Çalışan anne olmanın ev, iş ve sosyal yaşam üzerindeki etkileri

Tarihsel süreç içerisinde kadınlar, pek çok farklı koşulda ekonominin içerisinde yer almışlardır. Özellikle Sanayi Devriminin çalışma yaşamında meydana getirdiği değişiklik, kadınların ekonomideki ve toplumsal yaşamdaki konumunu etkilemiştir. Bu anlamda kadınların ev dışındaki üretim faaliyetlerinde yer alması mikro düzeyde aileyi, makro düzeyde de toplumsal düzeni ilgilendiren bir konu olmuştur. Kadının çalışma yaşamında erkeklerden farklı olarak değerlendirilmesi ise çoğunlukla doğurgan olması ve annelik ile ilişkilendirilmiştir. Toplumsal cinsiyet rollerinin etkili olduğu bu süreçte iş yaşamında anne olmanın çok boyutlu etkileri bulunduğu ortaya çıkmıştır. Aile ve toplumu doğrudan ilgilendiren annelik ve çalışma yaşamı arasındaki ilişki; annenin kendisi, aile yaşamı ve toplum düzeyinde oldukça önemlidir. Bu araştırmada nitel araştırma metodolojisinin olgubilim deseninden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Uzunköprü Devlet Hastanesi'nde çalışan 14 anne oluşturmuştur. Örneklemin seçiminde amaca göre tipik örnekleme metodundan yararlanılmıştır. Annelere uygulanan 21 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu ile katılımcıların deneyimleri ve çalışan annelere yönelik görüşleri belirlenmiştir. Elde edilen bulguların öncelikle kodlamaları oluşturulmuş, bu doğrultuda temalar belirlenmiş ve betimsel analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler ışığında kamu sektöründe çalışan anne olmanın olumlu ve olumsuz etkileri belirlenirken katılımcıların çalışan anne olma yönündeki deneyimleri, algıları ve duyguları açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Kamu sektöründe çalışan anne olmanın olumlu etkileri; kendini gerçekleştirmeyi sağlaması, aktif bir hayatı getirmesi, geniş sosyal çevreye sahip olunması, işteki bakış açısını ve çocukla olan ilişkiyi olumlu etkilemesi şeklinde belirlenmiştir. Olumsuz etkiler ise; vakit kısıtlılığı, fedakârlık yapma zorunluluğu, çocukla olan ilişkide suçluluk hissi, cinsiyetçi iş bölümü, iş yerinde negatif ayrımcılığa maruz kalma ve kısıtlı sosyal çevreye sahip olma olarak ortaya çıkmıştır. Bu anlamda araştırmada; çalışan annelerin karşılaştıkları sorunlar belirlenerek iyileştirmeye yönelik olarak çözüm önerilerinin sosyal hizmet bakış açısıyla sunulması hedeflenmiştir. Araştırmanın bu kapsamda sosyal hizmet literatürüne ve çalışan annelere yönelik politikaların belirlenmesine katkı sağlayacağI düşünülmektedir.