Çalışanların karanlık dörtlü kişilik örüntülerine göre iş doyumu ve tükenmişliğin algılanan mobbinge etkisi

Bu çalışmada, karanlık kişilik özelliklerinin çalışanların iş yeri tükenmişliği, iş doyumu ve algıladıkları mobbing deneyimi üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlamıştır. Çalışma kapsamında, 397 katılımcıya çevrim içi anket formu uygulanmıştır. Anket; demografik bilgilerin yanı sıra Karanlık Dörtlü Ölçeği, Minesota İş Doyumu Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Mobbing Ölçeği'ni içermektedir. Veri analizi için söz konusu ölçek ve ölçek alt boyutlarının toplam puanları hesaplanmış, Karanlık Dörtlü Ölçeği alt boyutları "ortalama altı" ve "ortalama üstü" olarak iki düzeye ayrılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan Mobbing Ölçeği alt boyutlarının demografik özelliklere ve karanlık kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amacıyla Mann Whitney U ve Kruskal Wallis Testi uygulanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan Mobbing Ölçeğinin alt boyutlarının; Minnesota İş Doyumu Ölçeği alt boyutları, Masclach Tükenmişlik Ölçeği alt boyutları, katılımcıların yaş puanları, meslekte çalışma süreleri puanları ve bulundukları kurumda çalışma süreleri puanları ile ilişkisini incelemek amacıyla Spearman Korelasyon Analizi yapılmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda Regresyon modeli tahmininde modellerin sonuçlarının yorumlanabilmesi için gerekli varsayımların sağlandığının görülmesiyle beraber araştırmanın ikinci kısmı olan bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki yordayıcı gücünde Karanlık Dörtlü alt boyutlarının düzeylerinin etkisi Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi Stepwise metodu kullanılarak incelenmiştir. Regresyon analizleri Mobbing Ölçeği'nin alt ölçekleri olan iş arkadaşları ile ilişkiler, tehdit ve taciz, kariyer ile ilgili engellenmeler, özel yaşama müdahale, işe bağlılık açısından mobbinge maruz kalma algısı başlıkları çerçevesinde iş doyumu alt ölçekleri, tükenmişlik sendromu alt ölçekleri ve bazı demografik bilgilere göre Karanlık Dörtlü Kişilik Özellikleri olan narsisizm, psikopati, davranışsal sadizm, sadistik tutum, makyavelist strateji, makyavelist maske düzeylerine göre analiz edilmiştir. Analiz sonuçları karanlık kişilik özelliklerinin mobbing algısında farklılıklar meydana getirdiği ve özellikle duyarsızlaşma, içsel ve dışsal doyum ile duygusal tükenme gibi psikososyal değişkenlerin bu ilişkide merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca, yaş ve mesleki kıdem gibi demografik değişkenlerin de özellikle işe bağlılık ve özel yaşama müdahale gibi boyutlarda etkili olduğu görüşmüştür.