Bryophyllum daigremontianum (Raym.-hamet & perrier) A.berger türünde alüminyum stresine bağlı değişiklerin fizyolojik yöntemler ve moleküler işaretleyiciler (Rapd ve ISSR) ile araştırılması

Bu çalışmada, Bryophyllum daigremontianum (Raym.-Hamet & H. Perrier) A.Berger bitkisinin Al elementine karşı mineral beslenme, fotosentetik pigment, total protein ve genotoksik özellikleri açısından ne gibi yanıtlar verdiği araştırılmıştır. Bitkiler 0 (kontrol), 50, 100 ve 200 konsantrasyonlarda AlCl3 içeren Hoagland çözeltileri (20 ml) ile 2,5 ay boyunca gün aşırı sulandılar. Toprak pH'sı düştüğünde (4,5-5,0) Al çözünerek fitotoksik hali olan Al3+ formuna dönüşmekte, taban suyunda çözünerek bitki kökleri tarafından emilmektedir. Bu yüzden, deney gruplarına ek olarak asit kontrol grubu eklendi. Sulamanın sonrasındaki gün deney gruplarına toprağa püskürtülmek suretiyle sülfirik asit (% 0,2) verildi. Asit kontrol grubu, asitin bitkide meydana getirdiği etkileri görmek amacıyla oluşturulmuş olup, gruba yalnızca Hogland solüsyonu ve sonraki gün sülfirik asit verildi. 2,5 ayın sonunda, hasat edilen bitkilerde fotosentetik pigmentler (klorofil a, klorofil b, total klorofil, klorofil a/b ve karotenoid) ve total protein miktarına bakıldı. Bitkide kök, gövde ve yapraklardaki Al elementi ve diğer mineral besin elementleri (Ca, Cu, Fe, K, Mg, Na, Mn ve Zn) ICP-OES (Inductively Coupled Plasma-Optical Emission Spectrometer ) cihazı ile ölçüldü, RAPD-PZR ve ISSR-PZR yöntemleri ile genotoksisite analizleri yapıldı. Klorofil a-b ve karotenoid miktarları Arnon (1949) formülasyonuna göre ve total protein miktarı Bradford (1976) baz alınarak hesaplandı. Sonuç olarak 50, 100 ve 200 μM konsantrasyonları; kontrol grubu ile kıyaslandığında sırasıyla; klorofil a % ~6,57, ~3,61, ~8,88, ~8,22; klorofil b % ~22,11, ~21,60, ~21,60, ~1,00; total klorofil % ~11,76, ~11,96, ~21,60, ~11,37; karotenoid değişim yok, % ~7,03, ~6,25, ~7,81 olarak genel bir düşüş olduğu klorofil a/b oranlarında ise % ~4,19, ~15,05, ~12,75, ~12,29 olarak arttığı gözlenmiştir. Total protein miktarında ise konsantrasyona bağlı olarak yükselme olduğu gözlenmiştir. Mineral besin elementlerinden Ca, Cu, K, Fe, Mg, Mn ve Zn değerleri bütün bitki kısımlarında kontrol grubu ile karşılaştırıldığında uygulanan Al konsantrasyonunun (50, 100 ve 200 µM) artmasına bağlı azalmıştır. Bitki besin elementlerinden, Na elementinin kontrol grubunun köklerinde en düşük değerini aldığı, asit kontrol grubunda en yüksek değerde olduğu ve 200 µM konsantrasyon grubuna doğru, Al konsantrasyonu arttıkça Na değerlerinde düşüş olduğu saptanmıştır. Yaptığımız çalışmada RAPD ve ISSR profil sonuçlarımıza göre yeni bant oluşumları ve bant yoğunluklarında değişim gözlenmiştir. Bu çalışma ile birlikte genotoksisite, çevresel toksikoloji ve Al toksisitesi araştırmalarında RAPD-RZR ve ISSR- PZR tekniğinin yararlı olabileceği görülmüştür.