Bursa ili örtüaltı yetiştiriciliği yapılarının yapısal yönden incelenmesi

Bu çalışmada Bursa ilindeki seraların yapısal yönden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla bölgede yetiştiriciliğin yoğun olarak yapıldığı Gürsu, Karacabey, Mustafakemalpaşa ve İznik ilçelerindeki seralar incelenmiştir. Anket çalışmasından elde edilen sonuçlara göre incelenen seraların %65,22'sinde çift ürün yetiştiricilik yapılırken, %21,74'ünde fide yetiştiriciliği %4,35'inde üç ürün yetiştiricilik %8,70'inde süs bitkisi yetiştiriciliği yapıldığı belirlenmiştir. Seraların genişlikleri 6,0-12,5 m, boyları 40,0-142,0 m, yan duvar yükseklikleri 2,0-5,0 m, çatı yükseklikleri 1,5-4,0 m arasında değişmektedir. Seraların tamamı blok sera olarak inşa edilmiş ve iskelet malzemelerinin % 39,13'ünde boru profil, %30,43'ünde çelik, %30,43'ünde galvanize çelik kullanılmıştır. İncelenen işletmelerin 23'ünde de örtü malzemesi olarak katkılı polietilen (PE) film kullanıldığı tespit edilmiştir. İşletmelerin % 65,21'nde iki katkılı (UV+IR), % 26,09'unda üç katkılı (UV+IR+EVA), % 4,35'inde 4 katkılı (UV+IR+AB+AF), %4,35'inde 5 katkılı (UV+IR+AB+AF+EVA) PE kullanılmıştır. Kullanılan sera örtü malzemelerin %73,91'inin 36 ay, %8,70'inin 48 ay ve %17,30'unun da 60 ay ekonomik ömre sahip olduğu belirlenmiştir İşletmelerin %13,04'ünde soğuk hava deposu bulunmaktadır. İncelenen seraların %13,04'ünde sadece kapı, %30,43'ünde yan duvar ve %56,52'sinde ise çatı+yan duvar açıklıklarıyla doğal havalandırma yapıldığı belirlenmiştir. Seraların % 56,52 sinin hiç ısıtılmadığı, % 8'inin ısıtıldığı, %2'sinin ise bazen ısıtıldığı tespit edilmiştir. Isıtma yapılan seraların ısı kontrolleri incelendiğinde, %26,09'unun ısı kontrolünün ısı perdesi ile % 26,09'unun mini sprink ile, %13,04'ünün ikinci örtü ile, %4,35'inin yağmurlama ile ısı kontrollerinin sağlandığı, %8,70'inin ise ısı kontrollerinin sağlanmadığı belirlenmiştir. Seraların %34,78'inde gölgeleme yapılmamakta, %30,43'ünde yeşil örtüyle, %17,39'unda ısı perdesiyle, %17,39'unda da kireç-üstübeç ile gölgeleme yapılmaktadır. Yetiştiricilerin en önemli sorunlarının örtü malzemesiyle ilgili olduğu, bunu havalandırma ve ısıtmanın izlediği belirlenmiştir. Örtü malzemesi ile ilgili şikâyetlerin daha çok dayanımın düşüklüğü üzerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre dayanımı ve ışık geçirgenliği yüksek örtü malzemelerinin geliştirilmesinde yarar vardır.