Bitki büyüme düzenleyici aktinomisetler: İzolasyon, tanı ve kullanım özellikleri

Bakteriler bitki büyüme düzenleyici ve patojenlerle savaşma özellikleri açısından günümüzde sıklıkla çalışılan mikroorganizma gruplarından birisidir. Aktinomisetler miselli, spor oluşturabilen ve sekonder metabolit üretebilme yeteneğinde olan prokaryotik canlılardır. Bacteria domaini içinde yer alan aktinomisetlerin özellikle antibiyotik üretiminde önemini ortaya koyan çok sayıda çalışma olmasına rağmen, bitki büyümesini düzenleyici-teşvik edici özellikleri üzerinde yapılan çalışmalar sayıca daha azdır. Bu çalışmada, Türkiye için ticari öneme sahip olan zeytin (Olea europaea L.) ve ceviz (Juglans regia L.) ağaçlarının rizosfer topraklarından ve bitki bölümlerinden hem serbest hem de endofitik aktinomiset izolasyonları gerçekleştirilmiştir. Saflaştırılan aktinomisetlerin bitki büyümesini düzenleyici bazı özelliklerinden; fosfat çözebilme, indol-3-asetik asit, siderofor, amonyak, kitinaz, proteaz ve beta-galaktozidaz üretebilme potansiyelleri ile çeşitli bitki patojeni küflere karşı antagonistik etkinlikleri araştırılmıştır. Çalışmalar sonucunda toplam 422 aktinomiset örneği izole edilmiş, biyogübre olma potansiyelinde olduğu belirlenen 89 aktinomisetin 16S rRNA gen bölgelerinin dizilenmesi sonrası Streptomyces spp., Amycolatopsis spp., Micromonospora spp. ve Nocardiopsis spp. olarak tanımlanmıştır. EA12 kodlu aktinomisetin "yeni tip tür" olma potansiyeli polifazik taksonomik testler ile kanıtlanmıştır. Ayrıca bazı aktinomisetler, buğday tohumlarının hidroponik çimlendirilmesinde kullanılmış ve bitki büyümesini, kök ve gövde büyümesi bakımından geliştirdiği gösterilmiştir.