Bitki materyali ile kent kimliği arasındaki ilişkinin kentleşme süreci kapsamında incelenmesi: Kahramanmaraş tarihî kent dokusu örneği

Bir kentin kimliği, o kenti oluşturan ögelerin bütününde cisimlendiğinde bir anlam taşımaktadır. Bu bütün ve onu oluşturan parçalar ayırt edilebilir ve tutarlı bir örüntü ile düzenlendiğinde kentin ve ortaya koyduğu kimliğin okunabilirliğinden söz edilebilir. Kent mekânının kentlinin zihninde yer etme ve imge oluşturabilme düzeyi, kent kimliği ve kentsel mekânın okunabilirliğinin de temel ölçüsüdür. Kentlerin az ya da çok korunabilmiş tarihi dokuları bu açıdan büyük önem taşımaktadır. Kapsamındaki yapılar, dış mekânlar ve canlı ögeler olarak özellikle bitkilerle, yüzlerce yıl boyunca oluşmuş mekânsal bilgi birikimi ve deneyimleri bir bütün olarak sergileyen mekânsal düzenlerdir. Bozulmamış tarihi dokularda mekânsal düzen ya da plan kurgusu kentli bireyin mekânlar arasındaki ilişkiyi algılamasını ve anlamlandırmasını sağlayabilmektedir. Bu süreçte yapılar ve dış mekânlar kadar kent ağaçları da önemli görev üstlenmektedir. Bu bağlamda çalışmada Kahramanmaraş tarihi kent dokusu örneğinde mekânsal düzenin temel bileşenleri (yapı, avlu, bahçe, sokak ve meydan ile bitkisel ögeler) arasındaki ilişkinin bireylerce nasıl algılandığı, anlamlandırıldığı ve bunun süreç içindeki değişiminin ortaya konulmasına çaba gösterilmiştir. Çalışma beş aşamada yürütülmüştür: a)Tarihi dokular kapsamında incelenecek kamu yapıları, sivil mimarlık eserleri, sokaklar ve meydanların belirlenmiş ve haritalanmıştır. b)Belirlenen kamu yapıları ve sivil mimarlık örneklerinde mekânsal incelemeler yürütülmüştür. c)İncelenen örneklerde kullanılan bitkisel materyaller saptanarak kullanım yeri, amacı ve kompozisyonu tanımlayan bir bitki albümü oluşturulmuştur. d)Bitki materyali ile kent kimliği arasındaki ilişkiler ve bunların geçmişten günümüze dek gösterdiği değişimler kullanıcı araştırmaları ile ortaya konulmuştur. e)Araştırmada ulaşılan bulgular yönünde, tarihi kent dokularını kapsayan planlama ve tasarım eylemlerine katkı sağlayabilecek ilke ve önerilerin peyzaj mimarlığı disiplini çerçevesinde geliştirilmesine çalışılmıştır.