Bursa Muradiye Külliyesi, Hanım Sultan Türbeleri kalemişi tezyinatı

Bursa, Anadolu toprakları üzerinde yer alan ve tarih boyunca önemli yere sahip kentlerden biridir. 14. yüzyıl başından 15. yüzyıl ortalarına kadar Osmanlı Dönemi'ne ait Erken Osmanlı mimari üslubuna göre şekillenmiş ilk başkent olarak bilinmektedir. Osmanlı mimarisinde külliyeler önemli yer tutar. Sosyal, kültürel, dini ve eğitim gibi farklı fonksiyonların bir araya getirilmesiyle oluşan külliyeler bünye-sinde cami, imaret, mektep, hamam, türbe gibi yapıları barındıran yapılar topluluğu olarak tanımlanmaktadır. Bursa ilinde Osmanlı Devleti'ne ait beş adet Sultan Külliyesi bulunmakla birlikte Osmanlı Devleti'nin altıncı padişahı Sultan II. Murad tarafından 1425 yı-lında yaptırılmaya başlanan ve Sultan II. Murad Külliyesi (Muradiye Külliyesi) Bursa'da yaptırılan son Sultan Külliyesidir. 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası içerisinde yerini almış olan külliye bünyesinde camii, imarethane, medrese, ha-mam, çeşme, hazire alanı ve Osmanlı hanedanına mensub şehzadeler, eşler, çocuk-lar ve valide sultanlara ait olan türbeler topluluğu bulundurmaktadır. Mimarlık tarihimiz açısından belge niteliği taşıyan ve önemli bir sanat alanı olan kalemişi sanatı, mimari yapılardaki uygulamaları ve tezyini sanatlar ile farklı boyut ve üslupta göz alıcı nitelikte uygulanmıştır. Muradiye Külliyesi Hanım Sul-tanlar'a ait türbelerin tezyinâtında dönemin üslubunu yansıtan örneklere sahiptir. Osmanlı sultanına ve hanedan mensuplarına ait 12 türbe bulunan Külliye ha-ziresinde en eski türbe Fatih Sultan Mehmed'in annesi Hüma Hatun için 1449 yı-lında inşa edilmiş olup en son yaptırılan türbe ise 1574 tarihli Şehzade Mustafa'nın türbesidir. Türbelerden beş tanesi hanedan soyuna mensub hanım sultanlara ait ya-pılardır. Konumuz Hüma Hatun Türbesi, Gülşah Hatun Türbesi, Şirin Hatun Türbe-si, Gülrûh Hatun Türbesi, Mükrime Hatun Türbeleri ile sınırlıdır. Söz konusu sınırları dahilinde türbe yapıları "Giriş, Türbe Mimarisi ve Ka-lemişi Sanatı, Muradiye Külliyesi ve Türbeleri, Hanım Sultan Türbeleri Kalemişi Tezyinâtı ve Değerlendirme-Sonuç" olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Ka-talog kısmı adı geçen beş türbeden oluşmakta ve yapıların kalemişi tezyinâtı, motif, uygulama teknikleri ve yazı istifleri olarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Elde edi-len veriler tarafımızdan analiz edilmiş değerlendirme ve sonuç bölümüyle çalış-mamız nihayetlendirilmiştir.