Çalışanların hizmetkâr liderlik algılamalarının iç girişimcilik eğilimlerine etkisi üzerine bir araştırma

Bu tez çalışmasının temel amacı, çalışanların hizmetkâr liderlik algılamalarının iç girişimcilik eğilimlerine etkisi ve bu etkide içsel markalaşma uygulamalarının aracılık rolünü araştırmaktır. Aynı zamanda, çalışanların demografik özellikleri açısından hizmetkâr liderliğin, iç girişimcilik eğiliminin ve içsel markalaşma uygulamalarının bir farklılık gösterip göstermediği tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu araştırmanın kapsamını, Kocaeli ilinde faaliyet gösteren sağlık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Mühittinoğlu (2018) tarafından geliştirilen Hizmetkâr Liderlik Ölçeği, Selva ve Arslan (2015) tarafından geliştirilen İç Girişimcilik Ölçeği ve Düğer ve Taşkın (2017) tarafından geliştirilen İçsel Markalaşma Ölçeği kullanılmıştır. Çeşitli sağlık kurumlarında çalışan beyaz yakalı 436 gönüllü katılımcı çalışandan 2022 yılı içerisinde geçerli anketler toplanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS ve AMOS paket programları kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Analiz yöntemi olarak yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Analizlerde öncelikle betimsel istatistikler, Mann Whitney U ve Kruskal-Wallis H analizleri yapılmıştır. Daha sonra ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlikleri için DFA analizi yapılmıştır. Yapılan DFA sonucunda hizmetkâr liderlik, içsel markalaşma ve iç girişimcilik eğilimi ölçeklerinin Türkiye'de geçerli ve güvenilir olduğu kanısına varılmıştır. DFA işleminden sonra araştırma hipotezleri Spearman Korelasyon analizi ve yol analizi kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, çalışanların hizmetkâr liderlik algılamalarının, iç girişimcilik eğilimleri ve içsel markalaşma uygulamaları üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre, çalışanların algıladıkları hizmetkâr liderlik tarzının duygusal destek ve iyileştirme boyutuyla çalışanların iç girişimcilik eğilimini, etik davranma boyutuyla da içsel markalaşma uygulamalarını etkilediği saptanmıştır. Ayrıca, çalışanların hizmetkâr liderlik algılamalarının iç girişimcilik eğilimleri üzerindeki etkisinde içsel markalaşma uygulamalarının aracılık rolü olduğuna yönelik geliştirilen hipotez kabul edilememiştir. Elde edilen diğer bir sonuç ise, bazı ölçek ve/veya alt boyut skorlarının, çalışanların cinsiyet, iş yerindeki görev türü, kurumdaki çalışma süresi ve sektör türü gibi demografik özelliklerine göre farklılık gösterdiği şeklindedir. Araştırmanın entegre modeli, araştırmacılara ve uygulamacılara yön gösterici orijinal bir nitelik taşımaktadır. Bu yönüyle yönetim literatürüne katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Hizmetkâr Liderlik, İç Girişimcilik Eğilimi, İçsel Markalaşma.