YAPAY ZEKA VE PROGRAMLAMA: ÖĞRETMENLERİN PROGRAMLAMA ÖZ YETERLİLİKLERİ, YAPAY ZEKA FARKINDALIKLARI VE EĞİTİMDE YAPAY ZEKA KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin programlama öz yeterlilikleri ile eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik görüşleri arasındaki ilişkide yapay zeka farkındalığının aracı rolünü ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanan çalışmanın örneklemini, farklı branşlarda görev yapan 259 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri; Programlama Öz Yeterliliği, Yapay Zeka Farkındalığı ve Eğitimde Yapay Zeka Kullanımına İlişkin Görüş ölçekleriyle toplanmıştır. Verilerin analizinde Spearman korelasyonu, PROCESS makro tabanlı bootstrap aracılık analizi, yapısal eşitlik modellemesi (YEM), Kruskal-Wallis H ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçları, öğretmenlerin programlama öz yeterliliklerinin eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik görüşleri üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığını, fakat yapay zeka farkındalığının bu iki değişken arasında tam aracı rol üstlendiğini göstermektedir (dolaylı etki = .055, %95 GA [.012, .100]). Ayrıca öğretmenlerin geçmişte programlama dersi verme deneyimlerinin programlama öz yeterliliklerinde; mesleki kıdemlerinin ise hem yapay zeka farkındalıklarında hem de eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik görüşlerinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar yarattığı tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, yapay zekanın eğitim sistemine doğru entegre edilmesi için öğretmenlerin teknik kodlama becerilerinden ziyade yapay zeka okuryazarlığını ve farkındalığını güçlendirecek kapsamlı mesleki gelişim programları ile hizmet içi eğitimlerin planlanması gerektiğini göstermektedir.