Çağdaş tefsirlerde Hz. Peygamberin ümmîliği: Muhammed Abid el-Câbirî örneği

Tezimiz, Hz. Muhammed ümmiliği meselesinin çağdaş tefsirlerde, özellikle Muhammed Abid el-Câbirî özelinde nasıl ele alındığı ile ilgilidir. Hz. Muhammed'in ümmîliği meselesi klasik dönemden itibaren müfessirler tarafından ele alınmıştır. Bu döneme ait tefsirler incelendiğinde, Hz. Muhammed özelinde kavram ile ilgili tespit edilen anlam, onun okur-yazar olmadığı şeklindedir. Müfessirlerin genel görüşleri incelendiğinde, ayetlerde ve sözlüklerdeki mevcut anlamlarına paralel olarak, Hz. Muhammed'in okur-yazarlığı dışında bazı farklı anlamların da söz konusu olduğu görülmektedir: "Kendilerine daha önce vahiy ve peygamber gönderilmemiş ve Kur'an'ın ilk muhatabı Arap toplumu"; "İlahi kitap gönderilmemiş, vahye muhatap olmamış herhangi bir toplum/millet"; "Ehl-i Kitab'ın kendilerinden olmayan kişileri tanımlama şekli" gibi bazı farklı anlamlar da karşımıza çıkmaktadır. Çağdaş dönemde de müfessirlerin genel kanaati Hz. Muhammed'in okuma yazma bilmediği yönündedir. Ancak bu görüşte olmayan tek müfessir, Muhammed Âbid el-Câbirî'dir. O, kendinden önce ortaya konmuş görüşleri etraflıca ele alarak Hz. Muhammed'in ümmi olmadığı sonucuna varmıştır.