Çağdaş İspanyol polisiye romanında kadın kimliğinin oluşumu

Bu çalışma Franco'nun ölümünden günümüze kadın yazarların yazdıkları polisiye romanlarda kadın kimliğinin oluşumunu feminist edebiyat eleştirisi kuramı çerçevesinde incelemeyi hedefler. İnceleme nesnesi romanlar, Franco'nun ölümünün ardından İspanyol kadınının değişim sürecini yansıttığı düşünülen üç farklı kadın yazara aittir. Çözümlemenin odak noktasını Lourdes Ortiz'in Picadura Mortal (1979) romanında kurguladığı özel dedektif Bárbara Arenas, Alicia Giménez Bartlett'in Petra Delicado serisinde (1996-2009) kurguladığı polis dedektifi Petra Delicado ve Dolores Redondo'nun Baztán üçlemesinde (2013-2014) kurguladığı polis dedektifi Amaia Salazar oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı feminizmle birlikte değişen İspanyol kadınının inceleme nesnesi romanlara ne derece yansıdığı, mizojinist bir yapıyla ortaya çıkan ve gelişen polisiye roman türünün bu kadın yazarların kurguladıkları kadın dedektif kimlikleriyle cinsiyetçi yapısının kırılıp kırılamadığı ve kadın yazarların ortak özelliklere sahip olup erkek yazarlardan farklı bir yazın geleneği oluşturup oluşturmadıkları sorularına cevap aramaktır. Sonuç olarak özel dedektif Bárbara Arenas'ın 1980'li yıllardaki İspanyol kadınını, polis dedektifi Petra Delicado'nun 1990'lı ve 2000'li yıllardaki İspanyol kadınını, polis dedektifi Amaia Salazar'ın ise içinde bulunduğumuz dönemdeki İspanyol kadınını yansıttığı ortaya çıkar. Kurgulanan kadın dedektif kimliklerinin toplumda değişen kadın algısı paralelinde şekillendiği sonucuna varılır. Toplumsal cinsiyet kimliklerinin doğuştan değil, zaman içerisinde tekrar edilen edimler sonucunda şekillendiği ve değiştirilebilir olduğu anlaşılır. Ataerkil toplumda kadınların maruz kaldığı fiziksel ve psikolojik şiddet, cinsiyet ayrımcılığı, tecavüz, çocuk istismarı gibi kadınları ilgilendiren konuların merkeze alındığı bu romanlar aracılığıyla polisiye romanın süregelen cinsiyetçi yapısının kırılmaya başladığı sonucuna varılır. Kadın yazarların parodi, ironi, hadım edici kadın stereotipi veya matrofobi geleneği gibi kullandıkları ortak yazım teknikleriyle erkek yazarlardan farklı bir kadın yazını geleneği oluşturma yolunda ilerledikleri görülür. Anahtar Kelimeler: Feminist Edebiyat Eleştirisi, Kadın Yazarlar, Kadın Dedektif, Polisiye Roman, İspanyol Edebiyatı, Matrofobi, Hadım Edici Kadın