Bölgesel kalkınma kapsamında dağlık alan yerleşiklerinin sosyo-kültürel ve ekonomik yaşam kalitesi analizi: İzmir - Nif Dağı örneği

Dünya üzerindeki birçok doğal ve beşeri kaynağa ev sahipliği yapan dağlık alanlar aynı zamanda yaygın yoksulluk ve düşük yaşam standartlarının görüldüğü yerleşimlerin de yer aldığı mekânlardır. Türkiye'deki dağlık alanlarda da gözlemlenen bu sorunlara karşılık idare ilgisiz kalmış ve stratejik öneme sahip bu alanları ihmal etmiştir. Ayrıca akademik araştırmaların neredeyse hiçbirinde dağlık alan yerleşimleri yönetim ve planlama boyutuyla incelenmemiştir. Bu eksikliğinin ortaya konulması ve giderilmesi için Türkiye'deki dağlık alan yerleşiklerinin yaşam standartlarının tespiti ve var olan sorunların çözümünde alınacak idari kararlara katkı sağlaması açısından İzmir - Nif Dağı yerleşimleri araştırma sahası olarak tercih edilmiştir. Araştırmada Nif Dağı yerleşiklerinin refah seviyesinin yükseltilmesi ve sorun alanlarının tespit edilerek bölgesel kalkınma kapsamında politika ve stratejilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 8 mahallede 390 kişi ile anket yapılmış, ayrıca görüşme ve gözlemler ile anketlerden elde edilen bulgular desteklenmiştir. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre dağlık alanlar için literatürde belirtilen yoksulluk, işsizlik, düşük yaşam kalitesi ve kamusal hizmetlerdeki eksiklik gibi sorunların araştırma sahası için de geçerli olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda sahip oldukları nitelikler açısından homojen bir bölgeyi oluşturan dağlık alan yerleşimlerinin kalkınmasının içsel (yerel) potansiyellere dayanan bölgesel kalkınma politikaları ile sağlanacağı görüşü ön plana çıkmıştır. Yerel potansiyellerin harekete geçirilmesi yerleşiklerin sosyo-kültürel ve ekonomik yaşam kalitesinin geliştirilmesinde ve bölgesel dengesizliklerin giderilmesinde önemli katkılar sağlayacaktır. Nihayet dağlık alan yerleşimlerine yönelik hizmetlerin etkin ve verimli şekilde gerçekleştirilmesi için yönetişim felsefesi doğrultusunda ve aktif katılımcılık temelinde oluşturulacak rasyonel bir yönetim birimine ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.