Çağdaş dönemde cihad/kıtal ile ilgili ayetlerin değerlendirilmesi: Seyyid Kutub örneği

Kur'an-ı Kerim'de, farklı kavramlar yer almaktadır. Bu kavramlardan biri de c-h-d- kökünden türemiş olan "cihad"dır. Çaba ve gayret sarf etmek anlamına gelen cihad, İslam inancına göre nefs, şeytan ve düşman zulmüne karşı Allah yolunda mücadele etmek demektir. Benzer manada kullanılan "kıtal" sözcüğü ise Kur'an-ı Kerim'de "savaş" anlamında ele alınmıştır. Dolayısıyla cihad, kıtal anlamını da içine alan geniş kapsamlı bir kavramdır. Bu kavramlara dikkat çeken müfessirlerden biri de Fî Zılâli'l-Kur'an (Kur'an'ın Gölgesinde) isimli tefsirin müellifi Seyyid Kutub'dur (ö.1966). Seyyid Kutub, İslam coğrafyasında itibar gören ve yazdığı eserler bakımından hala etkisi olan önemli bir şahsiyettir. Onun yaşamış olduğu dönemde, müslümanların yeterli bir güce ulaşamaması ve İslam toplumunun sıkıntılar çekmesi, tefsirinde bu konu üzerinde yoğunlaşmasını etkili kılmıştır. Çünkü o, müslümanların buhran içinde olmasını Kur'an'ın yeterince anlaşılmadığına ve hükümlerinin yeterince tatbik edilmediğine bağlamaktadır. Seyyid Kutub; bütün boyutlarıyla birlikte cihadı, hayatın her alanında yer bulması gereken bir mücadele olarak görmektedir. Fakat o, yaşadığı dönemdeki müslümanların durumuna baktığında İslam'ın yeniden ilk günkü gibi yaşanması gerektiğini ifade etmiş; belirli bir İslâmî olgunluğa ve kuvvete eriştikten sonra ancak savaş boyutuyla cihadın gerekli olabileceğini ifade etmiştir. Bununla birlikte bazı müsteşrikler cihadı kastederek; İslam'ın bir savaş dini olduğu ve onun kılıç zoruyla yayıldığı iddiasını taşımaktadırlar. Hatta cihadla ilgili olarak; bütün insanların müslüman oluncaya kadar devam edeceği silahlı bir mücadele olduğu konusunda bir algı oluşturmaktadırlar. Bu yüzden Ortadoğu İslam coğrafyasında yer alan bazı terörsel faaliyetleri de buna dayandırmaktadırlar. Dolayısıyla bu çalışmada; Seyyid Kutub'un, Kur'an-ı Kerim'de geçen cihad/kıtal ayetlerini tefsir etmesinin bu şekilde yorumlanıp yorumlanamayacağı ve Ortadoğu'da kaleme alınmış bir eser olan Fî Zilâl'il Kur'an'da, bu kavramların nasıl ele alındığı araştırılmak istenmiştir.