Çağdaş Uygurcada kiplik: Dilbilgisel biçim birimler

Bu çalışma, Çağdaş Uygurca kip kategorilerini işlev ağırlıklı betimlemeyi amaçlamaktadır. Tezde kiplik, önermede bildirilenler karşısında konuşurun öznel tutum ve görünüşlerini yansıtan semantik kategori olarak kurgulanmıştır. Kip ise kiplik işaretleyen dilbilgiselleşmiş biçimbirimlerden ibarettir. Tezde ele alınan biçimbirimler, temel kiplik alanlar olan isteme-olasılık ve gereklilik üst başlığı altında sınıflandırılmıştır. Ayrıca isteme kipleri kendi içerisinde emir, gönüllülük, istek ve hipotetik işaretleyici olarak beş alt başlığa bölünmüştür. Bu başlıklandırma sırasında, ilgili biçimbirimler çok anlamlı olarak kurgulansa da baskın semantik özellikleri ön plana çıkarılmıştır. Buna ek olarak belirli tipolojik özellikler kullanılmaya gayret gösterilmiştir. Ayrıca tezde, Çağdaş Uygurca kip kategorilerini doğru betimleyebilmek için art-zamanlı verilerden yararlanılmıştır. Çok kısıtlı olmakla birlikte, tezin kaynak dilinin Türkçe olması ve Çağdaş Uygurcayla Türkçenin akraba diller olmasından dolayı iki dildeki veriler karşılaştırılmıştır. Tezin amacı, kiplik gibi sınırları çizilmesi zor bir alanda biçimsel bir yön belirlemek ve Çağdaş Uygurcada kip kategorileri için temel bir model oluşturmaktır. Bu bağlamda tez, giriş niteliğinde okunmalıdır.