Financial performance evaluation in Turkish non-metallic mineral products industry listed at Borsa İstanbul by using eva

Şirketler, yıllardır finansal performanslarını değerlendirmek için çeşitli ölçüm yöntemlerinden yararlanmaktadırlar. Ekonomik katma değer, etkili bir değer tabanlı performans değerlendirme aracı olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ekonomik katma değerin güçlü bir araç olmasının nedenlerinden biri, ekonomik katma değer, firmanın değerini tam olarak ölçmektedir. Ekonomik katma değer kullanımının bir diğer nedeni de güvenilir ve sürekli gelişen bir yöntem olmasıdır. Ekonomik katma değer, Stern Stewart & Company tarafından geliştirilmiştir. Ekonomik katma değer, kar elde etmek için yatırılan sermayenin, vergi sonrası net faaliyet karından çıkarılmasıyla elde edilen, muhasebe tabanlı bir değerdir. Bu çalışma kapsamında, finans teorisi içinde ekonomik katma değerin rolü açıklanmıştır. Borsa İstanbul Taş ve Toprağa Dayalı Sektör 'de yer alan 26 firmanın 2004-2013 yıllarına ait bilgileriyle, ekonomik katma değer, ve hisse başına kar, aktif karlılığı, temel kazanç gücü, öz sermaye karlılığı, brüt kar oranı, faaliyet kar oranı, net kar oranı dâhil olmak üzere 7 geleneksel performans ölçütleri ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. 10 yıllık araştırma dönemindeki yüksek ve düşük performanslı şirketler, firmaların yayınlanmış yıllık faaliyet raporları birleştirilerek bulunmuştur. Buna ek olarak, firmalar, ekonomik katma değer bazında sıralanmıştır. Ayrıca, ekonomik katma değer ile araştırmada kullanılan her bir geleneksel ölçüm arasındaki ilişkileri incelemek için regresyon analizleri uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçları, örnekte yer alan firmaların yaklaşık olarak %59'unun hissedarlarına değer yarattığını göstermektedir. Bundan başka, değişkenlerin pozitif veya negatif durumları incelendiğinde aktif karlılığı ve öz sermaye karlılığı aynı yöndedir. Benzer şekilde, temel kazanç gücü ve faaliyet kar oranı aynı yöndedir. Ayrıca araştırma, çalışma süresince örnek şirketlerin ekonomik katma değerinin ve hisse başına karın birbiriyle ilişkili olmadığını göstermektedir. Ancak, 2007 ve 2012 yıllarında, ekonomik katma değerin, hisse başına kar hariç her bir bağımsız değişken ile pozitif bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, 2013 yılında, ekonomik katma değer ile hisse başına kar ve öz sermaye karlılığı hariç her bir geleneksel ölçüm arasında yüksek bir ilişki bulunmuştur. Çalışmanın sonuçlarına göre, ekonomik katma değer, tüm şirketin veya bir iş biriminin performanslarını ölçme açısından önemlidir. Şirketler, performanslarını ölçerken, değerlerini artırmak için ekonomik katma değer ve geleneksel performans ölçüm araçlarını birlikte dikkate almalıdırlar. Anahtar sözcükler: ekonomik katma değer, firma performansı, finansal performans değerlendirme, firma değeri