Bizans kaynaklarının gözünden II. Iustinos Devri (565-578) Bizans-Sâsâni mücadeleleri

Kuruldukları günden bu yana Roma İmparatorluğu ile zorlu mücadeleler içerisine giren Sâsâni imparatorluğu, II. Iustinos devrinde de devletin doğu sınırını tehdit etmeye devam etmiştir. Gençliğinde Curopalates olarak önemli bir görev üstlenen imparator, 565 yılında tahta çıktığında selefi I. Iustinianos'un politikalarından farklı bir siyasi tutum sergilemiştir. İmparatorluğu iç ve dış tehditlerle dolu bir şekilde devralmış ve yönetimi sırasında devletin doğu sınırındaki Sâsâni sorununu bitirmek için ilk önce diplomasi yoluna başvurmuştur. Ancak bu çabası Sâsânilerin o dönemdeki Şehinşah'ı I. Hüsrev tarafından engellenmiştir. Sâsânilerle diplomatik olarak anlaşamayacağını gören II. Iustinos, bu sefer de Sâsâni tehdidini bertaraf etmek için çeşitli ittifaklar ve savunma politikaları geliştirmiştir. İpek yolu üzerinde belli bir güç kazanan ve Sâsânilerle çıkar çatışmasına giren Göktürkler ile iş birliği yapmıştır. İki devlet arasında kurulan bu ittifakın üzerinden çok geçmeden Persarmenia'daki Ermenilerinde Sâsânilere karşı bir isyan planlaması ve bu isyan için Roma imparatorluğundan yardım istemesi II. Iustinos'a Sâsâni tehdidini ortadan kaldırmak için aradığı fırsatı sunmuştur. Hristiyan Ermenilerin başlattığı isyan başarılı olmuş ve Iustinos, Sâsânilere karşı bir saldırı emri vermiştir. Lakin Markianos'un Nisibis kuşatması II. Iustinos'un emriyle birlikte gelen Akakios'un sorumsuz davranışlarıyla başarısızlığa uğramış, akabinde dağılan Roma ordusunu kovalayan Sâsâniler, Dara şehrini yoğun bir kuşatmayla ele geçirmişlerdir. İki imparatorluk arasında başlayan savaş bölgedeki dengeyi önemli ölçüde değiştirmiştir.