"Biz Niga Uruşamiz?(1-30)" kitabı örneğinde Özbek Türkçesinde cümle bilgisi

Bu çalışmada, 2020 yılında Ankara'da Arap alfabesi ile basılan Afganistan'ın kuzey bölgesinde bulunan yaklaşık 10 ilde konuşulan ve Ana Türkçenin en büyük lehçelerinden biri sayılan Özbek Türkçesi ile yazılmış "Biz Niga Uruşamiz?" (Biz Niye Savaşıyoruz) örneğinde Özbek Türkçesinin cümle bilgisi çalışılmıştır. Çağatay Türkçesinin devamı niteliğinde olan Özbek Türkçesi sadece Özbekistan'da değil, birçok farklı coğrafyada konuşulan bir Türk lehçesidir. Özbekistan başta olmak üzere Afganistan, Kırgızsiztan, Kazakistan, Tacikistan gibi ülkelerde de Özbek Türkleri kendi lehçeleri ile hayatlarına devam etmektedir. Yaklaşık 40 milyon kişinin konuştuğu varsayılan bu Türk lehçesi, Türk dilinin Karluk grubunda yer almaktadır. İncelediğimiz kitap, Afganistan'ın kuzeyinde bulunan Ser-Pul ilinde yaşayan ve Afganistan'ın Özbek dili ve eğitimi için yıllardır mücadele eden Muhammed Helim YARQİN tarafından yazılmıştır. Bu kitapta yazar kısa ve uzun hikâyeleri ile farklı etnik grupların yaşadığı Afganistan adıyla bilinen coğrafyada bu geri kalmışlığın nedenlerini anlatmaktadır. Bu çalışmada, Muhammed Helim YARQİN tarafından kaleme alınan "Biz Niga Uruşamiz?" (Biz Niye Savaşıyoruz) adlı kitab Arap alfabesinden Latin alfabesine transkribe edilmiş ve daha sonra Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Eserin ilk 30 sayfasında geçen 340 cümle, cümle ögeleri, cümle çeşitleri ve kelime grupları bakımından incelenmiştir.