Bozkır kavimlerinde inanç (Başlangıçtan XIII. yüzyıla kadar)

Bu çalışmanın konusu, "Eski Bozkır Kavimleri'nde İnanç" olarak belirlenmiştir. Bozkır topluluklarının kadim unsurlarından biri olan inanç düşüncesinin ortaya koyulduğu bu çalışma, giriş kısmının haricinde dört bölümde ele alınmıştır. Eski Bozkır Kavimleri'nin İnanç Düşünceleri üzerine yapılan çalışmalaın tahlil edildiği giriş bölümünde, çalışmanın çerçevesini belirleyen konu hakkında yazılmış olan kitaplar ve araştırmalar incelenmiş olup, özellikle eski metinleri içeren birincil kaynaklar üzerinde durulmuştur. Eski Bozkır Kavimleri'nin inanç düşüncesindeki gelişimler ele alınıp, incelenmeye ve değerlendirmeye çalışılmıştır. Bu hususta incelenen ve üzerine çalıştığımız birinci ve ikinci bölümde, Bozkır Kavimleri'nin inanç düşüncesinde kültlerin ne şekilde yer aldığı, misyonu, inançların anlatılardaki rolleri detaylı bir şekilde analiz edilmeye çalışılmıştır. Arkeolojik araştırmaların yanısıra yabancı milletlerin kaynakları ve sözlü kaynaklardan başlayıp, özellikle yazılı kaynaklar üzerinde durulmuştur. Bozkır Kavimleri'nin inançları kapsamında, halk arasındaki inanışlar ve eski toplulukların sosyal hayatında yer alan çeşitli inanç ve geleneklerin yeri ve önemi hakkında tespitler ve değerlendirmeler dikkate alınmıştır. Bunun yanında farklı dönem ve coğrafyalardaki örnekler ile söz konusu değerlendirmeler üçüncü bölümde detaylı bir şekilde izah edilmeye çalışılmıştır. Bozkır Kavimleri'nin inançları haline gelen, kültürü ile içiçe geçmiş olan gelenekleri ile ilgili hatrı sayılır miktarda tören ve uygulamalar, konunun daha iyi anlaşılması için gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Yaygın kanaate göre, Eski Bozkır Kavimleri'nin inanç sisteminin başlangıcının daha Eskiçağlar'a ait bir kültür unsuru olarak düşünülmesi gerektiği kabul edilmektedir. Bu yaygın düşüncenin örneklerle ispatlanmaya çalışıldığı tezin son bölümünde; Orta Asya'daki Eski Bozkır Kavimleri'nden olan Hun, Türk, Uygur ve Moğol Dönemleri'ne ait bazı arkeolojik araştırmaların sonuçları üzerine ortaya çıkan durum ve düşünceler vurgulanmıştır. Çalışmanın ana amacı Eski Bozkır Kavimleri'nin inanç sistemi üzerine bugüne dek yapılan çalışmalar ışığında incelemelerde bulunarak farklı bir bakış açısı getirmektir. Bu doğrultuda, Eski Bozkır Kavimleri arasında yüzyıllar boyunca uygulanmış olan çeşitli dini gelenekler ve törenler üzerine değerlendirmeler yapılmıştır.