Borsa İstanbul hisse senedi getirilerinin yatırımcı duyarlılığı aracılığıyla tahmin edilmesi

Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde hisse senedi getirilerinin tahmin edilmesi, finans çalışmalarında önemli araştırma konuları içerisinde bulunmaktadır. Ayrıca bu tahmin, yatırımcılar açısından da önemlidir. Bu çalışmada, hisse senedi getirilerinin yatırımcı duyarlılığı aracılığı ile tahmin edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın teorik kısmında ayrıntılı bir literatür çalışması yapılmıştır. Uygulama kısmında ise, tahmin için geliştirilen modellerde bağımlı değişken olarak BİST 100 Getiri Endeksi, bağımsız değişken olarak ise Yatırımcı Duyarlılığını temsil eden dolaylı (işlem hacmi, işlem görme oranı vb.) ve dolaysız (direkt) değişkenler (Tüketici Güven Endeksi, VIX Korku Endeksi) kullanılmıştır. Bu kapsamda 12'si dolaysız (direkt), 146'sı ise dolaylı değişkenle kurulan toplam 158 model kullanılarak Bulanık Mantık (BM) ve Destek Vektör Makineleri (SVM) yöntemleri ile analiz yapılmıştır. Analizi yapılan tüm modellerde, 2007- 2018 yılları arasındaki aylık verilerden yararlanılmıştır. Değişkenlere ait toplanan 144 aylık verinin %70'lik kısmı eğitim verisi olarak, %30'luk kısmı ise matematiksel modellerin tahmin başarısını ölçmek için kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda, destek vektör makinesi yöntemi ile dolaylı değişkenler kullanılarak yapılan tahminlerin daha başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür. Bulgularda, yatırımcı duyarlılığının hisse senedi getirilerini tahmin etme konusunda başarılı olduğu görülmüştür. Dolaylı değişkenlerden işlem hacmi ve işlem görme oranı değişkenleri, dolaysız (direkt) değişkenlerden ise TÜİK-TGE ve VIX Korku Endeksi değişkenleri hisse senedi getirilerini önemli ölçüde tahmin edebilmiştir. Genel olarak bakılacak olursa, BİST 100 Getiri Endeksi değerleri, Yatırımcı Duyarlılığı değerleri ile istatistiksel olarak başarılı sayılabilecek şekilde tahmin edilmiştir.