Büyük kent belediyelerinin eğitim ve kültür hizmetlerine siyasal parti ideolojilerinin yansıması

Merkezi yönetimin iç ve dış güvenlik, adalet ve diplomasi gibi klasik görevlerinin yanında, diğer birçok hizmetin üretimini de kendi görev alanına sokması devletin büyümesi sonucunu doğurmuş ve Türk kamu yönetiminde etkin ve verimli hizmet sunulması büyük ölçüde güçleşmiştir. Eğitim hizmetleri de devletin asli görevleri arasında sayılmaktadır. Ancak zaman içinde -devletin gözetim ve denetim hakkı saklı tutulmak koşuluyla- özel kuruluşların bu alandaki faaliyetlerine olanak tanınmıştır. Bu gelişme, eğitim ve kültür hizmetlerinde yerelleşme sürecinde önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Büyük kent belediyelerine yasalarca eğitim ve kültür hizmetleri konusunda çeşitli görevler verilmiştir. Ancak söz konusu yönetimlerin örgün eğitim ve öğretim hizmetlerini yürütme yetkileri bulunmamaktadır. Eğitim ve kültür içerikli hizmetler, büyük kent belediyelerinde öncelikli hizmetler grubunda değerlendirilmemekle beraber, "halk eğitimi", "kültür ve sanat" ve "örgün eğitim ve öğretime destek" gibi alanlarda sürdürülmektedir. Türk kamu yönetiminde yaşanmakta olan yönetsel ve siyasal yozlaşma olgusuna büyük kent belediyelerinin eğitim ve kültür hizmetlerinde de rastlanmaktadır. Bu hizmetlerde en çok karşılaşılan yozlaşma türleri; "adam kayırmacılık", "siyasal kayırmacılık", "hizmet kayırmacılığı" ve "gönül yapma' 'dır. Yerel demokrasiyi güçsüz bırakan bu tür yozlaşmaları gidermede yasal ve kurumsal önlemler yanında, ahlak değerlerinin yerel yönetimlerde egemen kılınması da önemli bir çözüm yolu olarak kabul edilmektedir. Türkiye'de siyasal parti ideolojilerinin, büyük kent belediyelerinin eğitim ve kültür hizmetlerine yansıdığı görülmektedir. Bu durum belli ölçülerde meşru olarak kabul edilmekle birlikte, bu uygulamaların "demokratik davranış", "sosyal adalet", "açıklık (şeffaflık)" ve "tarafsızlık (yansızlık)" ilkelerinden oluşan yerel demokrasi ilkelerine aykırı bulunmaması ve kayırmacılık türü bir yozlaşmaya neden olmayacak bir hizmet politikasının temel alınması gerekmektedir.