Against all evil: Byzantine portable objects of private protection from Turkey

Bu tez, Bizans'ta koruma kavramını ve bu kavramın yüzyıllar boyunca gelişimini Bizans kültürünün maddi kalıntıları çerçevesinde inceler. Bu çalışmada, "koruma" terimi, somut ya da soyut bir kötülüğe karşı büyüsel ve sözde tıbbi koruma anlamında kullanılmaktadır. Bu inceleme için kullanılan ana malzeme, Türk müze ve koleksiyonlarında bulunan, çoğunluğu yayınlanmamış, altıncı ve on dördüncü yüzyıllar arasına tarihlenmiş kolye, şişe, jeton, sikke, aplik, rozet ve küçük ikonaların oluşturduğu bir grup objedir. Bizans'ta koruma kavramı çeşitli bağlamlarda ve farklı yaklaşımlarla çalışılmıştır. Bu çalışmaların çoğunda obje tipleri arasında bir bölünme görülmüştür; benzer objeler çoğunlukla bir grupta toplanıp birincil işlevlerinin ilgili olduğu bağlamda çalışılmışlardır; yani muskalar büyü, hacı objeleri hac ve taşınabilir ikonalar ibadet bağlamlarında gözlemlenmiştir. Oysa birincil kaynaklar ve maddi kalıntılar koruma kavramının büyü, hac ve kişisel ibadete ait birçok uygulamayla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle, bu tez, daha önce saydığımız bağlamlarda çalışılmış olan küçük objeleri koruma işlevleri açısından bir arada inceler. Bu tezin ortaya koyduğu genel sonuçlardan biri, koruma objelerinin yüzyıllar boyunca Bizans toplumunda yaygın olarak ve kesintiye uğramadan kullanıldığıdır. Bu çalışmada objelerin üzerinde bulunan imgeler ve yazıların, ister büyüyle ister dinle alakalı olsun, insanların zihninde doğaüstü güçle iletişimi sağladıkları için, objenin koruma işlevi açısından temel olduğu sonucuna varılmıştır. Objelerdeki imge ve yazıların ve bu objelerin bulundukları arkeolojik tabakaların da gösterdiği gibi doğaüstü güçle iletişim kurma ihtiyacı, insanların kurtuluşa erişme isteği ve iblislere karşı olan yoğun korkusundan doğmuştur. Buna ek olarak, bu tezde koruma objelerinin yapımında en çok kullanılan metal olan kurşunun koruma bağlamındaki rolü incelenmiştir. Kurşunun kullanılmasının çeşitli sebeplere bağlı olduğu sanılmaktadır; muskaların yapımında kurşunun sözde bağlayıcı ve büyülü güçlerinin etkili olduğu düşünülürken, hacı ve ibadet objelerinde kurşunun doğal özellikleri ve kolay elde edilebilirliği sebebiyle tercih edildiğine kanaat getirilmiştir. Genel olarak baktığımızda, bu çalışma Bizans toplumundaki farklı sınıflardan gelen bireylerin korku ve beklentilerine ve günlük yaşamdaki sıkıntılarla baş etme yöntemlerine ışık tutar.