı kullanılmıştır. Statik dengeli panel veri analizi kullanılarak yapılan testler sonucunda rassal etkiler modeli ve Arellano, Froot & Roger Robust (Cluster) tahmincisinin kullanılması uygun görülmüştür. Çalışmanın sonuçlarına göre, kurulan modelimizde firma büyüklüğü ve halka açıklık oranı değişkenleri ile kaldıraç oranı arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Firma büyüklüğü değişkeni dengeleme teorisini, halka açıklık oranı ise finansman hiyerarşisi teorisini destekler niteliktedir. Karlılık, likidite oranı ve GSYİH büyüme oranı değişkenleri ile kaldıraç oranı arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiş olup, bu ilişki finansman hiyerarşisi teorisine uygun bulunmuştur. Diğer yandan, varlık yapısı, BDVK, PD/DD oranı ve faiz oranı değişkenleri ile kaldıraç oranı arasında pozitif bir ilişki bulunmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Elde edilen bulgular, BİST'de yer alan imalat sektörü firmalarının sermaye yapılarını belirlerken genellikle finansman hiyerarşisi teorisine göre hareket ettiklerini göstermektedir. Sonuçlar, imalat sektöründeki firmaların değerlendirilmesine önemli ölçüde katkı sağlamakta ve yöneticilerin optimal düzeyde bir sermaye yapısına nasıl ulaşabileceklerini göstermekte olup, literatürde daha önce yapılan çalışmalarla da uyumlu bulunmuştur.