Çağdaş Özbek romanında tarih – gerçeklik ilişkisi: Ötgen Künler (Abdullah Kadiri ), Nevai (Musa Taşmuhammedoğlu Aybek), Köhne Dünya (Adil Yakubov)

Çalışmamızda Abdullah Kadiri'nin Ötgen Künler, Musa Taşmuhammedoğlu Aybek'in Nevai ve Adil Yakubov'un Köhne Dünya romanlarında tarih ve gerçeklik ilişkisi konu edilmiştir. Bu çalışmanın amacı romanlarda geçen tarihî olaylar ve tarihî kişilerin, tarih kaynaklarıyla karşılaştırılarak romanların gerçeklik düzeyini ortaya çıkarmaktır. Tarihî roman; bilinen bir tarihî olayı, çevresi ve kişileriyle anlatan roman türüdür. Özbek yazarlar Kadiri, Aybek ve Yakubov tarihî kendilerine konu edinerek hem geçmişe hem kendi dönemlerine eleştirel bir gözle bakarak eserlerini verirler. Çalışmanın birinci bölümünde tarih bilimi, roman ve tarihî roman hakkında bilgi verilmiştir. Tarihî romanın ortaya çıkışı, tarihî romanın tanımı, klasik tarihî roman ve postmodern tarihî romanın özellikleri ortaya koyulmuştur. Tarihî roman hakkındaki farklı görüşlere yer verilerek tarihî roman değerlendirilmiştir. Daha sonra ise Özbeklerin tarihî ve çağdaş Özbek edebiyatının gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Kadiri, Aybek ve Yakubov'un hayatları hakkında bilgilere ve romanların özetlerine yer verilmiştir. Romanlar; olay örgüsü, kişiler, zaman, mekan, bakış açısı ve üslup bakımından ana hatlarıyla incelenmiştir. Romanlardaki tarihî olaylar ve tarihî kişiler, akademik tarih kaynaklarından aktarılan olaylar ve kişilerle karşılaştırılarak tarih ve gerçeklik ilişkisi bağlamında incelenmiştir. Üçüncü bölümde her üç roman karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışma sonucunda ulaşılan tespitlere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tarihî roman, Özbek tarihî romanı, Kadiri, Aybek, Yakubov, Ötgen Künler, Nevai, Köhne Dünya, Tarih-Gerçeklik.