Buket Uzuner'in Uyumsuz Defne Kaman'ın Maceraları Su, Toprak ve Hava romanlarının coğrafi analizi

Coğrafya bilimi, konusu insan olan diğer bilim dalları ile de ilişki içinde olmuştur. Öyle ki bu ilişki edebiyat alanında da birçok edebi eserde işlenerek okuyuculara sunulmuştur. Kurgulanmış çeşitli olaylar örgüsünü; belirli bir zaman ve mekân içinde sunan romanları okurken neredeyse her satırda coğrafi unsurlara rastlamak mümkündür. Çünkü mekânın; karakterlerin fizyolojisi, davranışları, kültürü gibi birçok alanda ana belirleyici olarak karşımıza çıkması coğrafyanın ve mekânın önemini daha da gözler önüne çıkarmaktadır. Bu çalışmanın konusu da Buket Uzuner'in romanlarının edebiyat coğrafyası açısından coğrafi analizlerinin yapılmasıdır. Benzer coğrafyada yaşamış birçok yazarın; eserlerinde coğrafi terimleri kullanma şekli, coğrafi kavramların niteliği ve niceliği değişiklik göstermektedir. Yazarın kurguladığı mekânın; karakterlere yansımaları yahut kurguladığı karakterin, özelliklerine uygun mekân seçmesi sahip olduğu coğrafi bilgi ve bakış açısı ile ilişkilidir. Bu çalışmada Buket Uzuner'in Uyumsuz Defne Kaman'ın maceraları Su, Toprak, Hava adlı kitaplarında beşeri ve fiziki coğrafi terim tespiti amacıyla analizler yapılmıştır. Daha sonra bu terimlerin coğrafyanın alt dalları ile olan bağı kurulup elde edilen veriler gruplandırılarak coğrafi veri tabloları oluşturulmuştur. Romanlarda geçen mekânların analizleri ve haritaları oluşturularak karakterlere ve olay örgüsüne etkileri analiz edilerek Datawrapper uygulaması ile somutlaştırılmıştır. Ayrıca kitapların yazarı Buket Uzuner ile coğrafya ve mekân üzerine bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda toplumsal, çevresel ve kültürel sorunları reel bir bakış açısıyla ele alan yazar, kitaplarda fiziki coğrafyaya ait terimleri ağırlıklı olarak kullanmış; bu terimleri gerçek anlamı olan coğrafi unsur olarak tercih ederken mecaz, deyim gibi anlatım yollarına çok az başvurmuştur. Yazarın kitaplarındaki şahıs kadrosuna bakıldığında çoğunlukla kadın karakterleri güçlü, toplumun yüklediği kalıplardan uzak, eğitimli kadınlardan seçtiği görülmektedir. Son olarak yazarın mekân olarak seçtiği yerlerin ağırlıklı olarak Asya kıtasından olduğu İstanbul, Çorum ve Kayseri illeri ise kitapların ana mekânları olarak tercih edildiği görülmektedir.