Biyobozunur antibakteriyel koku tutmayan örme kumaş geliştirilmesi

Gelişen teknoloji ile birlikte konfor özellikleri gelişmiş, yüksek performans özelliklerine sahip ürünlere talep gün geçtikçe artmaktadır. Tüketici taleplerinde ürünlerin ekolojik sisteme zarar vermeyecek yöntem-lerle elde edilmesi, kullanılan malzemelerin doğal ve geri dönüşebilir olması etkin rol oynamaktadır. Çevre bilincinin gelişmesi ile yüksek katma değerli ürünlerin içeriği önemli bir ölçüt olmaya başlamıştır. Çevre kirliliğinin artması, petrol rezervlerinin ve su kaynakların azalması, küresel ısınma ile artan sıcaklıklar yeni nesil liflere ve bunların kullanım alanlarının arttırılmasına yönelik ihtiyacı ortaya koymaktadır. Fonksiyonel özellikleri geliştirilmiş tekstil ürünleri içersinde insan sağlığını koruması, kişisel hijyen ve konfor sağlaması açısından antibakteriyel ürünler önemli yer tutmaktadır. Antibakteriyel özellik kazandırılmış ürünlerin bakteri ve mantarların üremesini engellemesi, hijyen sağlaması, istenmeyen koku ve mikro-organizmalar tarafından oluşturulan kirlenme, ürün üzerinde renk değişimi ve leke oluşumunu önlemesi söz konusudur. Tekstil ürünlerinin yenilenebilir kaynaklardan üretilmesi, kullanım ömrünü tamamladıktan sonra doğada kolaylıkla parçalanabilmesi ürünlerin katma değerini arttıran önemli özelliklerdir. Bu ürünler iş giysileri, hastane giysileri, askeri kıyafetler, ev tekstili, bebek giysileri, spor giysileri, iç çamaşırları, çoraplar gibi alanlarda yaygın olarak kulla-nılmaktadırlar. Bu çalışmada doğal polimerlerden elde edilen polilaktikasit (PLA) ve kitosan lifleri kullanılarak pamuk ve lyocel gibi liflerle değişik oranlarda karışım-larından elde edilen iplikler ile antibakteriyel, biobozunur, koku tutmayan örme kumaşlar geliştirilmiştir. Öncelikle uygulanacak kumaş konstruksiyonları belirlenmiş, etkin özellik elde etmek için karışım oranları saptanıp iplik üretimi gerçekleştirilmiştir. Belirle-nen örme kumaş yapıları oluşturup reaktif ve dispers boyarmaddeler kullanılarak boyama işlemleri yapılmıştır. Kumaşlar antibakteriyellik ve koku giderici özellikleri açısından test edilmiş, optimum etkinin hangi kumaş yapısı ve karışım oranında sağlandığı tespit edilmiştir. Optimum özellikleri barındıran kumaş yapıları seçilerek mukavemet değerleri ve yıkama dayanımları açısından da bir dizi teste tabi tutulup mekanik ve fiziksel özellikleri belirlenmiştir. Bu tez kapsamında oluşturulan tekstil yapılarında kullanılan liflerin doğal özellikleri gereği antibakteriyellik özelliğinin dışında UV dayanımı, yanmazlık gibi ilave özellikler sergilediği göz önüne alınarak ürünlerin bu performans değerleri de test edilip bulgular incelenmiştir.